Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Botox 200 j. Allergan kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa neurotoksyny Clostridium botulinum typu A (BOTOX 200 jednostek Allergan) obejmowały ocenę wpływu na reprodukcję, toksyczność ostrą i przewlekłą, tolerancję miejscową oraz potencjał mutagenny i antygenowy na modelach zwierzęcych. Najwyższe dawki niewywołujące skutków szkodliwych (NOAEL) wynosiły 4 j./kg u myszy, 1 j./kg u szczurów oraz 0,125 j./kg u królików, przy czym wyższe dawki powodowały obniżenie masy ciała płodu, opóźnione kostnienie i poronienia (króliki). W badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej nie stwierdzono toksyczności układowej przy dawkach poniżej 50 j./kg u szczurów, a dawka LD50 u młodocianych małp wyniosła 39 j./kg. W 9-miesięcznym badaniu z powtarzanymi dawkami do mięśnia wypieracza dawki ≥24 j./kg powodowały opadanie powieki, zwiększoną śmiertelność oraz degenerację włókien mięśniowych, natomiast dawka 12 j./kg (trzykrotnie wyższa niż kliniczna dawka 200 j. dla pacjenta 50 kg) wywołała minimalne zmiany mięśniowe bez objawów klinicznych.
- idiopatyczna nadreaktywność pęcherza moczowego
- idiopatyczny kręcz karku
- kurcz powiek
- nietrzymanie moczu u pacjentów dorosłych z nadreaktywnością mięśnia wypieracza pęcherza moczowego o podłożu neurogennym
- ogniskowa dystonia
- ogniskowa spastyczność nadgarstka i dłoni u pacjentów dorosłych
- ogniskowa spastyczność stawu skokowego i stopy u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym
- ogniskowa spastyczność stawu skokowego i stopy u pacjentów dorosłych
- pierwotna nadpotliwość pach
- połowiczy kurcz twarzy
- przewlekła migrena
- stwardnienie rozsiane
- zmarszczki pionowe między brwiami
- zmarszczki poziome czoła
- zmarszczki w okolicy bocznego kąta oka
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku BOTOX
W ramach oceny bezpieczeństwa przedklinicznego kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A (produkt leczniczy BOTOX 200 jednostek Allergan) przeprowadzono szereg badań na modelach zwierzęcych, obejmujących ocenę wpływu na reprodukcję, toksyczność ostrą i przewlekłą, tolerancję miejscową oraz potencjał mutagenny i antygenowy.1
Badania nad reprodukcją
Przeprowadzone badania na ciężarnych samicach myszy, szczurów i królików, którym podawano produkt BOTOX domięśniowo w okresie organogenezy, pozwoliły ustalić najwyższe dawki niewywołujące skutków szkodliwych (NOAEL). Wartości te wynosiły odpowiednio 4 jednostki/kg dla myszy, 1 jednostkę/kg dla szczurów oraz 0,125 jednostki/kg dla królików. Zaobserwowano, że stosowanie większych dawek wiązało się z obniżeniem masy ciała płodu i/lub opóźnionym kostnieniem, a w przypadku królików odnotowano również występowanie poronień.2
Badania toksykologiczne
W przeprowadzonych badaniach toksykologicznych nie wykazano istotnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu odpowiednich dawek klinicznych. Badania te obejmowały ocenę toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym, tolerancji miejscowej oraz zgodności z ludzką krwią.3
Po pojedynczym wstrzyknięciu szczurom dawki mniejszej niż 50 jednostek produktu BOTOX na 1 kg masy ciała nie zaobserwowano żadnej toksyczności układowej. W badaniach symulujących niezamierzone wstrzyknięcie, pojedyncza dawka produktu BOTOX (ok. 7 jednostek/kg) została podana do sterczowej części cewki moczowej, proksymalnej części odbytnicy, pęcherzyka nasiennego i ściany pęcherza moczowego lub do macicy u małp (ok. 3 jednostki/kg) – nie stwierdzono niepożądanych skutków klinicznych.4
Opublikowane dane wskazują, że dawka LD50 podana domięśniowo młodocianym małpom wynosi 39 jednostek/kg.5
Długoterminowe badania toksykologiczne
W 9-miesięcznym badaniu z powtarzanymi dawkami podawanymi do mięśnia wypieracza (łącznie 4 wstrzyknięcia) zaobserwowano opadanie powieki po dawce 24 jednostki/kg, a zwiększoną śmiertelność po dawkach równych lub większych od 24 jednostki/kg.6
Degenerację/regenerację włókien mięśniowych obserwowano w mięśniu szkieletowym u zwierząt, którym podawano dawki co najmniej 24 jednostki/kg. Zmiany te uznano za wtórne skutki narażenia ogólnoustrojowego. Dodatkowo, u jednego zwierzęcia otrzymującego dawkę 12 jednostek/kg zaobserwowano degenerację włókien mięśniowych o minimalnym nasileniu, jednak nie była ona powiązana z objawami klinicznymi. Nie można było jednoznacznie określić, czy miało to związek z terapią produktem BOTOX.7
Dawka 12 jednostek/kg odpowiadała trzykrotnie większemu narażeniu na BOTOX niż po zalecanej dawce klinicznej wynoszącej 200 jednostek stosowanej w przypadku nietrzymania moczu wskutek neurogennej nadczynności mięśnia wypieracza (w przeliczeniu na masę ciała człowieka wynoszącą 50 kg).8
Badania na młodych zwierzętach
Przeprowadzono badanie na młodych szczurach, którym podawano domięśniowo produkt BOTOX co dwa tygodnie, począwszy od 21 dnia po urodzeniu przez okres 3 miesięcy, w dawkach 8, 16 lub 24 jednostek/kg. W badaniu tym zaobserwowano:
- Zmiany wielkości i geometrii kości związane ze zmniejszoną gęstością kości i masą kostną, będące wtórnym efektem nieużywania kończyny
- Brak skurczów mięśni
- Zmniejszenie przyrostu masy ciała
Zmiany były najmniej nasilone przy najniższej badanej dawce (8 jednostek/kg), a oznaki odwracalności obserwowano przy wszystkich poziomach dawek. Dawka, przy której nie obserwowano działań niepożądanych u młodych zwierząt (8 jednostek/kg), jest zbliżona do maksymalnej dawki dla dorosłych (400 jednostek) i niższa niż maksymalna dawka dla dzieci (340 jednostek) w przeliczeniu na kg masy ciała.9
Dawkowanie w populacji pediatrycznej
W leczeniu kończyny dolnej u pacjentów pediatrycznych maksymalna skumulowana dawka produktu BOTOX w okresie 3 miesięcy nie powinna zasadniczo przekraczać 6,0 jednostek/kg masy ciała lub 200 jednostek łącznie, w zależności od tego, która wartość jest mniejsza.10
Badania mutagenności i antygenowości
Przeprowadzone badania mutagenności i antygenowości nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu odpowiednich dawek klinicznych produktu BOTOX.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania