Właściwości farmakokinetyczne jodowanego powidonu

Charakterystyka farmakokinetyczna jodowanego powidonu jest uwarunkowana jego dysocjacją na powidon i jod, a następnie redukcją jodu do jodku w organizmie. Należy podkreślić, że różne postacie farmaceutyczne oraz drogi podania wpływają na stopień wchłaniania tej substancji. Stopień ogólnoustrojowej absorpcji każdego preparatu jodowanego powidonu zależy przede wszystkim od miejsca i warunków jego zastosowania, w tym rodzaju powierzchni (zdrowa skóra, uszkodzona skóra, błony śluzowe, rany czy jamy ciała).¹

Wchłanianie jodowanego powidonu

Badania in vivo wykazały, że skóra wchłania jod, a wielkość absorpcji jest ściśle uzależniona od kilku czynników, w tym:

• Typu skóry (zdrowa lub uszkodzona) – minimalna absorpcja występuje przy aplikacji na nieuszkodzoną skórę
• Czasu stosowania preparatu
• Wielkości leczonej powierzchni

Zwiększone wchłanianie jodu obserwuje się w przypadku aplikacji na:

• Skórę pozbawioną naskórka
• Owrzodzenia
• Błony śluzowe o wysokiej zdolności wchłaniania (pochwa)
• Duże obszary nieuszkodzonej skóry

²

W przypadku jodowanego powidonu do krążenia ogólnego przedostają się jedynie nieznaczące ilości samego powidonu, którego masa cząsteczkowa wynosi około 35 KDa. Natomiast po podaniu dopochwowym, jak w przypadku globulek Betadine VAG 200 mg, wchłanianie jodu przebiega szybko, co prowadzi do wzrostu stężenia jodu całkowitego oraz jodku nieorganicznego w surowicy krwi.³

Dystrybucja jodowanego powidonu

Niezależnie od drogi podania, wchłonięty jod/jodek jest rozprowadzany w całym organizmie za pośrednictwem układu krwionośnego. Około 30% wchłoniętego jodu jest wychwytywane przez tarczycę w celu syntezy hormonalnej. Jod jest również dystrybuowany, choć w niewielkim stopniu, do różnych narządów, w tym wątroby, krwi i tarczycy, co można zaobserwować po 24 godzinach od podania.⁴

Ważne jest, że jod przenika przez łożysko oraz do mleka kobiecego, co ma istotne znaczenie kliniczne podczas ciąży i laktacji. Z kolei powidon wchłania się w niewielkim stopniu po podaniu miejscowym, doustnym lub dopochwowym i – w przeciwieństwie do jodu – nie przenika przez barierę krew-mózg ani przez łożysko.⁵

Biotransformacja jodowanego powidonu

Procesy biotransformacji obejmują przede wszystkim jod, który podlega redukcji do jodków. Z krwi przenika on do komórek pęcherzykowych tarczycy, gdzie kumuluje się dzięki działaniu symportera sodowo-jodowego (NIS, natrium iodide symporter). Transport jodu z krwi do komórek tarczycy jest stymulowany przez hormon pobudzający tarczycę (TSH, thyroid-stimulating hormone), który dodatkowo pobudza:

• Utlenianie jodku do jodu
• Wiązanie jodu z tyrozyną

⁶

W przeciwieństwie do jodu, metabolizm samego powidonu jest minimalny i wynosi mniej niż 0,3%.<sup data-drug="Betadine VAG" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Metabolizm powidonu jest minimalny (7

Eliminacja jodowanego powidonu

Jod, który nie został wykorzystany w tarczycy, jest wydalany głównie z moczem. Badania farmakokinetyczne wykazały, że klirens nerkowy jodu (Cl) wynosi 872,4 ± 119,3 ml/godzinę przy stałej szybkości eliminacji (k) 0,0996 ± 0,009/godzinę. Okres półtrwania jodu wynosi 6,22 godziny.⁸

Z kolei eliminacja powidonu zachodzi przede wszystkim przez nerki, a w niewielkim stopniu również z żółcią.⁹