Dawkowanie i sposób podawania leku

Roztwory do dializy otrzewnowej z serii balance są przeznaczone wyłącznie do stosowania dootrzewnowego. Właściwe ustalenie parametrów terapii, takich jak rodzaj terapii, częstotliwość podawania, czas zalegania roztworu oraz objętość wymiany, należy do kompetencji lekarza prowadzącego i powinno być dostosowane indywidualnie do potrzeb pacjenta¹.

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

W przypadku ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO), standardowe dawkowanie dla dorosłych obejmuje podawanie 2000 ml roztworu na jedną wymianę, cztery razy na dobę. Po okresie zalegania w jamie otrzewnowej przez 2-10 godzin, roztwór zostaje zdrenowany. Należy pamiętać, że dawkowanie, objętość wymiany i liczbę wymian należy zawsze dostosowywać indywidualnie do potrzeb pacjenta².

Jeśli na początku leczenia dializą otrzewnową pacjent zgłasza rozpierający ból, należy przejściowo zmniejszyć objętość poszczególnych wymian do 500-1500 ml. Z kolei u pacjentów o dużej masie ciała lub z brakiem resztkowej czynności nerek może być konieczne zwiększenie objętości roztworu. U tych pacjentów, a także u osób dobrze tolerujących większą objętość płynu, objętość można zwiększyć do 2500-3000 ml roztworu na jedną wymianę³.

W przypadku automatycznej dializy otrzewnowej (ADO) z wykorzystaniem aparatu (cykler sleep•safe lub cykler PD-NIGHT), zaleca się stosowanie większych worków zapewniających więcej niż jedną wymianę roztworu. Cykler wykonuje wymiany roztworu zgodnie z zapisanym w nim przepisem lekarza⁴.

Typowo pacjenci dorośli poddawani są leczeniu za pomocą cyklera przez 8-10 godzin w ciągu nocy. Objętości zalegania wynoszą zwykle od 1500 do 3000 ml, a liczba cykli waha się zazwyczaj od 3 do 10 w ciągu nocy. Typowa ilość użytego płynu mieści się w zakresie od 10 do 18 litrów, choć może wynosić od 6 do 30 litrów. Nocna terapia za pomocą cyklera jest zwykle łączona z 1 lub 2 wymianami w ciągu dnia⁵.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

W przypadku ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO), u dzieci objętość roztworu na jedną wymianę powinna być przepisywana odpowiednio do wieku i pola powierzchni ciała pacjenta. Początkowa objętość na jedną wymianę powinna wynosić 600-800 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 4 (czasami 3 lub 5) wymianach w ciągu doby. W zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek, objętość ta może być zwiększona do 1000-1200 ml/m² pola powierzchni ciała⁶.

W przypadku automatycznej dializy otrzewnowej (ADO) u dzieci i młodzieży, objętość na jedną wymianę powinna wynosić 800-1000 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 5-10 wymianach w ciągu doby. W zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek, objętość ta może być zwiększona do 1400 ml/m² pola powierzchni ciała⁷.

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania u osób w podeszłym wieku⁸.

Wybór odpowiedniego stężenia roztworu

Roztwory do dializy otrzewnowej o różnym stężeniu glukozy wybiera się w zależności od potrzeb klinicznych pacjenta. Roztwory o dużym stężeniu glukozy (2,3% lub 4,25%) stosowane są w przypadku, gdy masa ciała pacjenta jest większa niż pożądana „sucha” masa ciała. Im większe stężenie glukozy w roztworze do dializy otrzewnowej, tym większy ubytek płynów z organizmu pacjenta⁹.

Należy pamiętać, że roztwory o wysokim stężeniu glukozy powinny być używane ze szczególną ostrożnością, aby chronić błonę otrzewnową, zapobiegać odwodnieniu i ograniczać obciążenie glukozą¹⁰.

Zawartość glukozy w poszczególnych roztworach:

• balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l zawiera 15 g glukozy w 1000 ml roztworu¹¹
• balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l zawiera 22,73 g glukozy w 1000 ml roztworu¹²
• balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l zawiera 42,5 g glukozy w 1000 ml roztworu¹³

W zależności od wymaganego ciśnienia osmotycznego, roztwory mogą być stosowane naprzemiennie:

• balance 1,5% może być stosowany naprzemiennie z innymi roztworami o wyższej zawartości glukozy (czyli o większej osmolarności)¹⁴
• balance 2,3% można stosować naprzemiennie z innymi roztworami o mniejszej lub większej zawartości glukozy (czyli o mniejszej lub większej osmolarności)¹⁵
• balance 4,25% można stosować naprzemiennie z innymi roztworami o mniejszej zawartości glukozy (czyli o mniejszej osmolarności)¹⁶

Sposób podawania leku

Przed rozpoczęciem samodzielnego wykonywania zabiegów dializy otrzewnowej w domu, pacjent musi przejść odpowiednie szkolenie, które powinno być prowadzone przez wykwalifikowany personel medyczny. Pacjent musi samodzielnie wykonywać procedurę i wykazać biegłość w tym zakresie. Lekarz prowadzący powinien upewnić się, że pacjent w wystarczającym stopniu opanował technikę zabiegu przed wydaniem zgody na wykonywanie dializy otrzewnowej w domu¹⁷.

W przypadku jakichkolwiek trudności lub wątpliwości, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Dializa otrzewnowa, z zastosowaniem przepisanych dawek, powinna być wykonywana codziennie i kontynuowana tak długo, jak długo wskazana jest terapia nerkozastępcza¹⁸.

Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO): worek stay•safe

Worek należy najpierw ogrzać do temperatury ciała. Odpowiednia dawka podawana jest do jamy otrzewnowej w ciągu 5-20 minut, za pomocą cewnika otrzewnowego. W zależności od zaleceń lekarza, odpowiednia dawka roztworu powinna pozostać w jamie brzusznej przez okres od 2 do 10 godzin (czas równoważenia otrzewnowego), a następnie zostać zdrenowana¹⁹.

Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO): worek sleep•safe

Łączniki (końcówki) przepisanych worków sleep•safe z roztworem są umieszczane w wolnych rowkach tacy ładowania, a następnie automatycznie łączone przez cykler z zestawem drenów sleep•safe. Cykler przeprowadza kontrolę kodów paskowych worków z roztworem i generuje alarm, jeśli worki nie są zgodne z przepisem dializy, zapisanym w cyklerze²⁰.

Po tej kontroli zestaw drenów może być połączony z drenem łączącym pacjenta i zabieg może się rozpocząć. Roztwór sleep•safe jest automatycznie podgrzewany przez cykler sleep•safe do temperatury ciała, w czasie wpływu do jamy brzusznej. Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza, zapisanym w cyklerze²¹.

Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO): worek Safe•Lock

Łączniki (końcówki) przepisanych worków Safe•Lock z roztworem są łączone ręcznie z zestawem drenów cyklera PD-NIGHT. Jeden worek z roztworem Safe•Lock umieszcza się na płycie podgrzewacza cyklera w celu podgrzania całego roztworu, który podczas zabiegu zostanie podany do jamy brzusznej pacjenta²².

Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza, zapisanym w cyklerze²³.

Tabela dawkowania roztworów balance

Tabela zawartości glukozy i zastosowania roztworów