Właściwości farmakodynamiczne

Auroamoxi DUO to produkt leczniczy należący do grupy farmakoterapeutycznej: połączenia penicylin z inhibitorami beta-laktamazy (kod ATC: J01CR02). Zawiera dwie substancje czynne: amoksycylinę i kwas klawulanowy, które działają synergistycznie w zwalczaniu zakażeń bakteryjnych.¹

Mechanizm działania

Amoksycylina jest półsyntetyczną penicyliną należącą do grupy antybiotyków beta-laktamowych. Jej działanie polega na hamowaniu jednego lub więcej enzymów, nazywanych białkami wiążącymi penicylinę (PBP – Penicillin-Binding Proteins), które uczestniczą w szlaku biosyntezy bakteryjnego peptydoglikanu. Peptydoglikan stanowi integralny strukturalny składnik ściany komórki bakteryjnej, a zahamowanie jego syntezy prowadzi do osłabienia ściany komórkowej, co skutkuje zazwyczaj lizą komórki i śmiercią bakterii.²

Należy zaznaczyć, że amoksycylina może ulegać rozkładowi przez beta-laktamazy wytwarzane przez oporne bakterie, co ogranicza jej spektrum działania przeciwbakteryjnego, wykluczając organizmy wytwarzające te enzymy.³

Kwas klawulanowy to beta-laktam o strukturze podobnej do penicylin, który jednak sam nie wykazuje klinicznie istotnego działania przeciwbakteryjnego. Jego rola polega na unieczynnianiu niektórych beta-laktamaz, co zapobiega rozkładowi amoksycyliny i rozszerza jej spektrum działania.⁴

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Głównym wyznacznikiem skuteczności amoksycyliny jest czas, przez który jej stężenie w organizmie utrzymuje się powyżej minimalnego stężenia hamującego (T > MIC) dla danego patogenu. ^{MIC) jest uznawany za główny wyznacznik skuteczności amoksycyliny.”>5}

Mechanizmy oporności

Istnieją dwa główne mechanizmy oporności bakterii na połączenie amoksycyliny z kwasem klawulanowym:⁶

• Unieczynnienie przez beta-laktamazy bakteryjne, które nie podlegają hamowaniu przez kwas klawulanowy, w tym enzymy klasy B, C i D⁷
• Zmiana struktury białek PBP, co powoduje zmniejszenie powinowactwa antybiotyku do miejsca docelowego⁸

Dodatkowo, nieprzepuszczalność błony komórkowej bakterii lub mechanizmy aktywnego wypompowywania antybiotyku (pompy efflux) mogą powodować lub przyczyniać się do powstawania oporności bakteryjnej, szczególnie u bakterii Gram-ujemnych.⁹

Wartości graniczne

Wartości graniczne MIC (minimalnego stężenia hamującego) dla amoksycyliny z kwasem klawulanowym zostały ustalone przez Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości Drobnoustrojów (EUCAST).¹⁰

Ważne uwagi dotyczące wartości granicznych:¹¹

• Podane wartości dotyczą stężeń amoksycyliny, przy stałym stężeniu kwasu klawulanowego ustalonym na poziomie 2 mg/l
• Wartości graniczne w tabeli bazują na wartościach granicznych penicyliny benzylowej
• Większość gronkowców wytwarza penicylinazy, co czyni je opornymi na benzylopenicylinę i inne podobne związki. Izolaty wrażliwe na benzylopenicylinę i cefoksytynę można określić jako wrażliwe na wiele beta-laktamów, jednak skuteczność preparatów doustnych, zwłaszcza fenoksymetylopenicyliny, może być niepewna¹²
• Szczepy S. saprophyticus wrażliwe na ampicylinę są mechA-ujemne i wrażliwe na ampicylinę, amoksycylinę i piperacylinę¹³
• W celu wykluczenia mechanizmów oporności na beta-laktamy zaleca się użycie 1-jednostkowego testu przesiewowego oksacyliny¹⁴

Wrażliwość mikroorganizmów

Częstość występowania oporności na amoksycylinę z kwasem klawulanowym może zmieniać się w czasie i być różna w zależności od regionu geograficznego. Przed rozpoczęciem leczenia, szczególnie ciężkich zakażeń, zaleca się zapoznanie z lokalnymi danymi dotyczącymi oporności. W przypadkach gdy lokalna częstość występowania oporności może podważać skuteczność leku w określonych rodzajach zakażeń, wskazane jest zasięgnięcie opinii specjalistycznej.¹⁵

Bakterie wrażliwe na amoksycylinę z kwasem klawulanowym można podzielić na następujące grupy:¹⁶

Szczepy zwykle wrażliwe

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Enterococcus faecalis
• Gardnerella vaginalis
• Staphylococcus aureus (wrażliwe na metycylinę)
• Koagulazo-ujemne gronkowce (wrażliwe na metycylinę)
• Streptococcus agalactiae
• Streptococcus pneumoniae
• Streptococcus pyogenes i inne paciorkowce beta-hemolizujące
• Grupa Streptococcus viridans

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Capnocytophaga spp.
• Eikenella corrodens
• Haemophilus influenzae
• Moraxella catarrhalis
• Pasteurella multocida

Bakterie beztlenowe:

• Bacteroides fragilis
• Fusobacterium nucleatum
• Prevotella spp.

Szczepy z potencjalną opornością nabytą

U poniższych drobnoustrojów może wystąpić problem oporności nabytej:¹⁷

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Enterococcus faecium

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Escherichia coli
• Klebsiella oxytoca
• Klebsiella pneumoniae
• Proteus mirabilis
• Proteus vulgaris

Drobnoustroje o oporności naturalnej

Następujące drobnoustroje wykazują oporność naturalną na amoksycylinę z kwasem klawulanowym:¹⁸

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Acinetobacter sp.
• Citrobacter freundii
• Enterobacter sp.
• Legionella pneumophila
• Morganella morganii
• Providencia spp.
• Pseudomonas sp.
• Serratia sp.
• Stenotrophomonas maltophilia

Inne drobnoustroje:

• Chlamydophila pneumoniae
• Chlamydophila psittaci
• Coxiella burnetti
• Mycoplasma pneumoniae

Ważne uwagi kliniczne:¹⁹

• Wszystkie gronkowce oporne na metycylinę są oporne również na amoksycylinę z kwasem klawulanowym
• Nie zaleca się stosowania tego produktu w leczeniu zakażeń wywołanych przez szczepy Streptococcus pneumoniae oporne na penicylinę
• W niektórych krajach Unii Europejskiej zgłaszano występowanie zmniejszonej wrażliwości u ponad 10% szczepów bakteryjnych