Właściwości farmakodynamiczne

Ropinirol, substancja czynna preparatu ApoRopin, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków dopaminergicznych, a dokładniej agonistów dopaminy, sklasyfikowanych kodem ATC: N04BC04. Lek ten charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania i potwierdzoną skutecznością kliniczną w leczeniu choroby Parkinsona.¹

Mechanizm działania

Ropinirol działa jako nieergolinowy agonista receptorów dopaminy D2/D3, który selektywnie pobudza receptory dopaminowe zlokalizowane w prążkowiu. Poprzez to działanie ropinirol efektywnie łagodzi objawy wynikające z niedoboru dopaminy, który jest charakterystyczny dla choroby Parkinsona. Dodatkowo ropinirol wykazuje działanie hamujące na wydzielanie prolaktyny, co jest związane z jego wpływem na podwzgórze oraz przysadkę mózgową.²

Skuteczność kliniczna

Monoterapia we wczesnej fazie choroby Parkinsona

Efektywność ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu została potwierdzona w 36-tygodniowym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą, przeprowadzonym w schemacie 3-etapowego badania krzyżowego. W badaniu tym uczestniczyło 161 pacjentów z chorobą Parkinsona we wczesnej fazie. Głównym celem badania było określenie różnicy pomiędzy skutecznością ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu a ropinirolem w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, na podstawie zmian w skali UPDRS (Unified Parkinson’s Disease Rating Scale) w części oceniającej funkcje motoryczne.³

Wyniki badania wykazały, że ropinirol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest nie mniej skuteczny niż w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu. Skorygowana średnia różnica pomiędzy obiema postaciami leku w punkcie końcowym badania wyniosła -0,7 punktu (95% przedział ufności: [-1,51, 0,10], p=0,0842).⁴

Zmiana leczenia z jednej postaci leku na drugą, przeprowadzona z dnia na dzień, nie spowodowała istotnych zmian w profilu występowania działań niepożądanych. U mniej niż 3% pacjentów konieczne było dostosowanie dawki, przy czym wszystkie te przypadki polegały na zwiększeniu dawki o jeden poziom. Co istotne, u żadnego z pacjentów nie było konieczności zmniejszenia dawki.⁵

Terapia skojarzona z lewodopą

Skuteczność ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów, których objawy choroby Parkinsona nie były wystarczająco kontrolowane podczas leczenia lewodopą, została oceniona w 24-tygodniowym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo, przeprowadzonym w grupach równoległych.⁶

Badanie wykazało klinicznie znaczącą i statystycznie znamienną przewagę ropinirolu nad placebo w zakresie pierwszorzędowego punktu końcowego, którym była zmiana czasu trwania okresu „wyłączenie” (off) w stosunku do wartości wyjściowej. Średnia różnica wyniosła -1,7 godziny (95% przedział ufności: [-2,34, -1,09], p<0,0001).⁷

Skuteczność terapii została potwierdzona również w drugorzędowych parametrach oceny, takich jak:⁸

• Zmiana czasu trwania okresu „włączenie” (on) w stosunku do wartości wyjściowej: +1,7 godziny (95% przedział ufności: [1,06, 2,33], p<0,0001)
• Zmiana całkowitego czasu trwania okresu „włączenie” bez dokuczliwych dyskinez: +1,5 godziny (95% przedział ufności: [0,85, 2,13], p<0,0001)

Szczególnie istotne jest to, że nie wykazano zwiększenia w stosunku do wartości wyjściowej czasu trwania okresu „włączenie” z dokuczliwymi dyskinezami, zarówno na podstawie dzienników prowadzonych przez pacjentów, jak i według skali UPDRS.⁹

Wpływ na repolaryzację serca

Przeprowadzono szczegółowe badania wpływu ropinirolu na odstęp QT u zdrowych ochotników, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Badani otrzymywali ropinirol w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach 0,5 mg, 1 mg, 2 mg i 4 mg raz na dobę.¹⁰

Wyniki badania wykazały maksymalne wydłużenie czasu trwania odstępu QT o 3,46 milisekundy przy zastosowaniu dawki 1 mg (estymacja punktowa) w porównaniu do placebo. Górna granica jednostronnego 95% przedziału ufności dla największego średniego efektu wynosiła mniej niż 7,5 milisekundy.¹¹

Na podstawie dostępnych danych klinicznych ze szczegółowych badań odstępu QT nie stwierdzono ryzyka wydłużenia odstępu QT po zastosowaniu ropinirolu w dawkach do 4 mg na dobę. Należy jednak podkreślić, że nie przeprowadzono szczegółowych badań odstępu QT po zastosowaniu wyższych dawek leku, do 24 mg na dobę, dlatego nie można całkowicie wykluczyć ryzyka wydłużenia odstępu QT przy stosowaniu tych dawek.¹²

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Ropinirol, jako nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, wykazuje skuteczność w leczeniu choroby Parkinsona zarówno w monoterapii we wczesnym stadium choroby, jak i w terapii skojarzonej z lewodopą w bardziej zaawansowanych stadiach. Lek skutecznie zmniejsza czas trwania okresów „wyłączenia” oraz wydłuża czas okresów „włączenia” bez nasilenia dyskinez. Dane kliniczne potwierdzają, że postać o przedłużonym uwalnianiu jest równie skuteczna jak postać o natychmiastowym uwalnianiu, przy zachowaniu korzystnego profilu bezpieczeństwa, szczególnie w zakresie wpływu na układ sercowo-naczyniowy w dawkach do 4 mg na dobę.