Dawkowanie i sposób podawania Antytoksyny botulinowej ABE

Decyzję o zastosowaniu Antytoksyny botulinowej ABE podejmuje wyłącznie lekarz. Produkt leczniczy zawiera w jednej ampułce (10 ml): antytoksynę botulinową typu A 5 000 j.m., antytoksynę botulinową typu B 5 000 j.m. oraz antytoksynę botulinową typu E 1 000 j.m. W przeliczeniu na 1 ml roztworu znajduje się: 500 j.m. antytoksyny typu A, 500 j.m. antytoksyny typu B oraz 100 j.m. antytoksyny typu E.¹

Wywiad przed podaniem antytoksyny

Przed podjęciem decyzji o podaniu antytoksyny botulinowej, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego (jeżeli stan pacjenta na to pozwala), ze szczególnym uwzględnieniem następujących kwestii:

• występowanie alergii w przeszłości
• wcześniejsze stosowanie antytoksyny końskiej
• przyjmowanie leków antyhistaminowych w ciągu ostatnich 48 godzin

Informacje te są niezbędne do określenia ryzyka wystąpienia reakcji alergicznej.²

Próba uczuleniowa

Bezwzględnie przed zastosowaniem Antytoksyny botulinowej ABE należy wykonać próbę uczuleniową na antytoksynę końską (białko końskie). W przypadku dodatnich lub wątpliwych wyników prób uczuleniowych, przy jednoczesnych wskazaniach do zastosowania produktu, można go podać metodą odczulającą.³

Istotne ostrzeżenie: Zawsze przed wykonaniem próby uczuleniowej i podaniem antytoksyny pochodzenia zwierzęcego należy mieć przygotowany zestaw gotowych do użycia środków przeciwwstrząsowych.⁴

Schematy dawkowania Antytoksyny botulinowej ABE

⁵

Procedura próby uczuleniowej

Należy wykonać jedną z poniższych prób, uwzględniając dane z wywiadu pacjenta:

1. Wstrzyknąć śródskórnie 0,2 ml produktu rozcieńczonego 1:1 000 jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu, lub
2. Wstrzyknąć śródskórnie 0,2 ml produktu rozcieńczonego 1:100 jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu, lub
3. Wstrzyknąć śródskórnie 0,1 ml produktu rozcieńczonego 1:10 jałowym 0,9% roztworem chlorku sodu.

Jeżeli po 30 minutach od podania śródskórnego nie stwierdzi się odczynu miejscowego ani ogólnego, należy wstrzyknąć podskórnie 0,2 ml antytoksyny nierozcieńczonej. Następnie, jeśli 30 minut po wstrzyknięciu podskórnym antytoksyny nierozcieńczonej nie wystąpi odczyn miejscowy ani ogólny, można podać antytoksynę domięśniowo lub dożylnie.⁶

Wystąpienie po próbie uczuleniowej w ciągu 30 minut zaczerwienienia i bąbla w miejscu wstrzyknięcia wskazuje na uczulenie na białko końskie. W takim przypadku, jeżeli wynik jest dodatni bądź niepewny, a podanie antytoksyny botulinowej jest konieczne, należy zastosować metodę odczulającą.⁷

Drogi podania antytoksyny

Podanie domięśniowe

W celu zapewnienia powolnego uwalniania się produktu leczniczego, antytoksynę należy podawać domięśniowo. Zaleca się wstrzykiwanie produktu w różne miejsca ciała, co pozwala na lepszą dystrybucję leku.⁸

Podanie dożylne

W celu zapewnienia możliwie najszybszej neutralizacji toksyn botulinowych we wszystkich tkankach i płynach ustrojowych wskazana jest powolna infuzja dożylna antytoksyny. Uwaga: przed podaniem antytoksyny dożylnie należy ogrzać ją do temperatury 37°C.⁹

Metody odczulania przy podawaniu Antytoksyny botulinowej ABE

Odczulanie polega na wstrzykiwaniu podskórnie małych objętości produktu leczniczego od 0,1 do 0,5 ml, w odstępach 30-40 minut. Często konieczne jest powtarzanie tych samych dawek z uwagi na wątpliwe odczyny.¹⁰

Sposób pierwszy odczulania

1. Antytoksynę botulinową ABE rozcieńczoną 1:10 jałowym 0,9% chlorkiem sodu wstrzykiwać podskórnie, w odstępach co 30 minut do 1 godziny, od 0,1 do 0,5 ml
2. Następnie podać nierozcieńczoną antytoksynę po 0,2 ml i po 0,5 ml
3. Pozostałą część zaplanowanej dawki podawać domięśniowo, przy czym zaleca się wstrzykiwanie leku w różne miejsca ciała

¹¹

Sposób drugi odczulania

1. Wstrzyknąć podskórnie najmniejszą dawkę tolerowaną w próbie śródskórnej
2. Jeżeli w ciągu 30 minut nie wystąpi reakcja, należy zwiększać dawkę co 30 minut, aż do wstrzyknięcia podskórnie 0,2 ml nierozcieńczonej antytoksyny
3. Pozostałą część zaplanowanej dawki podawać domięśniowo, wstrzykując lek w różne miejsca ciała

¹²