Działania niepożądane
Amisan 400 mg
Amisulpryd w dawce 400 mg w formie tabletek powlekanych wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Najczęściej obserwuje się objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, hipokinezja, akatyzja) występujące bardzo często (≥1/10), które są zwykle łagodne i reagują na leki przeciwparkinsonowskie. Często pojawiają się także ostra dystonia i senność, a niezbyt często późne dyskinezie oraz napady padaczkowe. Rzadko występuje złośliwy zespół neuroleptyczny, stanowiący zagrożenie życia. W zakresie układu endokrynologicznego często obserwuje się hiperprolaktynemię, prowadzącą do mlekotoku, braku miesiączki, ginekomastii i zaburzeń erekcji. Rzadko notuje się łagodny guz przysadki (prolactinoma). W układzie sercowo-naczyniowym niezbyt często występuje bradykardia, a rzadko poważne zaburzenia rytmu serca, takie jak wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia i nagłego zgonu. Często obserwuje się niedociśnienie tętnicze, a rzadko żylne choroby zakrzepowo-zatorowe, w tym zatorowość płucną.
- Działania niepożądane amisulprydu
- Kategorie częstości występowania działań niepożądanych
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe
- Zaburzenia krwi i układu limfatycznego
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Pozostałe działania niepożądane
- Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
- Tabela działań niepożądanych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane amisulprydu
Amisulpryd (Amisan, 400 mg, tabletki powlekane) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego leku jest kluczowa dla właściwego nadzorowania terapii pacjentów z chorobami psychicznymi.<sup data-drug="Amisan" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymieniono według klasyfikacji układów i narządów oraz zgodnie z częstością występowania: Bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (1
Kategorie częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane sklasyfikowano według następujących kategorii częstości występowania:
- Bardzo często: występujące u ≥1/10 pacjentów
- Często: występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
- Niezbyt często: występujące u ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
- Rzadko: występujące u ≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów
- Bardzo rzadko: występujące u <1/10 000 pacjentów
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Zaburzenia układu nerwowego
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu nerwowego, szczególnie objawy pozapiramidowe występujące bardzo często. Objawy te są zazwyczaj łagodne przy optymalnym dawkowaniu i częściowo ustępują po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich, bez konieczności przerywania terapii amisulprydem.2
Do zaburzeń nerwowych należą także często występujące przypadki ostrej dystonii oraz senność.3 Niezbyt często odnotowuje się późne dyskinezie oraz napady padaczkowe.4
Szczególnie niebezpiecznym, rzadko występującym działaniem niepożądanym jest złośliwy zespół neuroleptyczny, który może zagrażać życiu pacjenta.5 Z nieustaloną częstością zgłaszany jest także zespół niespokojnych nóg.6
Zaburzenia endokrynologiczne
Często obserwuje się zwiększenie stężenia prolaktyny w osoczu, które ustępuje po przerwaniu stosowania leku. Może ono prowadzić do mlekotoku, braku miesiączki, ginekomastii, bólu piersi i zaburzenia erekcji.7 Rzadkim powikłaniem jest łagodny guz przysadki (prolactinoma).8
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
Niezbyt często podczas terapii amisulprydem występuje bradykardia.9 Do rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego zaliczamy: wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu (w tym torsade de pointes), częstoskurcz komorowy, migotanie komór, zatrzymanie krążenia i nagły zgon.10
W zakresie zaburzeń naczyniowych często występuje niedociśnienie tętnicze krwi11, niezbyt często zwiększenie ciśnienia tętniczego12, a rzadko żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE), obejmująca zatorowość płucną (niekiedy prowadzącą do zgonu) oraz zakrzepicę żył głębokich.13
Zaburzenia krwi i układu limfatycznego
Niezbyt często podczas terapii amisulprydem występują leukopenia i neutropenia.14 Rzadko może wystąpić agranulocytoza, która wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenie dla życia pacjenta.15
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Niezbyt często obserwuje się zaburzenia metaboliczne takie jak hiperglikemia, hipertriglicerydemia i hipercholesterolemia.16 Rzadziej występuje hiponatremia oraz zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).17
Pozostałe działania niepożądane
Często zgłaszane są również zaparcia, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej18 oraz niewyraźne widzenie.19 Z częstotliwością nieznaną raportowane są przypadki rabdomiolizy20 oraz reakcji nadwrażliwości na światło.21
W zakresie zaburzeń psychicznych często występują bezsenność, lęk, pobudzenie oraz zaburzenia orgazmu.22 Niezbyt często pojawia się splątanie.23
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Zagrożenia życia pacjenta
Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane amisulprydu potencjalnie zagrażające życiu pacjenta to:
- Złośliwy zespół neuroleptyczny – stan zagrożenia życia charakteryzujący się sztywnością mięśni, wysoką gorączką, zaburzeniami świadomości i autonomicznymi24
- Agranulocytoza – znaczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi, zwiększające ryzyko infekcji25
- Zaburzenia rytmu serca – zwłaszcza torsade de pointes, częstoskurcz komorowy i migotanie komór, mogące prowadzić do zatrzymania krążenia i nagłego zgonu26
- Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – zwłaszcza zatorowość płucna, która może zakończyć się zgonem27
Działania wymagające monitorowania
Podczas terapii amisulprydem należy monitorować:
- Parametry metaboliczne – stężenie glukozy, triglicerydów i cholesterolu we krwi28
- Elektrolity – szczególnie stężenie sodu ze względu na ryzyko hiponatremii29
- Parametry hematologiczne – morfologię krwi, szczególnie u pacjentów z objawami infekcji sugerującymi leukopenię lub neutropenię30
- Funkcje wątroby – aktywność enzymów wątrobowych, zwłaszcza aminotransferaz31
- EKG – ze względu na możliwość wydłużenia odstępu QT32
- Stężenie prolaktyny – ze względu na częste hiperprolaktynemie i ich następstwa kliniczne33
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka i znaczenie kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia, neutropenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby białych krwinek, zwiększające ryzyko infekcji |
| Agranulocytoza | Rzadko | Zagrażające życiu zmniejszenie liczby granulocytów we krwi | |
| Reakcje alergiczne | Niezbyt często | Nadwrażliwość na składniki leku | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zwiększenie stężenia prolaktyny | Często | Może powodować mlekotok, brak miesiączki, ginekomastię, ból piersi, zaburzenia erekcji |
| Łagodny guz przysadki (prolactinoma) | Rzadko | Neoplazja przysadki związana z hiperprolaktynemią | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia | Niezbyt często | Zaburzenia metaboliczne mogące prowadzić do powikłań sercowo-naczyniowych |
| Hiponatremia | Rzadko | Obniżone stężenie sodu we krwi | |
| Zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) | Rzadko | Zaburzenie prowadzące do hiponatremii i hipoosmolalności osocza | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność, lęk, pobudzenie, zaburzenia orgazmu | Często | Zaburzenia snu i nastroju wpływające na jakość życia |
| Splątanie | Niezbyt często | Zaburzenia świadomości i orientacji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Objawy pozapiramidowe: drżenie, sztywność, hipokinezja, zwiększenie wydzielania śliny, akatyzja, dyskineza | Bardzo często | Nasilenie zależne od dawki, zazwyczaj łagodne przy optymalnym dawkowaniu |
| Ostra dystonia, senność | Często | Dystonia obejmuje kurczowy kręcz szyi, napady wejrzeniowe, szczękościsk | |
| Późne dyskinezie, napady padaczkowe | Niezbyt często | Dyskinezie charakteryzują się rytmicznymi ruchami bezwolnymi, głównie języka i mięśni twarzy | |
| Złośliwy zespół neuroleptyczny | Rzadko | Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji | |
| Zespół niespokojnych nóg | Nieznana | Przymus poruszania kończynami dolnymi | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Często | Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Niezbyt często | Zwolnienie czynności serca |
| Wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór), zatrzymanie krążenia, nagły zgon | Rzadko | Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze | Często | Obniżenie ciśnienia krwi, ryzyko upadków |
| Zwiększenie ciśnienia tętniczego | Niezbyt często | Podwyższenie ciśnienia krwi | |
| Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa | Rzadko | Obejmuje zatorowość płucną (niekiedy śmiertelną) i zakrzepicę żył głębokich | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Przekrwienie błony śluzowej nosa | Niezbyt często | Upośledzenie drożności nosa |
| Zachłystowe zapalenie płuc | Niezbyt często | Głównie przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi i depresantami OUN | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcie, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej | Często | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Uszkodzenie komórek wątroby | Niezbyt często | Hepatotoksyczność |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka | Rzadko | Reakcje nadwrażliwości skórnej |
| Reakcja nadwrażliwości na światło | Nieznana | Nadmierna reakcja skóry na ekspozycję na światło | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Osteopenia, osteoporoza | Niezbyt często | Zmniejszenie gęstości mineralnej kości |
| Rabdomioliza | Nieznana | Rozpad mięśni prążkowanych, ryzyko ostrej niewydolności nerek | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zatrzymanie moczu | Niezbyt często | Utrudnione oddawanie moczu |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Zespół odstawienia u noworodka | Nieznana | Objawy neurologiczne u noworodków matek przyjmujących lek |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała | Często | Przyrost masy ciała zwiększający ryzyko metaboliczne |
| Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej | Niezbyt często / Nieznana | Zmiany w badaniach laboratoryjnych wskazujące na uszkodzenie wątroby lub mięśni | |
| Urazy i zatrucia | Upadek | Nieznana | W wyniku działań niepożądanych zaburzających równowagę ciała |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49 21 301, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl).34 Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.35
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania