Przedawkowanie
Alpicort E (2 mg + 0,05 mg + 4 mg)/ml

Lek Alpicort E, zawierający prednizolon (2 mg/ml), estradiol benzoesan (0,05 mg/ml) oraz kwas salicylowy (4 mg/ml), może powodować poważne objawy przedawkowania zarówno przy długotrwałym stosowaniu miejscowym na dużych powierzchniach skóry, jak i przy przypadkowym spożyciu doustnym. Największe ryzyko wiąże się z obecnością alkoholu izopropylowego, który może wywołać depresję ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia oddychania, kwasicę metaboliczną oraz utratę przytomności, szczególnie u dzieci. Długotrwałe stosowanie miejscowe może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga, hiperglikemii, retencji płynów i nadciśnienia (prednizolon), a także do objawów estrogenowych (estradiol) i toksycznych efektów kwasu salicylowego, takich jak szumy uszne i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.

Przedawkowanie leku Alpicort E (2 mg + 0,05 mg + 4 mg)/ml płyn na skórę

Lek Alpicort E to złożony produkt leczniczy w postaci płynu na skórę, zawierający w swoim składzie prednizolon (2 mg/ml), estradiol benzoesan (0,05 mg/ml) oraz kwas salicylowy (4 mg/ml). Przedawkowanie tego preparatu, choć rzadkie przy stosowaniu miejscowym, wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne konsekwencje zdrowotne.1

Możliwe drogi przedawkowania

Przedawkowanie leku Alpicort E może nastąpić dwiema drogami:

  • Nadmierne stosowanie miejscowe – długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach skóry
  • Przypadkowe spożycie doustne – szczególnie niebezpieczne w przypadku dzieci2

Szczególne zagrożenia związane z przedawkowaniem

W przypadku przedawkowania leku Alpicort E, największe zagrożenie stanowi obecność w jego składzie alkoholu izopropylowego, który może wywołać poważne skutki toksyczne po przypadkowym spożyciu doustnym. Jest to szczególnie istotne w przypadku dzieci, które są bardziej wrażliwe na działanie toksyczne substancji.3

Należy również pamiętać, że długotrwałe stosowanie miejscowe na dużych powierzchniach skóry może prowadzić do zwiększonego wchłaniania składników aktywnych – prednizolonu (glikokortykosteroid), estradiolu (estrogen) oraz kwasu salicylowego, co może skutkować objawami ogólnoustrojowymi.

Dotychczasowe doświadczenia z przedawkowaniem

Warto podkreślić, że dotychczas nie odnotowano przypadków zatruć związanych ze stosowaniem miejscowym leku Alpicort E zgodnie z zaleceniami. Świadczy to o relatywnie wysokim profilu bezpieczeństwa preparatu przy prawidłowym stosowaniu.4

Objawy przedawkowania leku Alpicort E

Poniższa tabela przedstawia potencjalne objawy przedawkowania poszczególnymi składnikami aktywnymi leku Alpicort E oraz alkoholu izopropylowego zawartego w formule jako substancja pomocnicza:

Składnik Potencjalne objawy przedawkowania Dawka toksyczna
Alkohol izopropylowy
  • Depresja ośrodkowego układu nerwowego
  • Obniżenie ciśnienia tętniczego
  • Zaburzenia oddychania
  • Utrata przytomności
  • Kwasica metaboliczna
Zależna od masy ciała i wieku pacjenta; szczególnie niebezpieczna dla dzieci
Prednizolon (2 mg/ml)
  • Supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
  • Zespół Cushinga jatrogennego
  • Zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia)
  • Retencja płynów i sodu
  • Nadciśnienie tętnicze
Przy długotrwałym stosowaniu miejscowym na dużych powierzchniach skóry
Estradiol benzoesan (0,05 mg/ml)
  • Nudności, wymioty
  • Bóle głowy
  • Tkliwość piersi
  • Retencja płynów
  • Zaburzenia miesiączkowania (u kobiet)
Przy długotrwałym stosowaniu miejscowym na dużych powierzchniach skóry
Kwas salicylowy (4 mg/ml)
  • Szumy uszne
  • Zaburzenia widzenia
  • Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
  • Nudności, wymioty
  • Przyspieszony oddech
Przy długotrwałym stosowaniu miejscowym na dużych powierzchniach skóry lub po przypadkowym spożyciu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Alpicort E, szczególnie poprzez przypadkowe spożycie doustne, zaleca się następujące postępowanie:

  1. Natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza lub kontakt z ośrodkiem toksykologicznym
  2. Monitorowanie parametrów życiowych pacjenta
  3. W przypadku spożycia doustnego – rozważenie płukania żołądka (jeśli od spożycia nie upłynęło zbyt wiele czasu)
  4. Leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe
  5. Szczególna uwaga przy monitorowaniu stanu pacjentów pediatrycznych

Zalecenia dla personelu medycznego

Personel medyczny powinien pamiętać, że w przypadku przedawkowania leku Alpicort E przez spożycie doustne, największe zagrożenie stanowi obecność alkoholu izopropylowego.5 Leczenie powinno być ukierunkowane na eliminację toksyn z organizmu oraz łagodzenie objawów zatrucia. Dodatkowo należy monitorować parametry życiowe oraz stan równowagi kwasowo-zasadowej ze względu na obecność kwasu salicylowego w składzie leku.

W przypadku przewlekłego nadużywania leku przez aplikację miejscową na dużych powierzchniach skóry, należy rozważyć możliwość wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych związanych z wchłanianiem prednizolonu oraz estradiolu.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl