Właściwości farmakodynamiczne
Alatic 600 mg/24 ml

Właściwości farmakodynamiczne kwasu tioktynowego

Kwas tioktynowy (kwas alfa-liponowy), substancja czynna produktu leczniczego Alatic, należy do grupy farmakoterapeutycznej: Inne leki stosowane w chorobach przewodu pokarmowego i zaburzeniach metabolizmu (kod ATC: A16AX01). Jest to endogenna substancja o właściwościach zbliżonych do witamin, która pełni istotną funkcję koenzymu w procesie dekarboksylacji oksydacyjnej alfa-ketokwasów.¹

Mechanizm działania w neuropatii cukrzycowej

Mechanizm działania kwasu tioktynowego jest wielokierunkowy i ściśle powiązany z patofizjologią powikłań cukrzycowych, szczególnie neuropatii obwodowej. W warunkach hiperglikemii dochodzi do sekwencji niekorzystnych procesów biochemicznych, w których kwas tioktynowy wykazuje działanie protekcyjne:²

• Hamowanie tworzenia końcowych produktów zaawansowanej glikacji (AGEs) – hiperglikemia cukrzycowa sprzyja odkładaniu glukozy na białkach macierzy zewnątrzkomórkowej naczyń krwionośnych, co prowadzi do powstawania końcowych produktów zaawansowanej glikacji. Kwas tioktynowy ogranicza ten proces.³
• Poprawa mikrokrążenia – w przebiegu cukrzycy dochodzi do zmniejszenia wewnątrznerwowego przepływu krwi, co skutkuje niedotlenieniem i niedokrwieniem śródnerwia. Kwas tioktynowy poprawia wewnątrznerwowy przepływ krwi, przeciwdziałając tym zaburzeniom.⁴
• Aktywność antyoksydacyjna – niedotlenienie prowadzi do zwiększonej produkcji wolnych rodników tlenowych uszkadzających nerwy obwodowe. Kwas tioktynowy działa jako antyoksydant, neutralizując wolne rodniki tlenowe w uszkodzonych nerwach.⁵
• Zwiększenie stężenia glutationu – w neuropatii cukrzycowej obserwuje się obniżone stężenie naturalnych antyoksydantów, w tym glutationu. Kwas tioktynowy zwiększa stężenie tego fizjologicznego antyoksydantu w nerwach obwodowych.⁶

Efekty kliniczne w neuropatii cukrzycowej

Działanie kwasu tioktynowego obserwowane w warunkach eksperymentalnych przekłada się na poprawę funkcjonowania nerwów obwodowych u pacjentów z neuropatią cukrzycową. Efekt kliniczny dotyczy głównie zmniejszenia charakterystycznych objawów zaburzeń czucia, takich jak:⁷

• Parestezje – nieprawidłowe odczucia sensoryczne
• Pieczenie – uczucie palenia w obrębie kończyn
• Ból neuropatyczny – charakterystyczny dla uszkodzenia nerwów
• Drętwienie – zaburzenia czucia dotyku
• Mrowienie i kłucie – nieprzyjemne odczucia sensoryczne

Powyższe objawy stanowią typowy obraz kliniczny polineuropatii cukrzycowej, w której kwas tioktynowy wykazuje działanie terapeutyczne poprzez wpływ na mechanizmy patofizjologiczne leżące u podłoża choroby.⁸

Działanie insulinopodobne

Dodatkowym aspektem farmakodynamicznym kwasu tioktynowego jest jego działanie insulinopodobne. W modelach eksperymentalnych wykazano, że kwas tioktynowy, podobnie jak insulina, aktywuje wychwyt glukozy w różnych typach komórek za pośrednictwem kinazy 3-fosfatydyloinozytolu.⁹

Mechanizm ten obejmuje zwiększony transport glukozy do:

• Komórek nerwowych – co może dodatkowo przyczyniać się do neuroprotekcji
• Komórek mięśniowych – co wpływa na metabolizm energetyczny
• Komórek tłuszczowych – co uczestniczy w regulacji metabolizmu lipidów

Powyższe mechanizmy działania kwasu tioktynowego wskazują na jego złożony profil farmakodynamiczny, który jest szczególnie korzystny w leczeniu powikłań cukrzycowych, zwłaszcza neuropatii obwodowej.¹⁰