Przedawkowanie
Alatic 600 mg/24 ml

Przedawkowanie kwasu tioktynowego, szczególnie w dawkach doustnych przekraczających 10 g (od 10 do 40 g), może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań wielonarządowych, takich jak hipoglikemia, wstrząs, rabdomioliza, hemoliza, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz niewydolność wielonarządowa. Wczesne objawy zatrucia obejmują nudności, wymioty i ból głowy, natomiast w dalszym przebiegu mogą pojawić się pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia świadomości, napady drgawkowe oraz kwasica mleczanowa. Dawka potencjalnie toksyczna u dorosłych to przyjęcie ponad 10 tabletek po 600 mg, a u dzieci dawka przekraczająca 50 mg/kg masy ciała. Zatrucia pozajelitowe są rzadkie, ale również wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.

Przedawkowanie leku kwas tioktynowy

Przedawkowanie kwasu tioktynowego może prowadzić do szeregu poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych, które w skrajnych przypadkach mogą zagrażać życiu pacjenta. Niniejszy artykuł opisuje szczegółowo potencjalne niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem tego leku, ze szczególnym uwzględnieniem manifestacji klinicznych oraz postępowania terapeutycznego.1

Ryzyka związane z przedawkowaniem drogą pozajelitową

W dotychczasowym monitorowaniu bezpieczeństwa stosowania kwasu tioktynowego nie opisano przypadków nieumyślnego ani samobójczego zatrucia przy podawaniu dożylnym. Jednakże nawet przy stosowaniu preparatu w formie roztworu do wstrzykiwań (600 mg/24 ml) możliwe jest wystąpienie podstawowych objawów przedawkowania, takich jak nudności, wymioty i ból głowy.2

Ciężkie zatrucia po przedawkowaniu doustnym

Znacznie poważniejsze konsekwencje odnotowano w przypadku doustnego przedawkowania kwasu tioktynowego, szczególnie przy przyjęciu wysokich dawek. W literaturze medycznej opisano przypadki ciężkiego zatrucia po nieumyślnym albo celowym (samobójczym) przyjęciu dawek od 10 do 40 g kwasu tioktynowego, zwłaszcza w skojarzeniu z alkoholem. Niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.3

Progresja objawów klinicznych

Obserwacje kliniczne wskazują na charakterystyczną progresję objawów zatrucia kwasem tioktynowym. Początkowo u pacjentów może występować pobudzenie psychoruchowe lub zaburzenia świadomości, po których rozwijają się napady uogólnione i kwasica mleczanowa. Ta sekwencja objawów stanowi istotny element w diagnostyce różnicowej zatruć.4

Wieloukładowe konsekwencje przedawkowania

Wysokie dawki kwasu tioktynowego mogą prowadzić do poważnych powikłań wielonarządowych, w tym:

  • Hipoglikemii – patologicznego obniżenia stężenia glukozy we krwi
  • Wstrząsu – stanu zagrożenia życia związanego z niewydolnością układu krążenia
  • Rabdomiolizy – rozpadu mięśni prążkowanych z uwolnieniem mioglobiny
  • Hemolizy – rozpadu erytrocytów z uwolnieniem hemoglobiny
  • Zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) – poważnego zaburzenia krzepnięcia
  • Zahamowania czynności szpiku kostnego – upośledzenia produkcji komórek krwi
  • Niewydolności wielonarządowej – całkowitej dysfunkcji kluczowych układów i narządów

Powyższe powikłania stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej intensywnej opieki medycznej.5

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania kwasu tioktynowego niezbędne jest natychmiastowe wdrożenie kompleksowego postępowania medycznego. Za dawkę potencjalnie toksyczną uważa się przyjęcie przez osoby dorosłe więcej niż 10 tabletek po 600 mg, a u dzieci przekroczenie dawki 50 mg/kg masy ciała.6

Zalecane działania terapeutyczne obejmują:

  1. Natychmiastową hospitalizację pacjenta
  2. Wdrożenie procedur dekontaminacji przewodu pokarmowego (w przypadku zatrucia doustnego):
    • Wywoływanie wymiotów
    • Płukanie żołądka
    • Podanie węgla aktywnego
  3. Leczenie objawowe napadów drgawkowych
  4. Korekcję kwasicy mleczanowej
  5. Intensywną terapię w przypadku zagrożenia życia

Warto podkreślić, że dotychczasowe badania nie wykazały skuteczności hemodializy, hemoperfuzji ani innych technik filtracji w eliminacji kwasu tioktynowego z organizmu.7

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Potencjalnie toksyczna dawka
Objawy wczesne Nudności, wymioty, ból głowy Możliwe już przy przekroczeniu dawki terapeutycznej
Pobudzenie psychoruchowe Niepokój, pobudzenie, nadmierna aktywność ruchowa Przy dawkach toksycznych (>10 tabletek 600 mg u dorosłych)
Zaburzenia świadomości Od dezorientacji do śpiączki Przy dawkach toksycznych (>10 tabletek 600 mg u dorosłych)
Napady drgawkowe Drgawki uogólnione, często lekooporne Przy dawkach 10-40 g
Kwasica mleczanowa Zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej, obniżenie pH krwi Przy dawkach 10-40 g
Hipoglikemia Obniżenie stężenia glukozy we krwi, potencjalnie zagrażające życiu Przy wysokich dawkach (>10 g)
Wstrząs Niestabilność hemodynamiczna, niewydolność krążeniowa Przy wysokich dawkach (>10 g)
Rabdomioliza Rozpad mięśni prążkowanych, zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej, mioglobinuria Przy wysokich dawkach (>10 g)
Hemoliza Rozpad erytrocytów, anemia hemolityczna Przy wysokich dawkach (>10 g)
Zespół DIC Zaburzenia krzepnięcia, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe z wtórną skłonnością do krwawień Przy wysokich dawkach (>10 g)
Zahamowanie czynności szpiku kostnego Pancytopenia, leukopenia, trombocytopenia Przy wysokich dawkach (>10 g)
Niewydolność wielonarządowa Dysfunkcja wielu narządów i układów, głównie nerek, wątroby, układu krążenia i oddechowego Przy dawkach 10-40 g, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem

Należy zaznaczyć, że ciężkie zatrucia kwasem tioktynowym występują głównie po doustnym przyjęciu dawek wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne, szczególnie w przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu. Zatrucia po przedawkowaniu preparatów pozajelitowych są rzadko raportowane, ale wymagają podobnego podejścia terapeutycznego.8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl