Zakażenie mrsa
Epidemiologia
Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) jest istotnym patogenem zarówno w środowisku szpitalnym, jak i pozaszpitalnym, wykazującym oporność na beta-laktamowe antybiotyki, w tym metycylinę. Globalna częstość występowania MRSA wynosi średnio 14,69% (95% CI 12,39-17,15%), z najwyższym odsetkiem w Ameryce (22,27%) i najniższym w Europie (10,93%). W Niemczech MRSA stanowi 18-20% izolatów S. aureus u pacjentów hospitalizowanych. Zakażenia MRSA dzieli się na szpitalne (HO-MRSA), pozaszpitalne związane z opieką zdrowotną (HACO-MRSA) oraz pozaszpitalne (CA-MRSA), przy czym granice między nimi ulegają zatarciu. Epidemiologia MRSA ulega dynamicznym zmianom, z obserwowanym spadkiem HO-MRSA w latach 2005-2012, ale stabilizacją lub wzrostem CA-MRSA w niektórych regionach, np. wzrostem zakażeń krwi w Kanadzie z 0,84 do 1,13 na 10 000 osobodni w latach 2017-2021. Czynniki ryzyka różnią się w zależności od typu zakażenia i obejmują m.in. hospitalizację, procedury inwazyjne, kolonizację, a także czynniki środowiskowe i kontakt ze zwierzętami. Transmisja MRSA odbywa się głównie przez kontakt fizyczny oraz zanieczyszczone powierzchnie, a zdolność do tworzenia biofilmu zwiększa jego przetrwanie i oporność.
- Epidemiologia zakażeń MRSA
- Czynniki ryzyka zakażenia MRSA
- Systemy nadzoru nad MRSA
- Trendy i zmiany w epidemiologii MRSA
- Zmiany w częstości występowania MRSA
- Zmiany w strukturze populacji MRSA
- Wpływ pandemii COVID-19 na epidemiologię MRSA
- Wpływ zakażeń MRSA na zdrowie publiczne
- Strategie zapobiegania i kontroli MRSA
- Wyzwania i przyszłe kierunki w nadzorze nad MRSA
- Podsumowanie znaczenia nadzoru nad MRSA
Epidemiologia zakażeń MRSA
Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) stanowi jeden z głównych patogenów wywołujących zakażenia zarówno w środowisku szpitalnym, jak i pozaszpitalnym. MRSA jest szczepem Staphylococcus aureus, który wykazuje oporność na antybiotyki beta-laktamowe, w tym metycylinę, oksacylinę, penicylinę i amoksycylinę, co znacząco utrudnia leczenie1. Ze względu na ciągły wzrost częstości występowania i transmisji MRSA w szpitalach, społeczności i środowiskach weterynaryjnych, patogen ten stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia publicznego2. Według Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC), w 2017 roku w Stanach Zjednoczonych odnotowano prawie 120 000 przypadków zakażeń krwi wywołanych przez Staphylococcus aureus, które przyczyniły się do około 20 000 zgonów3.
Częstość występowania MRSA różni się znacznie w zależności od regionu geograficznego. Globalna metaanaliza wykazała, że średnia światowa częstość występowania MRSA wynosi 14,69% (95% CI 12,39-17,15%)4. Najwyższy odsetek kolonizacji MRSA odnotowano w krajach amerykańskich (22,27%), a najniższy w Europie (10,93%)5. W Niemczech MRSA stanowi od 18% do 20% wszystkich izolatów S. aureus pochodzących od pacjentów hospitalizowanych6. Szacuje się, że w europejskich systemach opieki zdrowotnej występuje około 170 000 zakażeń MRSA rocznie, powodując ponad 5000 zgonów, ponad 1 milion dodatkowych dni hospitalizacji i dodatkowe koszty wynoszące około 380 milionów euro7.
Klasyfikacja zakażeń MRSA
Zakażenia MRSA klasyfikuje się zazwyczaj na trzy główne kategorie w zależności od środowiska, w którym doszło do zakażenia:89
- Szpitalne zakażenia MRSA (Hospital-Onset, HO-MRSA) – nabyte podczas pobytu w placówce opieki zdrowotnej
- Pozaszpitalne zakażenia związane z opieką zdrowotną (Healthcare-Associated Community-Onset, HACO-MRSA) – występujące u pacjentów mających kontakt z systemem opieki zdrowotnej, ale nabyte poza szpitalem
- Pozaszpitalne zakażenia MRSA (Community-Associated, CA-MRSA) – nabyte w środowisku pozaszpitalnym, bez kontaktu z systemem opieki zdrowotnej
Historycznie, zakażenia MRSA związane z opieką zdrowotną (HA-MRSA) i pozaszpitalne zakażenia MRSA (CA-MRSA) różniły się pod względem klinicznej i molekularnej epidemiologii10. Jednak granice między tymi kategoriami zacierają się wraz z pojawieniem się szczepów CA-MRSA w środowisku szpitalnym11.
Trendy epidemiologiczne MRSA
W ostatnich latach obserwuje się zmieniające się trendy w epidemiologii zakażeń MRSA. Historia MRSA sięga 1961 roku, kiedy to po raz pierwszy opisano ten patogen. Od tego czasu częstość występowania i rozpowszechnienie zakażeń MRSA dramatycznie wzrosły na całym świecie12. Dane z programu nadzoru aktywnych rdzeni bakteryjnych (ABCs) CDC pokazują, że częstość występowania szpitalnych zakażeń MRSA (HO-MRSA) zmniejszała się o 17,1% rocznie w latach 2005-2012, ale w latach 2013-2016 te spadki wyraźnie spowolniły13.
Jednocześnie częstość występowania pozaszpitalnych zakażeń MRSA (CA-MRSA) pozostaje na względnie stałym poziomie, a w niektórych regionach obserwuje się nawet wzrost14. Przykładowo, w badaniu przeprowadzonym w Pakistanie wykryto 15,6% LA-MRSA (Livestock-Associated MRSA, MRSA związanego ze zwierzętami hodowlanymi) w mleku kozim, 24,5% w mleku krowim, 30,4% u kotów i 33,9% u psów15. Wzrost częstości występowania CA-MRSA może być częściowo przypisany rozprzestrzenianiu się wirulentnego szczepu USA-300, który pojawił się w późnych latach 90. XX wieku16.
W niektórych krajach, jak np. w Kanadzie, zaobserwowano wzrost częstości występowania zakażeń krwi wywołanych przez MRSA o 35% w latach 2017-2021, od 0,84 do 1,13 zakażeń na 10 000 osobodni17. Z kolei w Quebecu (Kanada) częstość występowania HA-MRSA-BSI (szpitalnych zakażeń krwi wywołanych przez MRSA) zmniejszyła się z 0,54 na 10 000 osobodni w latach 2006-2007 do 0,14 na 10 000 osobodni w latach 2016-201718.
W Norwegii, kraju o niskiej częstości występowania MRSA, zaobserwowano znaczący wzrost częstości występowania MRSA w latach 2008-2017, głównie z powodu wzrostu CA-MRSA i nosicielstwa MRSA, podczas gdy częstość występowania zakażeń inwazyjnych pozostała na stosunkowo niskim poziomie19.
Czynniki ryzyka zakażenia MRSA
Czynniki ryzyka zakażenia MRSA różnią się w zależności od typu zakażenia (szpitalne czy pozaszpitalne). Do głównych czynników ryzyka zakażenia HA-MRSA należą:20
- Przedłużona hospitalizacja
- Przyjęcie na oddział intensywnej terapii
- Niedawna hospitalizacja
- Wcześniejsze stosowanie antybiotyków
- Kolonizacja MRSA
- Procedury inwazyjne
- Zakażenie HIV
- Pobyt w domach opieki
- Otwarte rany
- Hemodializa
- Wypis ze szpitala z długoterminowym centralnym dostępem żylnym lub długotrwałym cewnikiem moczowym
Wyższą częstość występowania zakażeń MRSA obserwuje się również wśród pracowników służby zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z pacjentami zakażonymi tym drobnoustrojem21.
Dla zakażeń CA-MRSA, CDC zidentyfikowało tzw. „5 C” jako czynniki ryzyka:22
- Crowding (zatłoczenie)
- Close contact (bliski kontakt)
- Compromised skin (uszkodzona skóra)
- Contaminated surfaces (zanieczyszczone powierzchnie) i wspólne przedmioty osobiste
- Brak Cleanliness (czystości)
Do grup szczególnie narażonych na zakażenie CA-MRSA należą sportowcy, uczniowie przedszkoli i szkół, personel wojskowy w koszarach, osoby otrzymujące opiekę szpitalną, osoby poddawane zabiegom chirurgicznym lub mające wprowadzone do organizmu urządzenia medyczne oraz osoby przyjmujące narkotyki drogą dożylną23.
Badania wykazały również, że ryzyko zakażenia MRSA u osób opiekujących się zwierzętami (1,7%) było wyższe w porównaniu z osobami, które nie miały kontaktu ze zwierzętami24. Kontakt z zakażonymi członkami rodziny może również zwiększać ryzyko zakażenia. Badanie przeprowadzone na dużej bazie danych ubezpieczeniowych wykazało, że osoby narażone na niedawno hospitalizowanego członka rodziny z MRSA były ponad 71 razy (7000%) bardziej narażone na zakażenie MRSA w porównaniu z osobami, których członkowie rodziny nie byli hospitalizowani lub narażeni na MRSA w ciągu ostatnich 30 dni25.
Transmisja MRSA
Transmisja MRSA między różnymi gospodarzami odbywa się przede wszystkim poprzez kontakt fizyczny ze źródłem26. Bakterie MRSA (w tym MRSA) rozprzestrzeniają się poprzez kontakt z zakażonymi osobami, ranami lub przedmiotami, które dotykały zakażonej skóry i przenoszą bakterie (np. ręczniki, maszynki do golenia, maty sportowe)27.
W środowisku szpitalnym MRSA może być przenoszony przez zanieczyszczone powierzchnie, takie jak poręcze łóżek, urządzenia łazienkowe, sprzęt medyczny i pościel28. Zdolność S. aureus do tworzenia biofilmu na powierzchniach zarówno protetycznych, jak i na tkankach gospodarza pozwala mu przylegać do tych powierzchni, jednocześnie unikając działania środków przeciwdrobnoustrojowych i układu odpornościowego gospodarza29.
HA-MRSA jest przede wszystkim nabywany w środowisku szpitalnym, na przykład z zanieczyszczonych instrumentów, pościeli, drzwi i sprzętu, podczas gdy CA-MRSA jest przede wszystkim nabywany poprzez kontakt fizyczny z zakażoną lub zdrową osobą, ponieważ S. aureus jest bakterią komensalną w jamach nosowych zdrowych osób30.
Transmisja LA-MRSA do ludzi następuje, gdy osoba ma kontakt fizyczny ze zwierzęciem lub środowiskiem31. Pojawienie się LA-MRSA i jego przenoszenie na ludzi oraz doniesienia o szczepach ludzkich u zwierząt dodatkowo zwiększają patogenność MRSA, ponieważ teraz MRSA ma różnorodność gatunków gospodarzy, co skutkuje modyfikacją genomową i zwiększa oporność na antybiotyki32.
Systemy nadzoru nad MRSA
Systemy nadzoru monitorujące rozprzestrzenianie się i rozbieżność szczepów MRSA są kluczowe, jeśli środki zapobiegawcze i terapeutyczne skierowane przeciwko zakażeniom MRSA mają być stosowane optymalnie33. Nadzór dostarcza informacji na temat rozprzestrzeniania się MRSA, pojawiania się nowych szczepów w szpitalach i społecznościach, profilu oporności na antybiotyki i wirulencji szczepów oraz czynników ryzyka związanych z zakażeniem34.
Programy nadzoru nad MRSA
Istnieje wiele krajowych i międzynarodowych programów nadzoru nad MRSA, które śledzą częstość występowania i trendy w zakażeniach MRSA. Oto niektóre z nich:
- CDC Emerging Infections Program (EIP) – Program Wschodzących Zakażeń CDC prowadzi aktywny, populacyjny nadzór nad inwazyjnymi zakażeniami MRSA w wybranych regionach USA3536
- European Antimicrobial Resistance Surveillance Network (EARS-Net) – Europejska Sieć Nadzoru nad Opornością Przeciwdrobnoustrojową gromadzi dane na temat oporności na antybiotyki, w tym MRSA, z krajów europejskich37
- WHO Global Antimicrobial Resistance Surveillance System (GLASS) – Globalny System Nadzoru nad Opornością Przeciwdrobnoustrojową Światowej Organizacji Zdrowia wspiera kraje we wdrażaniu znormalizowanego systemu nadzoru nad opornością przeciwdrobnoustrojową3839
- Canadian Nosocomial Infections Surveillance Program – Kanadyjski Program Nadzoru nad Zakażeniami Szpitalnymi monitoruje zakażenia związane z opieką zdrowotną, w tym MRSA, w kanadyjskich szpitalach40
W Stanach Zjednoczonych obowiązkowe zgłaszanie zakażeń krwi wywołanych przez MRSA (MRSA BSI) jest wymagane w wielu stanach, a dane są gromadzone przez National Healthcare Safety Network (NHSN) CDC41. W Niemczech od 2009 roku wprowadzono obowiązkowe zgłaszanie przez laboratoria przypadków MRSA wykrytych w posiewach krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego42.
W Holandii od 1989 roku funkcjonuje krajowy nadzór nad MRSA o wysokim zasięgu, w ramach którego wszystkie laboratoria mikrobiologii medycznej wysyłają izolaty MRSA do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego i Środowiska (RIVM) w celu charakteryzacji43.
Metody nadzoru nad MRSA
Istnieją różne podejścia do nadzoru nad MRSA, w tym nadzór pasywny i aktywny. Nadzór pasywny polega na zgłaszaniu przypadków MRSA przez laboratoria lub klinicystów. Nadzór aktywny obejmuje aktywne badanie przesiewowe w celu wykrycia kolonizacji lub zakażenia MRSA, nawet u osób bez objawów44.
Aktywny nadzór nad MRSA jest szczególnie ważny w zapobieganiu przenoszeniu i zakażeniom MRSA w placówkach opieki zdrowotnej. Badanie przeprowadzone w szpitalu endemicznym wykazało, że liczba przypadków bakteriemii wywołanej przez MRSA zmniejszyła się z 3,6 przypadków miesięcznie przed interwencją do 1,8 przypadków miesięcznie po interwencji (P < 0,001) po wprowadzeniu aktywnego nadzoru nad MRSA45.
Aktywny nadzór nad MRSA jest ważny do identyfikacji ukrytych rezerwuarów MRSA. Izolacja kontaktowa może zapobiegać nowej kolonizacji i zakażeniu oraz prowadzić do znacznego zmniejszenia zachorowalności i kosztów opieki zdrowotnej46.
Jednakże badanie przeprowadzone wśród pacjentów oddziałów intensywnej terapii w Illinois wykazało, że częstość występowania kolonizacji MRSA nie zmniejszyła się po wprowadzeniu ustawowo nakazanego aktywnego nadzoru47. Badacze zauważyli, że MRSA była oceniana w regionie, gdzie jest szeroko endemiczna, więc wyniki mogą nie mieć zastosowania w regionach o niższych wskaźnikach MRSA48.
Sukces standaryzowanego nadzoru w krajach i regionach zależy od prawidłowej diagnozy MRSA i identyfikacji specyficznych wzorców oporności na antybiotyki49. Ważnym aspektem rozwoju skutecznych systemów nadzoru jest odpowiednie szkolenie personelu, od mikrobiologów zaangażowanych w monitorowanie MRSA po klinicystów zapewniających opiekę nad pacjentami50.
Nadzór genomiczny nad MRSA
Rozwój technologii sekwencjonowania całego genomu (WGS) umożliwił bardziej szczegółową charakterystykę szczepów MRSA i lepsze zrozumienie dróg transmisji. Nadzór genomiczny pomaga wykryć ogniska zakażeń MRSA, które w przeciwnym razie mogłyby pozostać niewykryte51.
Badanie przeprowadzone w Anglii w latach 2012-2013 wykazało potencjalną użyteczność połączonego nadzoru epidemiologicznego i genomicznego nad bakteriemią wywołaną przez MRSA w celu określenia krajowej struktury populacji MRSA, kontekstualizacji wcześniejszych ognisk MRSA i wykrycia potencjalnie wysokiego ryzyka linii52.
Inny przykład użycia nadzoru genomicznego pochodzi z Brooklynu, gdzie badacze wykorzystali sekwencjonowanie genomiczne do zidentyfikowania unikalnego klonu USA300 CA-MRSA rozprzestrzeniającego się w społeczności ortodoksyjnych Żydów53. Badanie to pokazało, że zastosowanie nadzoru genomicznego może pomóc odkryć ogniska i rezerwuary patogenów, które mogłyby zostać zignorowane lub niewykryte54.
Trendy i zmiany w epidemiologii MRSA
Epidemiologia MRSA stale się zmienia, a zarówno krążące klony, jak i ich profile oporności na antybiotyki znacznie różnią się w zależności od regionu i kraju55. W ostatnich dekadach zaobserwowano znaczące zmiany w epidemiologii MRSA.
Zmiany w częstości występowania MRSA
Od swojego pierwszego opisu w 1961 roku, zakażenia MRSA stały się endemiczne w wielu regionach świata. Częstość występowania MRSA różni się znacznie w zależności od regionu geograficznego i środowiska:
- W Stanach Zjednoczonych MRSA stanowi około 10% zakażeń w szpitalach56. W amerykańskich oddziałach intensywnej terapii MRSA stanowi ponad 60% izolatów S. aureus57.
- W Niemczech MRSA stanowi 18-20% wszystkich izolatów S. aureus pochodzących od pacjentów hospitalizowanych58.
- W niemieckich oddziałach intensywnej terapii MRSA stanowi 24% izolatów59.
- W Quebecu (Kanada) odsetek oporności na metycylinę w zakażeniach krwi związanych z opieką zdrowotną wywołanych przez S. aureus zmniejszył się stopniowo od 2010-2011, osiągając 12,6% w latach 2015-201660.
Globalna częstość występowania MRSA waha się od poniżej 5% do ponad 80%, stanowiąc istotne obciążenie w wielu krajach61. W badaniu przeprowadzonym w Arabii Saudyjskiej ogólna roczna częstość występowania MRSA wynosiła 25 przypadków na 100 000 pacjentów (27% wszystkich izolatów S. aureus)62.
Zmiany w strukturze populacji MRSA
W ostatnich latach zaobserwowano znaczące zmiany w strukturze populacji MRSA, w tym wzrost częstości występowania CA-MRSA i LA-MRSA. W badaniu przeprowadzonym w Arabii Saudyjskiej, mimo że większość (64%) zakażeń MRSA występowała w środowisku opieki zdrowotnej, izolacja CA-MRSA stale rosła z 23% w 2006 r. do 60% w 2015 r., przekraczając wskaźnik izolacji HA-MRSA63.
W Holandii zaobserwowano wzrost odsetka izolatów dodatnich pod względem PVL (leukocydyny Panton-Valentine) z 15% w latach 2008-2010 do 25% w latach 2017-201964. PVL jest czynnikiem wirulencji często związanym z CA-MRSA.
W Norwegii częstość występowania MRSA na 100 000 populacji wzrosła o 15% rocznie, z 14,2 w 2007 r. do 48,6 w 2017 r. Ten wzrost był głównie spowodowany nosicielstwem MRSA i przypadkami CA-MRSA65.
W populacji pediatrycznej w Stanach Zjednoczonych zaobserwowano wzrost częstości występowania inwazyjnych zakażeń CA-MRSA z 1,1 przypadku na 100 000 dzieci w 2005 r. do 1,7 przypadku na 100 000 w 2010 r.66. Analiza potwierdziła, że inwazyjne zakażenia CA-MRSA są coraz częstsze wśród dzieci, szczególnie wśród dzieci rasy czarnej i niemowląt poniżej 90 dnia życia67.
Wpływ pandemii COVID-19 na epidemiologię MRSA
Pandemia COVID-19 miała znaczący wpływ na epidemiologię zakażeń MRSA. Podczas pandemii zakażenia MRSA w szpitalach opieki doraźnej gwałtownie wzrosły, mimo spadku zakażeń przed pandemią68. Według danych CDC, w pierwszym roku pandemii postęp w walce ze śmiertelnymi zakażeniami opornymi na środki przeciwdrobnoustrojowe odwrócił się69.
Dane z programu nadzoru EIP MRSA CDC wykazały, że częstość HO-MRSA wzrosła w porównaniu z latami 2017-2019, podczas gdy częstość HACO i CA-MRSA zmniejszyła się, przerywając poprzednie wzrosty od 2017 r.70.
Wpływ zakażeń MRSA na zdrowie publiczne
Zakażenia MRSA mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, powodując wysoką zachorowalność, śmiertelność i koszty opieki zdrowotnej.
Zachorowalność i śmiertelność związana z MRSA
MRSA jest znane jako główne zagrożenie dla zdrowia publicznego ze względu na rosnącą częstość występowania w szpitalach, społeczności i wśród zwierząt, transmisję między ludźmi i zwierzętami, wskaźniki zakażeń, oporność i problemy terapeutyczne71. Wśród 100 000 przypadków zakażeń MRSA rocznie, 20% pacjentów umiera72.
W Kanadzie 30-dniowa śmiertelność związana z zakażeniami krwi wywołanymi przez MRSA (HA-MRSA-BSI) wynosiła 26,4% w latach 2015-201673. W stanie Georgia (USA) współczynnik śmiertelności związanej z ciężkimi zakażeniami CA-MRSA wynosił 34% (56/1670) w okresie objętym nadzorem74.
Zakażenia MRSA mogą być szczególnie niebezpieczne dla określonych populacji, takich jak osoby starsze, pacjenci z obniżoną odpornością i niemowlęta. Odnotowano, że MRSA powoduje głównie zakażenia skóry i tkanek miękkich prowadzące do bakteriemii, co prowadzi do wyższych wskaźników śmiertelności wahających się od 15% do 60%75.
Obciążenie ekonomiczne związane z MRSA
Zakażenia MRSA wiążą się ze znacznymi kosztami ekonomicznymi dla systemów opieki zdrowotnej. Szacowano, że roczny koszt zdrowotny z powodu zakażeń MRSA wynosi 3 miliardy dolarów76. W Stanach Zjednoczonych zakażenia S. aureus (SA) i MRSA obciążają system opieki zdrowotnej odpowiednio około 9,5 miliarda i 20 miliardów dolarów rocznie w kosztach opieki77.
Zakażenia MRSA u noworodków są związane z dłuższym pobytem w szpitalu i wyższymi kosztami. Liczba zakażeń u noworodków wzrosła o 308% w latach 1995-2004, a każde zakażenie było związane z dodatkowym 40-dniowym pobytem pacjenta i wydatkiem 164 301 dolarów w szpitalu78.
Szacunki z Europy wskazują, że zakażenia MRSA powodują ponad 1 milion dodatkowych dni hospitalizacji i dodatkowe koszty wynoszące około 380 milionów euro rocznie79.
Strategie zapobiegania i kontroli MRSA
Zapobieganie i kontrola zakażeń MRSA wymagają podejścia wieloaspektowego, które obejmuje nadzór, higiena rąk, środki izolacji kontaktowej i dekolonizacja.
Rola nadzoru w zapobieganiu MRSA
Nadzór jest ważnym narzędziem, które pomaga we wdrażaniu różnych środków zapobiegawczych i terapeutycznych mających na celu zwalczanie zakażeń MRSA w społeczności i w szpitalach80. Ogólnym celem nadzoru w zdrowiu publicznym jest dostarczanie informacji w celu zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności oraz poprawy zdrowia81.
Aktywny nadzór dla MRSA jest szczególnie ważny w identyfikacji ukrytych rezerwuarów MRSA82. Badanie przeprowadzone w norweskich szpitalach wykazało, że polityka „poszukiwania i niszczenia” była skuteczna w zapobieganiu endemiczności MRSA w norweskich instytucjach opieki zdrowotnej83.
Częsty nadzór nad MRSA może zawierać zakażenie u noworodków. Badanie wykazało, że w porównaniu z comiesięcznym nadzorem, cotygodniowe kontrole obniżyły liczbę niemowląt skolonizowanych przez MRSA o około 80%, ze średniej 2,9 do 0,684.
Środki zapobiegania i kontroli zakażeń
Kluczem do zarządzania zakażeniami MRSA jest zapobieganie im w pierwszym miejscu85. W ciągu lat wydano wiele wytycznych, a większość szpitali ma zespół ekspertów ds. chorób zakaźnych jako część szpitalnego zespołu interprofesjonalnego, który prowadzi nadzór i monitoruje ogniska MRSA86.
Środki zapobiegania i kontroli zakażeń MRSA obejmują:87
- Higiena rąk – Jest najważniejsza i powinna być rygorystycznie praktykowana przez wszystkich pracowników służby zdrowia, pacjentów i odwiedzających
- Stosowanie środków ochrony osobistej – Takich jak rękawiczki i fartuchy, może pomóc w zminimalizowaniu ryzyka transmisji
- Wdrażanie środków ostrożności kontaktowej – W tym izolacja zakażonych lub skolonizowanych pacjentów, może dodatkowo zmniejszyć rozprzestrzenianie się MRSA
- Programy aktywnego nadzoru – Odgrywają kluczową rolę w identyfikacji MRSA
W środowisku szpitalnym osoby zakażone lub skolonizowane MRSA często są umieszczane w izolacji jako środek zapobiegający rozprzestrzenianiu się MRSA88. Pomieszczenia szpitalne, powierzchnie i sprzęt, a także przedmioty prane, muszą być odpowiednio dezynfekowane i regularnie czyszczone89.
Dekolonizacja MRSA
Dekolonizacja jest strategią mającą na celu eliminację MRSA z organizmu nosiciela. Może być przeprowadzona w sposób ukierunkowany (tylko u osób z potwierdzonym MRSA) lub uniwersalny (u wszystkich pacjentów w określonym środowisku, np. oddział intensywnej terapii).
Duże wieloośrodkowe badanie wykazało, że uniwersalna dekolonizacja jest bardziej skuteczna niż dekolonizacja ukierunkowana lub badania przesiewowe i izolacja w zmniejszaniu wskaźników klinicznych izolatów MRSA i zakażeń krwi u pacjentów na oddziale intensywnej terapii90.
Istnieją dowody, że podejście uniwersalnej dekolonizacji (donosowa mupirocyna plus kąpiele w glukonianie chlorheksydyny dla wszystkich pacjentów na oddziale intensywnej terapii, z zaprzestaniem aktywnego nadzoru nad MRSA) jest lepsze, ale według badaczy, obecne prawo nie pozwala szpitalom na zaprzestanie obowiązkowych badań przesiewowych i przyjęcie bardziej skutecznego podejścia91.
Wyzwania i przyszłe kierunki w nadzorze nad MRSA
Pomimo postępów w zrozumieniu epidemiologii MRSA i rozwoju strategii zapobiegania, wciąż istnieją znaczące wyzwania i obszary wymagające dalszych badań.
Wyzwania w nadzorze nad MRSA
Jednym z głównych wyzwań w nadzorze nad MRSA jest ograniczenie zasobów. Nadzór nad MRSA, szczególnie aktywny nadzór wymagający badań przesiewowych, może być kosztowny. W badaniu symulacyjnym wykazano, że przez sześć miesięcy program cotygodniowego nadzoru kosztowałby od 15 000 do 98 000 dolarów, podczas gdy program raz na cztery tygodnie oszacowano na 3 500 do 23 000 dolarów, czyli około cztery razy mniej kosztowny92.
Inne wyzwania obejmują brak standaryzacji definicji przypadku i praktyk nadzoru między różnymi regionami i krajami, co utrudnia porównania i śledzenie trendów globalnych. Mimo wysiłków, zasoby do monitorowania zmieniającej się epidemiologii MRSA pozostają ograniczone, a prawdziwa natura i zasięg zakażeń MRSA w regionie nie są dobrze zrozumiane93.
Wyzwaniem jest również opóźnione wykrywanie transmisji MRSA. Badanie genomiczne wykazało, że zdarzenia transmisji prowadzące do inwazyjnych, opornych na antybiotyki zakażeń mogą wystąpić na długo przed zdiagnozowaniem zakażeń, również w społeczności94. Jeśli czeka się do momentu wystąpienia zakażeń, może być zdecydowanie za późno, aby zapobiec zakażeniu innych osób tymi samymi szczepami95.
Przyszłe kierunki w nadzorze nad MRSA
Przyszłe kierunki w nadzorze nad MRSA obejmują szersze wykorzystanie sekwencjonowania całego genomu (WGS) i innych zaawansowanych technik molekularnych do monitorowania rozprzestrzeniania się i ewolucji szczepów MRSA. Sekwencjonowanie całego genomu może dostarczyć cennych informacji na temat dróg transmisji i obecności genów wirulencji i oporności96.
Potrzebne są również szersze i skoordynowane programy dostarczające regularnych raportów z nadzoru, aby wspierać klinicystów i komitety kontroli zakażeń w obliczu wyzwań związanych z leczeniem i zapobieganiem zakażeniom wywołanym przez MRSA97.
Ważne jest również zwiększenie integracji danych z różnych systemów nadzoru i rozwój strategii ukierunkowanych na specyficzne rezerwuary MRSA, takie jak społeczność, placówki opieki długoterminowej i środowiska weterynaryjne.
Rozwijanie nowych sposobów zwalczania oporności na antybiotyki i produkcja szczepionek są bardzo ważne w tej erze98. Profilaktyka i kontrola zakażeń MRSA wymagają kompleksowego podejścia, które integruje nadzór, zapobieganie, kontrolę i stosowanie odpowiednich antybiotyków.
Podsumowanie znaczenia nadzoru nad MRSA
Nadzór nad MRSA odgrywa kluczową rolę w zrozumieniu epidemiologii zakażeń MRSA, identyfikacji czynników ryzyka i ocenie skuteczności interwencji. Dostarcza cennych informacji dla decydentów w zakresie zdrowia publicznego i pomaga formułować ramy podejść do dalszego zapobiegania zakażeniom MRSA99.
Spójny i znormalizowany nadzór nad epidemiologicznymi i laboratoryjnymi danymi dotyczącymi zakażeń związanych z opieką zdrowotną jest niezbędny do zapewnienia pracownikom szpitali wskaźników referencyjnych i informowania o politykach zapobiegania i kontroli zakażeń oraz zarządzania antybiotykami, aby pomóc zmniejszyć obciążenie zakażeniami związanymi z opieką zdrowotną i wpływ oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w szpitalach opieki doraźnej100.
Biorąc pod uwagę znaczący wskaźnik MRSA, programy badań przesiewowych i środki zapobiegawcze powinny być ukierunkowane na MRSA w domach opieki dla osób starszych ze względu na wysokie globalne wskaźniki występowania101. Szpitalne elektroniczne systemy danych zdrowotnych w połączeniu z analizami przestrzennymi mogą zapewnić skuteczny system nadzoru, który mógłby być wykorzystany do opracowania strategii zapobiegania transmisji CA-MRSA102.
Wraz z pojawieniem się nowych szczepów MRSA i zmieniającymi się wzorcami oporności, ciągły nadzór nad MRSA pozostaje niezbędny do monitorowania trendów i identyfikowania nowych zagrożeń. Tylko poprzez skoordynowane wysiłki w zakresie nadzoru, zapobiegania i kontroli możemy mieć nadzieję na ograniczenie wpływu tego ważnego patogenu na zdrowie publiczne.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.