Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska to stan, w którym łożysko umiejscawia się w dolnej części macicy, zakrywając częściowo lub całkowicie ujście szyjki macicy, co powoduje bezbolesne krwawienie w trzecim trymestrze ciąży. Diagnostyka opiera się na badaniu ultrasonograficznym, a leczenie obejmuje głównie ograniczenie aktywności, ścisłe monitorowanie oraz przygotowanie do cięcia cesarskiego, które jest najbezpieczniejszym sposobem rozwiązania ciąży. W przypadku krwawienia niezbędna jest szybka interwencja medyczna, podawanie płynów dożylnych, tlenoterapii oraz gotowość do transfuzji krwi i operacji. Kluczowa jest też edukacja pacjentki, wsparcie psychologiczne oraz wielodyscyplinarna opieka zapewniająca bezpieczeństwo matce i dziecku.
-
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to patologiczne umiejscowienie łożyska w dolnej części macicy, częściowo lub całkowicie zakrywające ujście szyjki macicy, co stanowi najczęstszą przyczynę bezbolesnego krwawienia w III trymestrze ciąży, występującą w około 1 na 200 ciąż. Diagnostyka opiera się na badaniu ultrasonograficznym, które jest kluczowe przed wykonaniem badania ginekologicznego, aby uniknąć masywnego krwawienia. Ocena pacjentki obejmuje monitorowanie parametrów życiowych, ilości i charakteru krwawienia, czynności serca płodu, bilansu płynów oraz badań laboratoryjnych (morfologia, grupa krwi, koagulogram). Klasyfikacja obejmuje łożysko nisko schodzące, brzeżne, częściowo i całkowicie przodujące, co determinuje dalsze postępowanie kliniczne i ryzyko powikłań. W przypadku krwawienia konieczne jest szybkie wdrożenie interwencji, w tym założenie dwóch dużych dojść dożylnych (minimum 18G), podawanie płynów infuzyjnych, tlenoterapię (8-10 l/min) oraz przygotowanie do transfuzji i ewentualnego cięcia cesarskiego.
Opieka pielęgniarska koncentruje się na monitorowaniu stanu pacjentki i płodu, zapobieganiu powikłaniom oraz edukacji dotyczącej ograniczenia aktywności fizycznej, zakazu badań dopochwowych i współżycia seksualnego. Planowane rozwiązanie ciąży odbywa się zwykle przez cięcie cesarskie między 36 a 37 tygodniem, z przygotowaniem do wcześniejszego porodu w przypadku nasilenia krwawienia. W okresie poporodowym istotne jest ścisłe monitorowanie krwawienia, obkurczania macicy oraz wczesne wykrywanie zakażeń. Wielodyscyplinarny zespół (położnik, pielęgniarka, anestezjolog, neonatolog, hematolog, radiolog) zapewnia kompleksową opiekę, a model kontroli wyprzedzającej poprawia wyniki leczenia i zmniejsza częstość powikłań. Edukacja pacjentki obejmuje rozpoznawanie objawów alarmowych, przygotowanie do cięcia cesarskiego oraz wsparcie psychologiczne, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa matki i dziecka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
badanie ultrasonograficzne, cewnik Foleya, cięcie cesarskie, czynność serca płodu, dojrzałość płuc płodu, dostęp dożylny, funkcje życiowe, hipowolemia, histerektomia, koagulogram, kortykosteroidy, krwawienie z dróg rodnych, łożysko brzeżne, masywny krwotok, morfologia krwi, ograniczenie aktywności, placenta accreta, placenta previa, płyny infuzyjne, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, radiologia interwencyjna, reżim łóżkowy, skurcz macicy, transfuzja krwi, ujście szyjki macicy, współżycie seksualne, wstrząs, zakrzepica, zespół wielodyscyplinarny -
Diagnostyka i diagnoza
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to patologiczne umiejscowienie łożyska w dolnej części macicy, częściowo lub całkowicie pokrywające ujście wewnętrzne szyjki macicy, co niesie ryzyko masywnych krwotoków i powikłań okołoporodowych. Diagnostyka opiera się głównie na ultrasonografii, gdzie ultrasonografia przezpochwowa (TVUS) stanowi złoty standard, zapewniając precyzyjną ocenę lokalizacji łożyska i stopnia pokrycia ujścia szyjki. Badanie przezbrzuszne może przeszacowywać diagnozę w 25% przypadków. Rezonans magnetyczny (MRI) jest wskazany w podejrzeniu łożyska przyrośniętego (placenta accreta spectrum) dla oceny inwazji łożyska. Diagnostyka powinna uwzględniać czynniki ryzyka, takie jak wcześniejsze cięcia cesarskie, zabiegi na macicy, wielorództwo, wiek matki, palenie tytoniu oraz ciąże mnogie. Kluczowe jest unikanie badania wewnętrznego przed potwierdzeniem lokalizacji łożyska ultrasonograficznie, zwłaszcza po 20 tygodniu ciąży, aby zapobiec masywnemu krwotokowi.
W diagnostyce laboratoryjnej zaleca się oznaczenie grupy krwi, testu zgodności Rh, poziomu produktów rozpadu fibryny (FSP), fibrynogenu, czasu protrombinowego (PT) i aPTT oraz przygotowanie co najmniej 4 jednostek krwi do transfuzji. Klasyfikacja placenta previa obejmuje: całkowite (complete), częściowe (partial), brzeżne (marginal) oraz niskie położenie łożyska (low-lying placenta, krawędź łożyska ≤2 cm od ujścia szyjki). Monitorowanie obejmuje kontrolne USG w 32 i 36 tygodniu ciąży, a w przypadku podejrzenia placenta accreta spectrum – MRI. Zaawansowane techniki obrazowania, takie jak ultrasonografia dopplerowska, 3D oraz MRI wspierane sztuczną inteligencją, zwiększają dokładność diagnostyczną. Planowanie porodu zależy od stopnia pokrycia ujścia szyjki: całkowite placenta previa wymaga cięcia cesarskiego planowanego zwykle w 36-37 tygodniu, natomiast przy odległości >2 cm możliwy jest poród drogami natury. Multidyscyplinarne podejście specjalistów jest niezbędne dla optymalizacji opieki i minimalizacji ryzyka powikłań matczyno-płodowych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Diagnostyka i diagnoza
amniocenteza, badanie laboratoryjne, badanie ultrasonograficzne, cięcie cesarskie, czas protrombinowy, głębokie uczenie, krwawienie z pochwy, łożysko, łożysko przyrośnięte, masywny krwotok, migracja łożyska, morfologia krwi, niedotlenienie, placenta accreta spectrum, produkty rozpadu fibryny, przedwczesne oddzielenie łożyska, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, rezonans magnetyczny, ultrasonografia dopplerowska, ultrasonografia przezbrzuszna, ultrasonografia przezpochwowa, ultrasonografia trójwymiarowa -
Epidemiologia
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to poważne powikłanie położnicze, charakteryzujące się lokalizacją tkanki łożyskowej nad wewnętrznym ujściem szyjki macicy, co wiąże się z koniecznością cięcia cesarskiego oraz ryzykiem ciężkiego krwawienia przedporodowego, porodu przedwczesnego i krwotoku poporodowego. Częstość występowania łożyska przodującego waha się globalnie od 0,3% do 2% ciąż w trzecim trymestrze, z najwyższą częstością w Chinach kontynentalnych (12,2 na 1000 ciąż) i najniższą w Afryce Subsaharyjskiej (2,7 na 1000 ciąż). Czynniki ryzyka obejmują wcześniejsze cięcia cesarskie (ryzyko wzrasta do 3,7% po 5 cięciach), zaawansowany wiek matki (do 5% po 40 roku życia), wcześniejsze łożysko przodujące, wielorództwo, wcześniejsze poronienia (OR 1,77 dla samoistnych), krótki odstęp między ciążami, mięśniaki macicy (OR 6,33), palenie tytoniu, ciąże mnogie oraz techniki wspomaganego rozrodu. Istotnym powikłaniem jest zespół łożyska wrośniętego (PAS), występujący u około 10% pacjentek z łożyskiem przodującym, z ryzykiem wzrastającym do 67% po pięciu lub więcej cięciach cesarskich.
Diagnostyka łożyska przodującego opiera się głównie na ultrasonografii, z preferowaną przezpochwową metodą (TVS) o czułości 95% i swoistości 93%, oraz uzupełniającym rezonansie magnetycznym w skomplikowanych przypadkach. Wczesna diagnoza w II trymestrze wymaga monitorowania, gdyż około 90% łożysk nisko położonych ulega migracji do III trymestru. Krwawienie przedporodowe (APH) występuje u około 51,6% pacjentek i jest główną przyczyną śmiertelności okołoporodowej. Postępowanie zależy od wieku ciążowego i obecności krwawienia; stabilne przypadki bez krwawienia optymalnie rozwiązują się cięciem cesarskim w 36-37+6 tygodniu. Wysoka heterogeniczność danych epidemiologicznych podkreśla potrzebę standaryzacji protokołów diagnostycznych i dalszych badań. Wysokie ryzyko powikłań wymaga ścisłego nadzoru i gotowości zespołu położniczego, a nieodpowiednia diagnostyka lub leczenie może prowadzić do poważnych konsekwencji dla matki i płodu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Epidemiologia
badanie ultrasonograficzne, ciąża mnoga, cięcie cesarskie, krwawienie przedporodowe, krwawienie z pochwy, krwotok poporodowy, łożysko przodujące, łożysko wrośnięte, mięśniak macicy, migracja łożyska, poród przedwczesny, rezonans magnetyczny, tkanka łożyskowa, ujście wewnętrzne szyjki macicy, ultrasonografia położnicza, ultrasonografia przezbrzuszna, ultrasonografia przezkroczowa, ultrasonografia przezpochwowa, wielorództwo -
Etiologia i przyczyny
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta praevia) to patologiczne umiejscowienie łożyska całkowicie lub częściowo zakrywającego ujście szyjki macicy, występujące w około 0,5% ciąż. Etiologia tego stanu jest wieloczynnikowa i obejmuje m.in. uszkodzenia endometrium i bliznowacenie po wcześniejszych zabiegach (cesarskie cięcie, łyżeczkowanie, miomektomia), nieprawidłową implantację trofoblastu w obszarze blizny, nieprawidłowy kształt macicy oraz zwiększone zapotrzebowanie na powierzchnię łożyska w ciążach wielopłodowych lub u palących. Ryzyko placenta praevia rośnie wraz z liczbą poprzednich cięć cesarskich (np. 1 na 160 po 1 cięciu, 1 na 10 po 4 cięciach) oraz wiekiem matki powyżej 35 lat (3-krotnie wyższe ryzyko). Inne czynniki ryzyka to wielorództwo (5% ryzyka przy ≥6 porodach), ciąże z zapłodnienia in vitro, palenie tytoniu, używanie narkotyków, rasa (wyższe u Azjatek i Afroamerykanek) oraz życie na dużej wysokości.
Placenta praevia jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju spektrum placenta accreta (PAS), z ryzykiem wzrastającym wraz z liczbą cesarskich cięć (do 67% po 5 cięciach). Najpoważniejszym powikłaniem jest krwotok z dolnego odcinka macicy, pojawiający się zwykle po 20. tygodniu ciąży, często bez bólu, związany z niedostatecznym przytwierdzeniem łożyska i ścieńczeniem ściany macicy. Patogeneza obejmuje defekty w styku endometrium i mięśniówki, nieprawidłową decydualizację oraz głęboką infiltrację trofoblastu. Znajomość czynników ryzyka i mechanizmów patofizjologicznych pozwala na wczesną diagnostykę i odpowiednie prowadzenie ciąży, co jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka powikłań zagrażających życiu matki i płodu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Etiologia i przyczyny
blizna macicy, błona śluzowa macicy, cesarskie cięcie, ciąża wielopłodowa, decydualizacja, infiltracja trofoblastu, kosmki łożyskowe, krwotok, łyżeczkowanie jamy macicy, mechanizm patofizjologiczny, mięśniak, mięśniówka macicy, miomektomia, placenta accreta, placenta accreta spectrum, placenta increta, placenta percreta, placenta praevia, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, technika wspomaganego rozrodu, trzeci trymestr ciąży, ujście szyjki macicy, waskularyzacja endometrium, wielorództwo, zapłodnienie in vitro -
Objawy
Placenta previa to patologiczne umiejscowienie łożyska nisko w macicy, częściowo lub całkowicie zakrywające ujście szyjki macicy, co prowadzi do bezbolesnego krwawienia z pochwy po 20. tygodniu ciąży. Krwawienie ma charakterystyczny jaskrawoczerwony kolor i może mieć różne nasilenie, od lekkiego plamienia do obfitego krwotoku. Objawy dodatkowe obejmują skurcze macicy (10-20% przypadków), dyskomfort w dolnej części brzucha, ułożenie miednicowe płodu oraz objawy niedokrwistości przy dużej utracie krwi. Diagnostyka opiera się na ultrasonografii, która pozwala ocenić położenie łożyska względem ujścia szyjki macicy i monitorować jego ewentualną migrację, zjawisko obserwowane u około 90% pacjentek, prowadzące do samoistnego ustąpienia placenta previa przed porodem.
Utrzymujące się placenta previa w trzecim trymestrze (0,3-2% ciąż) wiąże się z wysokim ryzykiem powikłań, takich jak nasilone krwawienie, przedwczesny poród (około 5% przypadków), konieczność transfuzji krwi oraz krwotok poporodowy z powodu słabszej kurczliwości dolnej części macicy. Leczenie obejmuje ścisłe monitorowanie ultrasonograficzne, unikanie stosunków płciowych i ograniczenie aktywności fizycznej. Planowe cesarskie cięcie jest wskazane przy utrzymującym się całkowitym placenta previa, zwykle między 36. a 37. tygodniem ciąży, aby zminimalizować ryzyko nagłego krwawienia. W przypadku nagłego, obfitego krwawienia konieczne jest cesarskie cięcie w trybie pilnym oraz podanie kortykosteroidów w celu przyspieszenia dojrzewania płuc płodu, jeśli poród następuje przed 37. tygodniem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Objawy
badanie ultrasonograficzne, ból podbrzusza, dojrzewanie płuc płodu, drugi trymestr ciąży, kortykosteroidy, krwotok położniczy, krwotok poporodowy, leczenie zachowawcze, łożysko przyrośnięte, naczynia krwionośne, niedokrwistość, placenta previa, położenie miednicowe płodu, poród przedwczesny, powikłania ciążowe, reżim łóżkowy, skurcz macicy, transfuzja krwi, trzeci trymestr ciąży, USG położnicze -
Patofizjologia i mechanizm
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to patologiczne umiejscowienie łożyska częściowo lub całkowicie pokrywające wewnętrzne ujście szyjki macicy, wynikające z nieprawidłowej implantacji blastocysty w dolnym odcinku macicy. Etiopatogeneza obejmuje zaburzenia waskularyzacji endometrium, często wtórne do blizn po cesarskim cięciu, stanów zapalnych lub atroficznych, co sprzyja implantacji trofoblastu w nieprawidłowym miejscu. Palenie tytoniu, poprzez działanie nikotyny i tlenku węgla, zwiększa ryzyko tego stanu, powodując przewlekłe niedotlenienie naczyń macicy i większe łożysko. Kluczowym mechanizmem jest tzw. „migracja łożyska”, czyli fizjologiczne zmiany położenia łożyska względem szyjki macicy w trakcie ciąży, które u większości kobiet prowadzą do przesunięcia łożyska ku górze, jednak u pacjentek z bliznami macicy proces ten jest upośledzony. Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska często współwystępuje z placenta accreta spectrum, zwłaszcza u kobiet z wcześniejszymi cięciami cesarskimi, co wiąże się z ryzykiem inwazji trofoblastu w mięśniówkę macicy i poważnymi powikłaniami krwotocznymi.
Klinicznie przedwczesne zagnieżdżenie łożyska manifestuje się bezbolesnym, jasnoczerwonym krwawieniem z pochwy, najczęściej w trzecim trymestrze ciąży, związanym z rozwojem i ścieńczeniem dolnego odcinka macicy. Krwawienie wynika z niezdolności macicy do obkurczenia się w miejscach przytwierdzenia łożyska, co prowadzi do powtarzających się epizodów krwotoku i skurczów macicy, nasilających oddzielenie łożyska. Częstość krwawienia przedporodowego w tym stanie wynosi około 49%, a całkowite pokrycie ujścia szyjki macicy przez łożysko zwiększa ryzyko krwawienia (OR 4,17; 95% CI 1,805–9,634). Wskazane jest unikanie porodu drogą pochwową ze względu na ryzyko masywnego krwotoku, a cesarskie cięcie jest standardem postępowania. Czynniki ryzyka obejmują wcześniejsze cięcia cesarskie (ryzyko 3,73 razy większe), wiek matki powyżej 35 lat (ryzyko 4,45 razy większe), palenie tytoniu oraz obecność mięśniaków macicy (ryzyko 6,33 razy większe). Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska stanowi istotne zagrożenie dla matki i płodu, wymagając ścisłego monitorowania i odpowiedniego planowania porodu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Patofizjologia i mechanizm
blastocysta, cesarskie cięcie, czynniki angiogenne, decidua basalis, krwawienie maciczne, krwawienie przedporodowe, krwotok poporodowy, łożysko wrośnięte, łyżeczkowanie, miażdżyca, mięśniaki macicy, nikotynizm, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, trofoblast, waskularyzacja endometrium, zespół łożyska wrośniętego, zespół niewydolności oddechowej -
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to poważne powikłanie ciąży, występujące u około 0,5% ciężarnych, charakteryzujące się całkowitym lub częściowym zakryciem ujścia wewnętrznego szyjki macicy przez łożysko. Stan ten jest istotnym czynnikiem ryzyka krwotoku poporodowego, z aRR 2,6 (95% CI 1,9-3,5) dla powikłań krwotocznych u matki, a około 19% pacjentek doświadcza krwawienia, z 20% wymagającymi nagłego porodu. Dodatkowo, ryzyko transfuzji krwi (aRR 3,8), atonii macicy (aRR 3,1), histerektomii (aRR 5,1) oraz innych powikłań, takich jak odklejenie łożyska czy przedwczesny poród, jest znacząco podwyższone. Lokalizacja łożyska na przedniej ścianie macicy oraz wcześniejsze cesarskie cięcia zwiększają ryzyko łożyska wrośniętego (PAS), z ryzykiem accrety rosnącym do 67% przy piątym lub kolejnych cięciach. Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska wiąże się także z 3-4-krotnie wyższą śmiertelnością i zachorowalnością noworodków, głównie z powodu przedwczesnego porodu, który występuje u 16,9% przed 34. tygodniem i 27,5% między 34. a 37. tygodniem ciąży.
Wczesna diagnoza za pomocą ultrasonografii oraz monitorowanie położenia łożyska są kluczowe dla minimalizacji ryzyka powikłań. Nowoczesne, wielomodalne modele głębokiego uczenia, integrujące dane kliniczne i obrazy MRI, wykazują obiecującą skuteczność w przewidywaniu masywnych krwotoków podczas cesarskiego cięcia (dokładność 0,68), co może usprawnić alokację zasobów medycznych i przygotowanie do interwencji. W przypadku ciężkiego krwawienia konieczne może być przedwczesne rozwiązanie ciąży, co niesie ryzyko niedojrzałości narządów płodu. Pacjentki z placenta previa wymagają ścisłej opieki prenatalnej, planowania porodu oraz gotowości do natychmiastowej interwencji, aby zmniejszyć ryzyko transfuzji, histerektomii, przyjęcia na OIT oraz śmierci matki i noworodka. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie postępowanie pozostają fundamentem poprawy rokowań w tej grupie pacjentek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Rokowania, prognozy i postęp choroby
atonia macicy, badanie ultrasonograficzne, cukrzyca, histerektomia, krwawienie przedporodowe, krwotok, krwotok poporodowy, łożysko wrośnięte, małopłytkowość, niedokrwistość płodu, oddział intensywnej terapii, oddział intensywnej terapii noworodkowej, odklejenie łożyska, opóźnienie neurorozwojowe, placenta accreta, placenta previa, poród przedwczesny, posocznica, powikłanie krwotoczne, radiologia interwencyjna, transfuzja krwi, trymestr ciąży, ultrasonografia, wada wrodzona, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu płodu, zapalenie endometrium, zespół nagłej śmierci niemowląt, zespół niewydolności oddechowej, znieczulenie ogólne, żółtaczka -
Zapobieganie i profilaktyka
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) charakteryzuje się nieprawidłowym umiejscowieniem łożyska w dolnej części macicy, częściowo lub całkowicie pokrywając ujście szyjki macicy. Profilaktyka pierwotna opiera się na ograniczeniu czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, używanie substancji psychoaktywnych, nadmierna masa ciała oraz niepotrzebne cięcia cesarskie. Diagnostyka opiera się na badaniach ultrasonograficznych wykonywanych w drugim trymestrze oraz kontrolnych USG około 32. tygodnia ciąży, co pozwala na monitorowanie pozycji łożyska i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości. Po rozpoznaniu placenta previa zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, unikanie podnoszenia ciężarów powyżej 9 kg, długotrwałego stania (powyżej 4 godzin) oraz stosowanie odpoczynku miednicznego, w tym powstrzymanie się od współżycia po 28. tygodniu ciąży i unikanie badań wewnętrznych pochwy. W przypadku krwawienia wskazany jest spoczynek w łóżku lub hospitalizacja, a także opracowanie planu bezpieczeństwa z szybkim dostępem do szpitala.
Optymalizacja porodu w placenta previa obejmuje planowanie cięcia cesarskiego zwykle między 36. a 37. tygodniem ciąży, a w przypadku braku powikłań na 39. tygodniu. Wskazane jest podanie kortykosteroidów przed 34. tygodniem w celu przyspieszenia dojrzewania płuc płodu oraz stosowanie leków tokolitycznych w przypadku przedwczesnych skurczów. Zaawansowane metody obrazowania, takie jak trójwymiarowe pomiary objętości łożyska w sektorach S1 i S2, umożliwiają przewidywanie ryzyka zespołu łożyska wrośniętego (placenta accreta) i ciężkiego krwotoku okołoporodowego. Dodatkowo, skrócenie długości kanału szyjki macicy (CCL ≤ 25 mm) oraz rozszerzenie kanału szyjki (CCD ≥ 12 mm) stanowią istotne markery prognostyczne powikłań. Regularna opieka prenatalna, wczesna diagnostyka oraz indywidualne dostosowanie postępowania klinicznego są kluczowe dla minimalizacji ryzyka powikłań u matki i płodu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Zapobieganie i profilaktyka
badanie ultrasonograficzne, badanie USG, cięcie cesarskie, dojrzewanie płuc płodu, immunoglobulina anty-D, irygacja pochwy, kortykosteroid, krwawienie, krwotok okołoporodowy, lek tokolityczny, opieka prenatalna, placenta accreta, placenta previa, poród drogami natury, przedwczesne zagnieżdżenie łożyska, rozszerzenie kanału szyjki, skurcz macicy, transfuzja krwi, współżycie seksualne, zespół łożyska wrośniętego