Podejrzane guzy piersi
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Podejrzany guz piersi definiowany jest jako masa tkankowa w obrębie piersi, która może budzić podejrzenie raka, choć około 80% guzów ma charakter łagodny. Kluczowa jest szybka i kompleksowa ocena kliniczna, obejmująca badanie fizykalne z dokumentacją rozmiaru, konsystencji i lokalizacji guza oraz badania obrazowe, takie jak mammografia diagnostyczna (zalecana u kobiet ≥30 lat), ultrasonografia (preferowana u kobiet <30 lat) oraz MRI z kontrastem w przypadkach podejrzanych zmian. Biopsja gruboigłowa stanowi złoty standard diagnostyczny, charakteryzując się wyższą czułością i swoistością w wykrywaniu inwazji nowotworowej w porównaniu do biopsji cienkoigłowej. Wskazania do biopsji obejmują zmiany podejrzane, bolesne lub rosnące, a procedura jest bezpieczna, z niskim ryzykiem powikłań.
- Podejrzane guzy piersi – charakterystyka i rozpoznanie
- Diagnostyka podejrzanych guzów piersi
- Pielęgnacja i opieka nad pacjentkami z podejrzanymi guzami piersi
- Postępowanie w przypadku podejrzanych guzów piersi
- Obserwacja i dalsza opieka
- Profilaktyka i edukacja zdrowotna
- Znaczenie natychmiastowej konsultacji
Podejrzane guzy piersi – charakterystyka i rozpoznanie
Podejrzany guz piersi to masa tkankowa, która tworzy się w obrębie piersi. Choć większość guzów piersi nie jest złośliwa ani niepokojąca, kluczowe znaczenie ma ich szybka ocena przez specjalistę opieki zdrowotnej.12 Guz piersi definiuje się jako zgrubienie, wzrost lub masę w obrębie tkanki piersi, które mogą budzić obawy dotyczące raka piersi, choć zdecydowana większość (około 80%) guzów piersi nie jest złośliwa.34
Pacjentki z wyczuwalnym guzem piersi mają zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworu złośliwego, dlatego odpowiednia ocena każdej pacjentki z podejrzanym guzem piersi jest niezbędna dla optymalizacji wyników leczenia.5 Każdy nowy guz lub zmiana w piersi powinny zostać zbadane przez pracownika służby zdrowia w celu ustalenia, czy konieczne są dalsze badania.6
Kiedy należy skonsultować guz piersi
Umów się na wizytę w celu sprawdzenia guza piersi, szczególnie jeśli:7
- Guz jest nowy i wydaje się twardy lub nieruchomy
- Guz nie znika po 4-6 tygodniach
- Guz zmienił swój rozmiar lub strukturę
Guz piersi, który jest bezbolesny, twardy, ma nieregularne krawędzie i różni się od otaczającej tkanki piersi, może wskazywać na raka piersi. Skóra pokrywająca guz może ulegać zgrubieniu, zmianie koloru lub wyglądać na zaczerwienioną. Mogą również wystąpić zmiany skórne, takie jak obszary wklęsłe lub podziurawione, przypominające skórkę pomarańczy.8 Może zmienić się rozmiar i kształt piersi. Można zauważyć wyciek płynu z brodawki sutkowej lub brodawka może być zwrócona do wewnątrz. Węzły chłonne pod pachą lub w pobliżu obojczyka mogą być obrzęknięte.9
Diagnostyka podejrzanych guzów piersi
Diagnoza guza piersi obejmuje badanie lekarskie i prawdopodobnie badania w celu ustalenia przyczyny guza.10 Lekarz prawdopodobnie przeprowadzi badanie fizykalne w celu oceny guza piersi.11 Praktycznie w każdym przypadku konieczna jest ocena obrazowa w celu scharakteryzowania wyczuwalnej zmiany.12
Badanie kliniczne piersi
Ważnym pierwszym krokiem po wykryciu guza piersi jest dokładne badanie fizykalne przeprowadzone przez specjalistę.13 Lekarz powinien wykonać nie tylko badanie samego guza w piersi, ale także przeprowadzić dokładne badanie piersi, w tym okolic pod obojczykiem i pod pachą.14
Dokumentacja guza znalezionego podczas badania klinicznego powinna zawierać rozmiar, konsystencję, odległość od brzegu otoczki brodawki sutkowej i położenie okrężne na piersi.15 Chociaż badanie kliniczne piersi ma słabą wartość predykcyjną w określaniu, czy guz piersi jest złośliwy, niektóre cechy guzów piersi mogą pomóc w rozróżnieniu zmian łagodnych od złośliwych.16
Badania obrazowe
Na podstawie badania fizykalnego, wieku i ryzyka raka piersi, lekarz pomoże ustalić, czy obrazowanie piersi może być wskazane.17 Prawdopodobnie potrzebne będzie jedno lub więcej badań obrazowych, aby sprawdzić zmiany w piersiach:18
- Mammografia diagnostyczna jest wskazana dla kobiet w wieku ≥30 lat, które zgłaszają się z wyczuwalnym guzem.19 Podczas mammografii diagnostycznej technik mammografii współpracuje z radiologiem w celu zbadania obszaru, który wydaje się nieprawidłowy.20
- Ultrasonografia jest badaniem pierwszego rzutu zalecanym w przypadku wyczuwalnego guza u kobiet poniżej 30 roku życia.21 USG piersi może być zalecane w celu ustalenia, czy guz jest wypełniony płynem czy lity.22
- MRI piersi z kontrastem może być wykonane w celu poprawy klarowności struktury piersi, jeśli guz wydaje się podejrzany.23
W wielu przypadkach lekarze mogą stwierdzić na podstawie mammogramu, że guz piersi wydaje się łagodny. Czasami jednak lekarze mogą musieć wykonać biopsję, aby potwierdzić, że guz jest łagodny.24
Biopsja piersi
Jeśli badania obrazowe nie pomagają w diagnostyce guza, pracownik służby zdrowia może pobrać próbkę komórek do badania laboratoryjnego. Jest to tzw. biopsja.25 Biopsja piersi to badanie, które usuwa tkankę lub czasami płyn z podejrzanego obszaru. Usunięte komórki są badane pod mikroskopem i dalej testowane w celu sprawdzenia obecności raka piersi. Biopsja jest jedyną procedurą diagnostyczną, która może definitywnie określić, czy podejrzany obszar jest nowotworowy.26
Aktualnym złotym standardem w diagnostyce guzów piersi jest biopsja gruboigłowa.27 W większości przypadków zaleca się wykonanie biopsji gruboigłowej w celu oceny podejrzanej masy.28 W porównaniu z biopsją cienkoigłową, biopsja gruboigłowa ma lepszą czułość, swoistość i zdolność do wykrywania możliwej inwazji nowotworowej.29
Istnieje kilka rodzajów biopsji piersi:3031
- Biopsja cienkoigłowa (FNA) – pobiera próbkę komórek za pomocą cienkiej igły
- Biopsja gruboigłowa – pobiera mały wycinek tkanki i jest najczęściej wykonywana
- Biopsja stereotaktyczna – wykonywana w radiologii z miejscowym znieczuleniem z użyciem naprowadzania mammograficznego
- Biopsja chirurgiczna – zalecana tylko wtedy, gdy biopsja nie może być uzyskana mniej inwazyjnymi metodami
Biopsja piersi to bezpieczna procedura, która nie ma wielu powikłań.32 Dobra wiadomość jest taka, że 80% kobiet, które mają biopsję piersi, nie ma raka piersi.33
Pielęgnacja i opieka nad pacjentkami z podejrzanymi guzami piersi
Opieka nad pacjentką z podejrzanym guzem piersi wymaga kompleksowego podejścia, uwzględniającego zarówno aspekty fizyczne, jak i psychologiczne.34 Personel medyczny powinien pamiętać, że pacjentki zgłaszające się z guzem piersi będą świadome możliwej diagnozy i mogą być bardzo zaniepokojone. Należy to wziąć pod uwagę przy zbieraniu wywiadu i omawianiu dalszego postępowania.35
Wsparcie psychologiczne
Znalezienie guza w piersi może być przerażające, ale ważne jest, aby nie panikować.36 Pracownicy służby zdrowia powinni zapewnić odpowiednie wsparcie psychologiczne, ponieważ jest to czas niepokoju dla pacjentek.37 Specjaliści z ośrodków onkologicznych rozumieją, że opieka zdrowotna wykracza poza medycynę i są tutaj, aby wspierać zdrowie psychiczne, społeczne i emocjonalne pacjentek.38
Ważne jest, aby personel medyczny pamiętał o znaczeniu minimalizowania opóźnień w diagnostyce, co jest konsekwentnie zgłaszane przez pacjentki jako bardzo ważne.39 Krótkie opóźnienia prawdopodobnie nie wpłyną na przebieg kliniczny raka piersi, ale dłuższe opóźnienia są zwykle spowodowane albo zwlekaniem przez pacjentkę, albo brakiem skierowania przez lekarza.40
Edukacja pacjentek
Pielęgniarki i inni pracownicy służby zdrowia powinni edukować pacjentki na temat:4142
- Comiesięcznego samobadania piersi
- Normalnych zmian w piersiach związanych z cyklem miesiączkowym
- Symptomów wymagających natychmiastowej konsultacji
- Znaczenia regularnych badań przesiewowych
Kobiety powinny znać swoje ciało i wiedzieć, jak normalnie wyglądają i jakie są w dotyku ich piersi, aby mogły zgłaszać wszelkie zmiany w wyglądzie, zmiany skórne lub wydzielinę z brodawki sutkowej pracownikowi służby zdrowia.43
Opieka po biopsji
Lekarz lub pielęgniarka poinformuje pacjentkę, jak dbać o obszar, w którym wykonano biopsję, oraz co można, a czego nie można robić podczas gojenia.44 Biopsje mogą czasami powodować krwawienie, siniaki lub obrzęk. Może to sprawiać wrażenie, że guz piersi jest większy po biopsji.45
Po wstępnej ocenie w niektórych przypadkach wystarczy to do dalszego postępowania. W innych przypadkach pacjentka może zostać skierowana na dalsze badania lub ocenę przez chirurga zajmującego się leczeniem chorób piersi. Nie oznacza to koniecznie, że potrzebna jest operacja, ponieważ większość chirurgów piersi zajmuje się zarówno chirurgicznymi, jak i niechirurgicznymi problemami piersi.46
Postępowanie w przypadku podejrzanych guzów piersi
Leczenie guza piersi zależy od jego przyczyny. Pracownik służby zdrowia pomoże wybrać leczenie, które jest odpowiednie dla pacjentki.4748 Niektóre guzy nie wymagają żadnego leczenia.49
Leczenie łagodnych guzów piersi
Przyczyny guzów piersi i ich opcje leczenia obejmują:5051
- Piersi włóknisto-torbielowate – Jeśli masz piersi włóknisto-torbielowate, pracownik służby zdrowia może zalecić leki przeciwbólowe, które można kupić bez recepty.
- Torbiele piersi – Leczenie torbieli piersi obejmuje drenaż płynu (jeśli jest duża lub bolesna).
- Zapalenie piersi – Antybiotyki w przypadku infekcji piersi.
- Biopsja – W celu dalszej charakterystyki masy (jeśli istnieje podejrzenie nowotworu, jest bolesna lub staje się większa).
Jeśli nie zostaną znalezione komórki rakowe, raport wskaże, że komórki w guzie są łagodne, co oznacza, że nie są nowotworowe. Jednak nadal może być potrzebna jakaś forma obserwacji lub leczenia, zgodnie z zaleceniami pracownika służby zdrowia.52
Leczenie nowotworów piersi
Leczenie raka piersi zależy od typu nowotworu i tego, czy się rozprzestrzenił. Pracownik służby zdrowia może zaproponować takie metody leczenia jak:5354
- Chirurgia – W większości przypadków, gdy guz zostanie potwierdzony jako rak, wykonywana jest operacja.55 Zabiegi mogą obejmować lumpektomię (usunięcie guza i otaczających tkanek) lub mastektomię (usunięcie całej piersi).
- Chemioterapia – Może być stosowana przed lub po operacji w celu zniszczenia komórek rakowych.
- Terapia hormonalna – Takie jak leki antyestrogenowe, które mogą być stosowane w przypadku nowotworów zależnych od hormonów.
- Radioterapia – Po operacji, aby zapewnić eliminację wszelkich mikroskopijnych komórek rakowych. Może obejmować terapię wiązką zewnętrzną, radioterapię z modulacją intensywności (IMRT) lub brachyterapię.56
Można również dołączyć do badania klinicznego, które testuje nowe metody leczenia.57 Ostatecznie leczenie guza piersi różni się w zależności od stanu zdiagnozowanego po odpowiedniej obserwacji i ocenie histologicznej i może wymagać podejścia interdyscyplinarnego.58
Obserwacja i dalsza opieka
Jeśli badania te pokażą, że twój guz nie jest rakiem, możesz potrzebować wizyt kontrolnych.59 Jeśli guz zostanie potwierdzony jako łagodny, dalsze działania mogą nie być potrzebne, ale lekarz może chcieć go monitorować, aby zobaczyć, czy zmienia się, rośnie lub znika z czasem.60
Monitorowanie łagodnych guzów
Jeśli guz piersi nie jest rakiem, pracownik służby zdrowia decyduje, czy potrzebujesz częstszych badań piersi lub powtórzenia badań obrazowych piersi w ciągu roku, aby sprawdzić, czy nie ma innych zmian na mammogramie. Pracownik służby zdrowia może poprosić cię o powrót za 2-3 miesiące, aby zobaczyć, czy są zmiany w twojej piersi.61
Jeśli początkowa ocena nie wykazuje żadnego problemu, ale nadal jesteś zaniepokojona, porozmawiaj ze swoim pracownikiem służby zdrowia. Mogą być zalecane dalsze badania, obserwacja w czasie lub skierowanie do specjalisty ds. piersi.62
Obserwacja po raku piersi
Jeśli masz biopsję, której wynikiem jest diagnoza raka, raport patologiczny pomoże tobie i twojemu lekarzowi omówić następne kroki. Prawdopodobnie zostaniesz skierowana do specjalisty ds. raka piersi i możesz potrzebować więcej skanów, badań laboratoryjnych lub operacji. Twój zespół medyczny wykorzystuje raport patologiczny i wyniki innych badań do określenia stadium raka i zaprojektowania najlepszego planu leczenia dla ciebie.63
Może być koniecznych kilka konsultacji z innymi lekarzami w celu dodatkowego leczenia, w tym radioterapii i chemioterapii lub terapii hormonalnej.64
Profilaktyka i edukacja zdrowotna
Nie ma wyraźnego sposobu na zapobieganie wielu guzom piersi. Guzy piersi, które nie są rakiem, często są związane z naturalnymi zmianami w organizmie, takimi jak zmiany hormonalne zachodzące w czasie.65
Niektóre czynniki ryzyka nowotworowych guzów piersi są jednak w twojej mocy zmienić. Podejmij następujące kroki, aby zmniejszyć ryzyko raka piersi:66
- Utrzymuj zdrową wagę
- Bądź aktywna fizycznie
- Unikaj lub ogranicz spożycie alkoholu
- Ogranicz ekspozycję na estrogeny, jeśli to możliwe
Regularne badania przesiewowe w kierunku raka piersi za pomocą mammografii to najlepszy sposób na wykrycie wczesnego raka piersi.67 Wczesne wykrycie oznacza lepsze wyniki: Gdy rak piersi zostanie wykryty wcześnie, wskaźnik pięcioletniego przeżycia wynosi 99%.68
Inne stany piersi, które nie są rakiem, nadal mogą zwiększać ryzyko raka piersi później. Jeśli masz stan piersi, który zwiększa ryzyko raka, nie oznacza to, że na pewno zachorujesz na raka piersi. Zapytaj swojego pracownika służby zdrowia, co oznacza to ryzyko dla ciebie i czy możesz wprowadzić zmiany w stylu życia, aby je zmniejszyć.69
Znaczenie natychmiastowej konsultacji
Jeśli znajdziesz nowy problem z piersią, powinieneś umówić się na wizytę u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub ginekologa w ciągu kilku tygodni. Chociaż problemy z piersiami zwykle nie są nagłym przypadkiem, opóźnienie oceny o miesiące może potencjalnie doprowadzić do pogorszenia problemu.70
Ważne jest, aby skontaktować się z pracownikiem służby zdrowia, jeśli:71
- Skóra na twojej piersi wydaje się pomarszczona lub pomarszczona (jak skórka pomarańczy)
- Znajdujesz nowy guz piersi podczas samobadania
- Zauważasz wyciek z brodawki sutkowej (zwłaszcza czerwony, brązowy lub koloru rdzy)
- Zauważasz inne guzy w pobliżu lub pod pachą
- Guz eroduje lub rośnie przez skórę, powodując otwartą ranę
- Występuje krwawienie lub drenaż z guza
Wsłuchaj się w swoje ciało. Rak piersi był obserwowany nawet u 20-letnich pacjentek, więc nie ignoruj żadnych niepokojących objawów.72 Jeśli czujesz nowy guz lub cokolwiek nietypowego w swojej piersi – nawet jeśli niedawny mammogram był prawidłowy – powinieneś natychmiast skontaktować się z pracownikiem służby zdrowia.73
Wczesne wykrycie i diagnoza umożliwiają więcej opcji leczenia i lepsze wyniki.74 Lepiej jest przesadzić z ostrożnością, jeśli chodzi o zdrowie piersi.75
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.