Podejrzane guzy piersi
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Prognoza raka piersi jest ściśle związana ze stadium zaawansowania choroby oraz zajęciem węzłów chłonnych, które stanowią kluczowe czynniki prognostyczne. Wczesne stadium raka piersi cechuje się niższym ryzykiem nawrotu i lepszym rokowaniem, z pięcioletnim wskaźnikiem przeżycia sięgającym 96%. W przypadku zajęcia innych tkanek wskaźnik ten spada do 73% lub mniej, a przy przerzutach odległych leczenie ma charakter paliatywny, ukierunkowany na spowolnienie progresji i łagodzenie objawów. Czas do nawrotu oraz lokalizacja wznowy również wpływają na rokowanie – nawroty miejscowe po lumpektomii i radioterapii mają korzystniejszą prognozę niż przerzuty odległe. W diagnostyce obrazowej, zmiany BI-RADS 4 wykazują szeroki zakres ryzyka złośliwości (3-94%), co podkreśla potrzebę zaawansowanych technik ultrasonograficznych w celu precyzyjnej oceny charakteru zmian i ograniczenia niepotrzebnych biopsji.

Prognozy dla podejrzanych guzów piersi (Podejrzane guzy piersi – Prognoza)

Prognoza to najlepsza ocena lekarza dotycząca wpływu nowotworu na pacjenta oraz jego odpowiedzi na leczenie. Przeżywalność natomiast określa odsetek osób z chorobą, które żyją w określonym punkcie czasowym po diagnozie. Zarówno prognoza jak i przeżywalność zależą od wielu czynników, przy czym stadium zaawansowania raka piersi stanowi główny czynnik prognostyczny.1

Czynniki wpływające na prognozę

Rak piersi we wczesnym stadium jest mniej prawdopodobny do nawrotu, co przekłada się na bardziej korzystną prognozę. Przeciwnie, rak piersi zdiagnozowany w późniejszym stadium wiąże się z większym ryzykiem nawrotu i mniej korzystną prognozą. Kluczowym czynnikiem jest również zajęcie węzłów chłonnych – rak piersi, który rozprzestrzenił się do węzłów chłonnych, ma wyższe ryzyko nawrotu i mniej korzystną prognozę niż ten, który nie wykazuje przerzutów do węzłów chłonnych.1

Czas, jaki upłynął przed nawrotem raka piersi, również wpływa na rokowanie. Jeśli rak piersi powraca po ponad 5 latach od diagnozy, rokowanie jest zwykle lepsze niż w przypadku nawrotu występującego mniej niż 2 lata po diagnozie. Lokalizacja nawrotu ma także kluczowe znaczenie – miejscowy nawrót po lumpektomii i radioterapii ma bardziej korzystną prognozę niż rak, który powraca w innych narządach (określany jako nawrót odległy lub przerzuty odległe). W przypadku przerzutów odległych leczenie jest prowadzone jak w chorobie przewlekłej, co oznacza, że zespół opieki zdrowotnej oferuje terapie mające na celu spowolnienie rozprzestrzeniania się nowotworu i łagodzenie objawów, zamiast próby całkowitego wyleczenia.2

Prognozy dla różnych typów guzów

Większość guzów piersi – około 80% tych poddanych biopsji – ma charakter łagodny (nienowotworowy). Opinie medyczne są nadal podzielone co do tego, czy choroba włóknisto-torbielowata zwiększa ryzyko raka piersi. Złośliwe guzy piersi, jeśli nie zostaną wcześnie wykryte i leczone, będą nadal rosnąć, naciekając i niszcząc sąsiadujące zdrowe tkanki.1

Większość złośliwych guzów pojawia się początkowo jako pojedyncze, twarde guzy lub zgrubienia, które często, choć nie zawsze, są bezbolesne. Na tym etapie rak piersi jest śmiertelny, a szanse na wyleczenie są znacznie niższe (połowa lub mniej) niż we wczesnym, zlokalizowanym stadium.1

Klasyfikacja BI-RADS i jej znaczenie prognostyczne

Według 5. edycji leksykonu ACR BI-RADS-US, zmiany BI-RADS 4 mają szeroki zakres ryzyka złośliwości wynoszący 3-94%. W badaniu obejmującym 118 zmian BI-RADS 4, 74 zmiany (62,7%) były łagodne, a 44 zmiany (37,3%) były złośliwe. Wskazuje to na konieczność stosowania nowych technologii ultrasonograficznych w celu lepszego określenia charakteru zmian, aby wykryć zmiany złośliwe jak najwcześniej i uniknąć niepotrzebnych biopsji zmian łagodnych.1

Wskaźniki przeżywalności

Pięcioletni wskaźnik przeżycia dla kobiet, których rak piersi jest leczony we wczesnym, zlokalizowanym stadium, wynosi 96%. Gdy zajęte są inne tkanki, wskaźnik ten spada do 73% lub mniej. W przypadku, gdy leczenie nie zostanie rozpoczęte, dopóki rak się nie rozprzestrzeni (zdyseminuje), pięcioletni wskaźnik przeżycia jest niezwykle niski.1

Diagnostyka i ocena prognostyczna

Rola biomarkerów obrazowych w prognozowaniu

Klasycznie, łagodne lub złośliwe guzy piersi są diagnozowane przez interpretację mammogramów przez radiologów na podstawie parametrów klinicznych. Jednak ze względu na heterogeniczność mas, parametry kliniczne dostarczają ograniczonych informacji o masie w mammografii. Badania wykazały, że połączenie biomarkerów obrazowych i parametrów klinicznych poprawia przewidywanie charakteru guzów piersi – model łączony jest bardziej solidny niż same parametry kliniczne.1

Połączenie cech radiomicznych (funkcji opartych na starannym opracowaniu i funkcji opartych na głębokim uczeniu) z parametrami klinicznymi może potencjalnie odegrać rolę w przewidywaniu łagodnego lub złośliwego charakteru guzów piersi. Dodatkowo, połączenie to ma silniejszą wydajność predykcyjną w porównaniu z parametrami klinicznymi. Badania rozwinęły strategię łączącą głębokie uczenie z tradycyjnymi podejściami uczenia maszynowego, aby pomóc radiologom w interpretacji obrazów piersi.2

Wielomodalne badania ultrasonograficzne

Badania wykazały, że czułość i specyficzność diagnostyczna dla różnych kombinacji metod ultrasonograficznych prezentuje się następująco:1

Metoda diagnostyczna Czułość (%) Specyficzność (%)
USG konwencjonalne (US) 88,6 75,7
US + CEUS (ultrasonografia z kontrastem) 86,4 94,6
US + SWE (elastografia fali poprzecznej) 88,6 90,5
US + CEUS + SWE 97,7 93,2

Połączenie konwencjonalnego USG, SWE i CEUS znacząco poprawia skuteczność konwencjonalnego USG w identyfikacji łagodnych i złośliwych zmian piersi, ze znacznym wzrostem wartości AUC (pole pod krzywą ROC) z 0,822 do 0,973.2

Cechy morfologiczne wskazujące na złośliwy charakter zmian

Badania wykazały, że zmiany w piersiach o następujących cechach są bardziej prawdopodobnie złośliwe:12

  • Nieregularna morfologia
  • Niejasny margines
  • Współczynnik proporcji ≥1
  • Heterogenne wzmocnienie
  • Powiększenie obszaru wzmocnienia
  • Wzmocnienie typu „szczypce kraba”
  • Maksymalna elastyczność ≥59 kPa
  • Współczynnik sztywności ≥3,25
  • Obecność sztywnej obwódki (stiff rim sign)

Wielomodalna metoda ultrasonograficzna opracowana na podstawie formuły regresji logistycznej jest prosta i charakteryzuje się wysoką skutecznością diagnostyczną, co może przyczynić się do lepszej identyfikacji charakteru podejrzanych zmian i optymalizacji procesu diagnostycznego.2

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl

Materiały źródłowe

  • #1 Prognosis and survival for breast cancer | Canadian Cancer Society
    https://cancer.ca/en/cancer-information/cancer-types/breast/prognosis-and-survival
    A prognosis is the doctors best estimate of how cancer will affect you and how it will respond to treatment. Survival is the percentage of people with a disease who are alive at some point in time after their diagnosis. Prognosis and survival depend on many factors. […] The stage is the main prognostic factor for breast cancer. It describes how much cancer is in the body, where it is and how far it has spread. Early-stage breast cancer is less likely to come back (recur), so it has a more favourable prognosis. Breast cancer that is diagnosed at a later stage has a greater risk of recurrence, so it has a less favourable prognosis. […] Breast cancer that has spread to lymph nodes has a higher risk of coming back and a less favourable prognosis than breast cancer that has not spread to any lymph nodes.
  • #1 Different Kinds of Breast Lumps | Stony Brook Cancer Center
    https://cancer.stonybrookmedicine.edu/breast-cancer-team/patients/bse/breastlumps
    Most breast lumps 80% of those biopsied are benign (non-cancerous). […] Medical opinion is still divided over whether Fibrocystic disease increases the risk of breast cancer. […] Malignant breast tumors, however, if not detected and treated early, will continue to grow, invading and destroying adjacent normal tissue. […] At this stage, breast cancer is deadly, and chances of cure are far lower (one-half or less) than in the early, localized stage. […] Most malignant tumors appear first as SINGLE, HARD LUMPS OR THICKENINGS that are frequently, but not always, painless. […] Early breast cancer is confined to the breast only. […] The five-year survival rate for woman whose breast cancers are treated in the early, localized stage is 96 percent. […] Once these are affected, the five-year survival rate drops to 73 percent or less. […] When treatment does not begin until cancer has disseminated, the five-year survival rate is exceedingly low.
  • #1 BI-RADS 4 breast lesions: could multi-mode ultrasound be helpful for their diagnosis? – Liu – Gland Surgery
    https://gs.amegroups.org/article/view/25640/html
    Of the 118 BI-RADS 4 lesions, 74 lesions (62.7%) were benign and 44 lesions (37.3%) were malignant. […] The diagnostic sensitivity and specificity for US, US + CEUS, US + SWE, US + CEUS + SWE were 88.6% and 75.7%, 86.4% and 94.6%, 88.6% and 90.5%, 97.7% and 93.2%, respectively. […] US + CEUS + SWE and US + SWE could significantly improve the diagnostic efficiency and accuracy of US in the diagnosis of BI-RADS 4 breast lesions. […] According to the 5th edition of the ACR BI-RADS-US lexicon, BI-RADS 4 lesions hold a broad range of malignant risk of 394%. […] Thus, new US technologies are needed to further clarify the nature of lesions, so as to discover malignant lesions as early as possible and to avoid unnecessary biopsies of benign lesions. […] Our research showed that lesions with irregular morphology, unclear margin and aspect ratio 1 were tend to be malignant, which was consistent with previous studies.
  • #1 Improving the Prediction of Benign or Malignant Breast Masses Using a Combination of Image Biomarkers and Clinical Parameters
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8019900/
    Background: Breast cancer is one of the leading causes of death in female cancer patients. The disease can be detected early using Mammography, an effective X-ray imaging technology. The most important step in mammography is the classification of mammogram patches as benign or malignant. Classically, benign or malignant breast tumors are diagnosed by radiologists’ interpretation of mammograms based on clinical parameters. However, because masses are heterogeneous, clinical parameters supply limited information on mammography mass. Therefore, this study aimed to predict benign or malignant breast masses using a combination of image biomarkers and clinical parameters. […] Conclusion: The prediction of benign or malignant breast masses improves when image biomarkers and clinical parameters are combined; the combined model was more robust than clinical parameters alone.
  • #2 Prognosis and survival for breast cancer | Canadian Cancer Society
    https://cancer.ca/en/cancer-information/cancer-types/breast/prognosis-and-survival
    The longer the period of time before breast cancer comes back, the better the prognosis. If breast cancer comes back more than 5 years after diagnosis, the outcome is usually better than when it recurs less than 2 years after diagnosis. […] A local recurrence after lumpectomy and radiation therapy has a more favourable prognosis than cancer that comes back in other organs (called distant recurrence, or distant metastasis). […] Distant recurrence will be treated like chronic disease. This means that your healthcare team will offer treatments to slow the cancer’s spread and manage symptoms, rather than try to cure the cancer itself.
  • #2 Improving the Prediction of Benign or Malignant Breast Masses Using a Combination of Image Biomarkers and Clinical Parameters
    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8019900/
    We conducted this study to develop an approach that combines radiomics features (Handcrafted-based and deep learning-based features) with clinical parameters for the assessment of the effects of classification in clinical practice. We also sought to reveal the classification performances of both the combined model and clinical parameters. As a result, we demonstrated the significance of combining image biomarkers with clinical parameters. Additionally, we observed a significant difference between the combined model and the clinical model; the former was more robust than the latter. […] In conclusion, combining radiomics features with clinical parameters can potentially serve a role in the prediction of benign or malignant breast masses. Additionally, this combination has stronger prediction performance, compared with clinical parameters. This study, therefore, developed a strategy that combines deep learning with traditional machine learning approaches to assist radiologists in interpreting breast images.
  • #2 BI-RADS 4 breast lesions: could multi-mode ultrasound be helpful for their diagnosis? – Liu – Gland Surgery
    https://gs.amegroups.org/article/view/25640/html
    The study showed that breast lesions with less regular or irregular morphology, aspect ratio 1, heterogeneous enhancement, enhanced area enlargement, crab-claw like enhancement, maximum elasticity 59 kPa, ratio 3.25 and with stiff rim sign and so on were more likely to be malignant. […] The multi-mode US method developed on the logistic regression formula was simple with a high diagnostic efficiency. […] We found that the combination of conventional US, SWE and CEUS improved the performance of conventional US in identifying benign and malignant breast lesions, with a significantly increase in AUC from 0.822 to 0.973.