Leki w grupie
„leki rozszerzające naczynia krwionośne”

Leki rozszerzające naczynia krwionośne (wazodylatatory) to grupa preparatów, które działają poprzez relaksację mięśni gładkich w ścianach naczyń krwionośnych, powodując ich rozszerzenie. Efekt ten prowadzi do zmniejszenia oporu naczyniowego, spadku ciśnienia tętniczego oraz zwiększenia przepływu krwi przez tkanki i narządy. Leki te znajdują zastosowanie w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, choroby niedokrwiennej serca, obwodowych chorób naczyń oraz innych schorzeń związanych z zaburzeniami krążenia.

Wazodylatatory dzielą się na kilka podgrup ze względu na mechanizm działania. Główne z nich to: donory tlenku azotu (np. nitrogliceryna, izosorbid), blokery kanałów wapniowych (np. amlodypina, werapamil), inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I, np. enalapryl, ramipryl), antagoniści receptora angiotensyny II (sartany, np. losartan, walsartan), a także α-adrenolityki (np. doksazosyna, prazosyna) oraz bezpośrednie wazodylatatory (np. hydralazyna, minoksydyl).

Do najważniejszych leków z tej grupy należą: nitrogliceryna (Nitrocard, Nitromint), izosorbid (Effox, Mono Mack), amlodypina (Amlozek, Norvasc), werapamil (Isoptin, Staveran), enalapryl (Enarenal, Enap), ramipryl (Tritace, Piramil), losartan (Cozaar, Lozap), walsartan (Diovan, Valsacor), doksazosyna (Cardura, Doxar) oraz hydralazyna (Apresoline).

Największymi zaletami stosowania leków rozszerzających naczynia krwionośne są: skuteczne obniżanie ciśnienia tętniczego, zmniejszenie obciążenia serca, poprawa perfuzji tkanek, łagodzenie objawów dławicy piersiowej, poprawa tolerancji wysiłku oraz korzystny wpływ na przebudowę mięśnia sercowego. Wiele z tych leków wykazuje również działanie kardioprotekcyjne, nefroprotekcyjne oraz zmniejsza ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem wazodylatatorów obejmują: nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego (hipotonia), odruchowa tachykardia, zawroty głowy, omdlenia (szczególnie przy zmianie pozycji ciała – hipotonia ortostatyczna), bóle głowy, obrzęki obwodowe (zwłaszcza przy stosowaniu blokerów kanałów wapniowych), zaburzenia elektrolitowe oraz kaszel (charakterystyczny dla inhibitorów ACE). W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak angioedema, uszkodzenie nerek czy reakcje alergiczne.

Leki rozszerzające naczynia dzielą się również ze względu na miejsce działania na: wazodylatatory obwodowe (działające głównie na naczynia tętnicze lub żylne), wieńcowe (wpływające selektywnie na naczynia wieńcowe serca) oraz mózgowe (poprawiające krążenie mózgowe). Każda z tych podgrup ma specyficzne wskazania kliniczne – wazodylatatory obwodowe stosuje się głównie w nadciśnieniu i chorobach naczyń obwodowych, wieńcowe w chorobie niedokrwiennej serca, a mózgowe w zaburzeniach krążenia mózgowego.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl