Leki w grupie
„leki antyseptyczne”
Leki antyseptyczne to grupa preparatów o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, które są stosowane miejscowo na skórę, błony śluzowe lub rany w celu eliminacji lub zahamowania rozwoju mikroorganizmów. Działają przez denaturację białek, uszkadzanie błon komórkowych lub inaktywację enzymów bakteryjnych, co prowadzi do zniszczenia patogenów.
Do najważniejszych substancji antyseptycznych należą: jodopowidon (Braunol, Betadine), chlorheksydyna (Hibiscrub, Chlorhexidin), oktenidyna (Octenisept), nadtlenek wodoru (Perhydrol), alkohol etylowy i izopropylowy (preparaty do dezynfekcji skóry), triclosan (składnik mydeł antybakteryjnych), sole srebra (Argosulfan), kwas borowy oraz związki czwartorzędowe amoniowe (benzalkonium).
Leki antyseptyczne można podzielić na podgrupy w zależności od budowy chemicznej i mechanizmu działania: alkohole (etanol, izopropanol), związki chloru (podchloryn sodu), jodofory (jodopowidon), biguanidy (chlorheksydyna), czwartorzędowe związki amoniowe (benzalkonium), fenole i ich pochodne (triclosan), związki nadtlenowe (nadtlenek wodoru) oraz związki metali ciężkich (preparaty srebra).
Główną zaletą leków antyseptycznych jest ich szerokie spektrum działania obejmujące bakterie, wirusy, grzyby i pierwotniaki. Charakteryzują się szybkim działaniem, stosunkowo niską toksycznością ogólnoustrojową przy aplikacji miejscowej oraz niskim potencjałem wywoływania oporności drobnoustrojów w porównaniu do antybiotyków. Są również relatywnie tanie i łatwo dostępne.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków antyseptycznych obejmują miejscowe reakcje alergiczne i podrażnienia, możliwość cytotoksyczności wobec komórek gospodarza (zwłaszcza przy stosowaniu na otwarte rany), ryzyko wchłaniania systemowego przy aplikacji na dużą powierzchnię lub długotrwałym stosowaniu, oraz potencjalne interakcje z innymi preparatami miejscowymi. Niektóre antyseptyki (np. związki jodu) mogą być przeciwwskazane u pacjentów z chorobami tarczycy lub kobiet w ciąży.
Lista leków w tej grupie
-
DoriTri mięta – Tabletki do ssania – 0,5 mg + 1 mg + 1,5 mg
Tabletki do ssania zawierają benzalkoniowy chlorek, benzokainę oraz tyrotrycynę, wspomagane dodatkiem sorbitolu, sacharozy i sodu. Preparat stosuje się w leczeniu wspomagającym łagodnych do umiarkowanych stanów zapalnych gardła oraz jamy ustnej, w tym zapalenia dziąseł. Może być używany u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Jego działanie polega na łagodzeniu bólu i ułatwianiu przełykania podczas stanów zapalnych błony śluzowej ustnej i gardła.
-
Dezaftan med – Tabletki do ssania – 1,5 mg + 1 mg + 17,42 mg
Preparat zawiera cetylopirydyniowy chlorek, lidokainę chlorowodorku oraz cynku glukonian, które wykazują działanie antyseptyczne, znieczulające i wspomagające gojenie. Dzięki obecności cynku wspiera regenerację błony śluzowej jamy ustnej. Produkt stosuje się miejscowo w leczeniu stanów zapalnych, zapaleniu dziąseł oraz zakażeniach i owrzodzeniach jamy ustnej, takich jak afty i pleśniawki. Może być również używany przy dolegliwościach wywołanych przez aparaty ortodontyczne i protezy dentystyczne.
Wskazania do stosowania -
1% Wodny roztwór fioletu gencjanowego Gemi – Płyn na skórę – 10 mg/g
Produkt leczniczy to 1% wodny roztwór fioletu gencjanowego, zawierający 10 mg metylorozanilinowego chlorku na gram. Jest to ciemnofioletowy płyn na skórę, stosowany do odkażania i dezynfekcji. Wykorzystuje się go w stanach zapalnych skóry, ranach sączących oraz owrzodzeniach. Preparat pomaga zapobiegać zakażeniom i wspomaga leczenie uszkodzeń skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola) – Płyn – (10 mg + 20 mg)/g
Jest to płyn na skórę zawierający jod oraz jodek potasu, stosowany miejscowo. Produkt ten przeznaczony jest do odkażania nieuszkodzonej skóry, otarć naskórka, drobnych zadrapań i brzegów ran. Działa antyseptycznie, zapobiegając zakażeniom bakteryjnym. Preparat znajduje zastosowanie w codziennej higienie i pielęgnacji drobnych uszkodzeń skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Corsodyl – Płyn do stosowania w jamie ustnej – 0,2% w/v
Preparat zawiera chlorheksydyny glukonian w stężeniu 0,2% oraz substancje pomocnicze takie jak glicerol, sorbitol i kompozycję zapachową. Jest to bezbarwny płyn do stosowania w jamie ustnej, który hamuje tworzenie się płytki nazębnej. Stosuje się go pomocniczo w leczeniu i zapobieganiu zapalenia dziąseł oraz do utrzymania higieny jamy ustnej, zwłaszcza gdy nie można poprawnie szczotkować zębów. Ponadto wspomaga gojenie po zabiegach chirurgicznych w obrębie przyzębia oraz leczenie aft i zakażeń drożdżakowych jamy ustnej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Help4Skin SEPTI-SPRAY – Aerozol na skórę – 1 mg/g + 20 mg/g
Produkt leczniczy zawiera oktenidynę dichlorowodorku oraz fenoksyetanol. Jest to aerozol na skórę w postaci przejrzystego roztworu o pH 5,5-6,5. Stosuje się go do wielokrotnego, krótkotrwałego leczenia antyseptycznego ran oraz błon śluzowych i sąsiadujących obszarów skóry przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Preparat jest odpowiedni dla dorosłych, młodzieży i dzieci w każdym wieku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Rivanolum roztwór 0,1% – Płyn na skórę – 0,1%
Produkt leczniczy zawiera mleczan etakrydyny jako substancję czynną w stężeniu 0,1%. Jest to płyn na skórę o żółtej, przezroczystej i fluoryzującej barwie, bez zapachu. Preparat stosuje się do odkażania skóry, błon śluzowych oraz powierzchownych uszkodzeń powłok ciała. Dzięki właściwościom antyseptycznym skutecznie zapobiega infekcjom w miejscach zastosowania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Gencjana 0,5% roztwór wodny – Roztwór na skórę – 5 mg/g
Preparat w postaci fioletowego roztworu na skórę zawiera 5 mg metylorozanilinowego chlorku w 1 g roztworu. Jest stosowany do zewnętrznego odkażania powierzchownych uszkodzeń naskórka oraz błon śluzowych. Wskazany jest również w leczeniu ropnych zakażeń skóry i błon śluzowych oraz niektórych grzybic i drożdżyc. Dzięki swoim właściwościom antyseptycznym skutecznie zapobiega rozwojowi infekcji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Septisse – Aerozol na skórę, roztwór – (1 mg + 20 mg)/g
Produkt leczniczy zawiera oktenidyny dichlorowodorek oraz fenoksyetanol, które działają antyseptycznie. Jest stosowany do odkażania i wspomagania leczenia małych, powierzchownych ran oraz dezynfekcji skóry przed zabiegami niechirurgicznymi. Znajduje zastosowanie także w leczeniu stanów zapalnych błon śluzowych narządów płciowych, jamy ustnej oraz w pielęgnacji kikuta pępowinowego u dzieci. Preparat jest przeznaczony do stosowania u osób w każdym wieku, zarówno dorosłych, jak i dzieci.
Wskazania do stosowania- afty
- dezynfekcja skóry przed zabiegiem niechirurgicznym
- grzybica międzypalcowa
- krótkotrwałe leczenie antyseptyczne błony śluzowej i sąsiadujących tkanek przed i po procedurze diagnostycznej w obrębie narządu płciowego i odbytu
- odkażanie i wspomagające leczenie małej powierzchownej rany
- pielęgnacja kikuta pępowinowego
- podrażnienie spowodowane noszeniem aparatu ortodontycznego
- podrażnienie spowodowane noszeniem protezy dentystycznej
- stan zapalny pochwy
- wspomagające postępowanie antyseptyczne zamkniętej powłoki skórnej po zabiegu
Substancja czynna -
Faringan – Tabletki do ssania – 5 mg + 1,5 mg
Tabletki do ssania zawierają chloroheksydynę dichlorowodorku oraz benzokainę, które działają przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Substancje pomocnicze to m.in. aspartam oraz izomalt, nadające tabletką miętowy smak. Preparat stosuje się miejscowo w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej oraz gardła, takich jak zapalenie jamy ustnej, dziąseł, afty czy zapalenie gardła. Tabletki są łatwe w użyciu i zapewniają szybkie złagodzenie dolegliwości.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Oftasteril – Krople do oczu, roztwór – 50 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera powidon jodowany jako substancję czynną oraz disodu fosforan dwunastowodny jako substancję pomocniczą. Jest to krople do oczu w formie czerwonobrązowego roztworu o pH między 4,5 a 7,0. Preparat stosuje się do antyseptycznej ochrony skóry wokół gałki ocznej oraz spojówki i rogówki przed zabiegiem chirurgicznym lub wstrzyknięciem doszklistkowym. Jego celem jest wspomaganie kontroli zakażeń pozabiegowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Orofar Junior – Tabletki do ssania – 1 mg + 1 mg
Tabletki do ssania zawierają benzoksoniowy chlorek oraz lidokainę chlorowodorku, które działają przeciwbakteryjnie i znieczulająco. Preparat jest stosowany w infekcjach gardła i jamy ustnej, w tym w stanach zapalnych dziąseł oraz owrzodzeniach błony śluzowej. Pomaga także łagodzić ból gardła związany z przeziębieniami, zapaleniem gardła oraz krtani. Może być też stosowany jako środek wspomagający leczenie zapalenia migdałków u dzieci powyżej 6 lat, młodzieży i dorosłych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sonol – Płyn na skórę – (21 mg + 21 mg + 2 mg)/ml
Produkt zawiera lewomentol, kwas salicylowy oraz tymol, które działają przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Preparat jest dostępny w formie płynu na skórę, co ułatwia jego aplikację na zmienione chorobowo miejsca. Zalecany jest jako środek wspomagający leczenie infekcji skórnych. Składniki aktywne wspomagają redukcję stanów zapalnych i zabezpieczają skórę przed dalszym zakażeniem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Septolete D – Pastylki twarde – 1 mg
Produkt leczniczy zawiera 1 mg chlorku benzalkoniowego w każdej twardej pastylce. Służy jako środek pomocniczy w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła wywołanych zakażeniami bakteryjnymi. Jest stosowany w przypadku bólu gardła, chrypki, nieświeżego oddechu oraz zapalenia dziąseł. Pastylki mają żółte zabarwienie i są przeznaczone do ssania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna