Leki w grupie
„antykoncepcja”

Antykoncepcja to metody i środki zapobiegające niepożądanej ciąży. W medycynie farmakologiczne metody antykoncepcji obejmują różne preparaty hormonalne, które działają poprzez blokowanie owulacji, zmiany właściwości śluzu szyjkowego oraz modyfikacje endometrium, co utrudnia implantację zarodka.

Leki antykoncepcyjne dzielą się na kilka głównych grup: dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne (zawierające estrogen i progestagen), jednoskładnikowe preparaty zawierające tylko progestagen, antykoncepcję awaryjną oraz preparaty o przedłużonym działaniu. Wśród dwuskładnikowych tabletek można wymienić preparaty zawierające etynyloestradiol w połączeniu z różnymi progestagenami, np. lewonorgestrel (Microgynon, Levomine), drospirenon (Yasmin, Yaz), dezogestrel (Marvelon, Novynette) czy dienogest (Qlaira).

Antykoncepcja jednoskładnikowa obejmuje minipigułki zawierające dezogestrel (Cerazette), implanty podskórne z etonogestrelem (Nexplanon), wkładki domaciczne uwalniające lewonorgestrel (Mirena, Kyleena) oraz zastrzyki z medroksyprogesteronem (Depo-Provera). Antykoncepcja awaryjna to preparaty zawierające octan uliprystalu (EllaOne) lub lewonorgestrel (Escapelle).

Największymi zaletami antykoncepcji hormonalnej są wysoka skuteczność (przy prawidłowym stosowaniu skuteczność sięga 99%), redukcja bolesnych miesiączek, zmniejszenie obfitości krwawień miesiączkowych, korzystny wpływ na cerę przy niektórych preparatach oraz zmniejszenie ryzyka raka jajnika i endometrium przy długotrwałym stosowaniu.

Główne zagrożenia związane ze stosowaniem antykoncepcji hormonalnej to zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej i tętniczej (szczególnie u kobiet palących i po 35. roku życia), możliwe interakcje z innymi lekami (np. niektórymi antybiotykami i lekami przeciwpadaczkowymi), potencjalny wpływ na nastrój, libido i masę ciała. Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne są przeciwwskazane u kobiet z niektórymi chorobami układu krążenia, migreną z aurą, cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi oraz po przebytej zakrzepicy.

Antykoncepcję można podzielić również na długoterminową (implanty, wkładki domaciczne), średnioterminową (plastry, pierścienie dopochwowe jak NuvaRing), krótkoterminową (tabletki) oraz doraźną (antykoncepcja awaryjna). Warto podkreślić, że metody hormonalne nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, dlatego u osób bez stałego partnera zaleca się dodatkowe stosowanie metod barierowych.