odpowiedź anafilaktyczna

Odpowiedź anafilaktyczna, znana również jako anafilaksja, to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu, ogólnoustrojowa reakcja nadwrażliwości typu I, rozwijająca się w ciągu minut do kilku godzin po kontakcie z alergenem. Jest to nagła reakcja immunologiczna mediowana przez IgE, prowadząca do uwolnienia mediatorów z komórek tucznych i bazofilów.

Objawy anafilaksji obejmują wielonarządowe manifestacje, w tym objawy skórne (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), oddechowe (skurcz oskrzeli, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (hipotensja, tachykardia, zapaść), żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka, bóle brzucha) oraz neurologiczne. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są pokarmy, leki (szczególnie antybiotyki β-laktamowe, NLPZ), jad owadów, lateks oraz środki kontrastowe.

Leczenie anafilaksji opiera się na natychmiastowym podaniu adrenaliny domięśniowo w przednio-boczną część uda, co stanowi postępowanie ratujące życie. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania, gdyż opóźnienie podania adrenaliny zwiększa ryzyko zgonu.

W profilaktyce anafilaksji istotne jest unikanie zidentyfikowanych alergenów oraz zaopatrzenie pacjentów z historią ciężkich reakcji w autostrzykawki z adrenaliną. Pacjenci po epizodzie anafilaksji powinni zostać skierowani do specjalisty alergologa w celu diagnostyki i edukacji dotyczącej postępowania w przypadku ponownej ekspozycji na alergen.

Powiązane wpisy

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl