kinaza BCR-ABL

Kinaza BCR-ABL to białko fuzyjne powstałe w wyniku translokacji chromosomowej t(9;22), znanej również jako chromosom Philadelphia. Ta translokacja prowadzi do połączenia genu BCR (Breakpoint Cluster Region) z chromosomu 22 z genem ABL1 (Abelson tyrosine kinase) z chromosomu 9, co skutkuje powstaniem onkogennego białka o konstytutywnej aktywności kinazy tyrozynowej.

Kinaza BCR-ABL odgrywa kluczową rolę w patogenezie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz niektórych przypadków ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). Konstytutywna aktywność kinazowa tego białka prowadzi do niekontrolowanej proliferacji komórek macierzystych szpiku, zaburzenia apoptozy oraz zwiększonej adhezji komórkowej.

Odkrycie roli kinazy BCR-ABL w patogenezie białaczek doprowadziło do opracowania inhibitorów kinaz tyrozynowych (TKI), takich jak imatynib, nilotynib, dasatynib, bosutynib i ponatynib. Leki te, selektywnie blokując aktywność kinazy BCR-ABL, zrewolucjonizowały leczenie CML, przekształcając ją z choroby śmiertelnej w przewlekłą, kontrolowaną farmakologicznie. Niestety, u części pacjentów dochodzi do rozwoju oporności na TKI, najczęściej w wyniku mutacji w domenie kinazowej BCR-ABL.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Krka 70 mg

Dazatynib jest silnym inhibitorem kinazy BCR-ABL o działaniu w stężeniach subnanomolarnych (0,6-0,8 nM), zdolnym do wiązania zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy enzymu, co zapewnia szerokie spektrum działania przeciwbiałaczkowego. Oprócz BCR-ABL, dazatynib hamuje również kinazy rodziny SRC, c-KIT, receptora efryny (EPH) oraz PDGFβ, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib, w tym zmutowanych form BCR-ABL i alternatywnych ścieżek sygnałowych. W modelach zwierzęcych wykazano skuteczność przeciwnowotworową, w tym zdolność do penetracji bariery krew-mózg, co jest istotne w leczeniu białaczek Ph+ ALL i CML. Badania przedkliniczne wskazały na odwracalne działania toksyczne głównie w układzie pokarmowym, krwiotwórczym i limfatycznym, przy niskiej nefrotoksyczności oraz braku samoistnych krwotoków mimo hamowania agregacji płytek i wydłużania czasu krwawienia u zwierząt. Potencjał kardiotoksyczny związany z wydłużeniem odstępu QT obserwowano in vitro, jednak nie potwierdzono go in vivo u małp.
agregacja płytek krwi, badanie karcynogenności, bariera krew-mózg, brodawczak, czas krwawienia, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, efekt klastogenny, ekspresja genu, faza blastyczna, faza przewlekła, gruczolak prostaty, immunosupresja, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy tyrozynowej, kanał potasowy hERG, kinaza BCR-ABL, kinaza c-KIT, kinaza receptora efryny, kinaza rodziny SRC, kinaza SRC, krzepnięcie krwi, mineralizacja śródmiąższowa nerek, nefrotoksyczność, obumarcie płodu, obumarcie zarodka, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odstęp QT, oporność wielolekowa, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr czerwonokrwinkowy, płodność, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, rozwój embrionalny, szpik kostny, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomu, węzeł chłonny, włókno Purkinjego

kinaza BCR-ABL

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Krka 70 mg