białaczka szpikowa
Białaczka szpikowa, znana również jako ostra białaczka mieloblastyczna (AML) lub przewlekła białaczka mielogenowa (CML), to nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, charakteryzujący się niekontrolowanym rozrostem i akumulacją niedojrzałych komórek mieloidalnych w szpiku kostnym.
W ostrej białaczce szpikowej (AML) dochodzi do gwałtownego namnażania niedojrzałych komórek blastycznych, które zastępują prawidłowe elementy szpiku, prowadząc do niewydolności hematopoezy. Główne objawy kliniczne to osłabienie, krwawienia, infekcje i gorączka. Diagnostyka opiera się na badaniu morfologii krwi obwodowej, biopsji szpiku kostnego oraz badaniach cytogenetycznych i molekularnych, które pozwalają na określenie podtypu AML i rokowania.
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) charakteryzuje się obecnością chromosomu Philadelphia, powstałego w wyniku translokacji t(9;22), co prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1. Choroba zwykle przebiega w trzech fazach: przewlekłej, akceleracji i blastycznej. Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI), takich jak imatynib, nilotynib czy dasatynib, rewolucyjnie zmieniło rokowanie pacjentów z CML.
Leczenie białaczek szpikowych jest zróżnicowane w zależności od podtypu, wieku pacjenta i chorób współistniejących. W AML standardem pozostaje chemioterapia indukcyjna i konsolidacyjna, a w wybranych przypadkach przeszczepienie komórek krwiotwórczych. W CML podstawą terapii są inhibitory kinazy tyrozynowej, które pozwalają na długotrwałą kontrolę choroby u większości pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Temozolomide Fair-Med
Temozolomid wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zakażeń oportunistycznych (np. Pneumocystis jirovecii, CMV, HBV) oraz reaktywacji wcześniejszych zakażeń, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególnie u pacjentów leczonych skojarzeniem temozolomidu z radioterapią i steroidami obserwowano opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz niewydolność oddechową. Profilaktyka przeciwko PCP jest zalecana u wszystkich pacjentów stosujących 42-dniowy schemat leczenia temozolomidem z radioterapią, niezależnie od liczby limfocytów, a w przypadku limfopenii profilaktykę należy kontynuować do uzyskania stopnia ≤ 1. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe, gdyż temozolomid może powodować uszkodzenie wątroby, w tym niewydolność, a także reaktywację wirusowego zapalenia wątroby typu B, co wymaga konsultacji hepatologicznej i regularnej kontroli. Przed terapią należy wykonać badania czynności wątroby, powtarzane w trakcie i po każdym cyklu leczenia.
białaczka szpikowa, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, granulocyty obojętnochłonne, hepatotoksyczność, kriokonserwacja nasienia, lek przeciwwymiotny, limfopenia, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość aplastyczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, pancytopenia, temozolomid, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie cytomegalowirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zespół mielodysplastyczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neupogen 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Neupogen (filgrastym) w dawce 960 µg/ml (48 mln j.m./0,5 ml) jest rekombinowanym ludzkim czynnikiem pobudzającym tworzenie kolonii granulocytów, produkowanym metodą r-DNA w E. coli. Lek jest wskazany do skracania czasu neutropenii i zmniejszania częstości gorączki neutropenicznej u pacjentów po chemioterapii cytotoksycznej (z wyłączeniem przewlekłej białaczki szpikowej i zespołów mielodysplastycznych), zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Ponadto stosuje się go po chemioterapii mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku, w celu redukcji ciężkiej neutropenii i powikłań infekcyjnych, a także do mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej (PBPC) przed transplantacją. Długotrwała terapia jest zalecana u pacjentów z ciężką wrodzoną, cykliczną lub idiopatyczną neutropenią (ANC ≤ 0,5 × 10⁹/l) z nawracającymi zakażeniami oraz u chorych z zaawansowanym zakażeniem HIV i uporczywą neutropenią (ANC ≤ 1,0 × 10⁹/l), gdzie celem jest zmniejszenie ryzyka infekcji bakteryjnych.
bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka szpikowa, chemioterapia cytotoksyczna, ciężka neutropenia, filgrastym, gorączka neutropeniczna, granulocyty obojętnochłonne, komórki progenitorowe krwi obwodowej, koncentrat do sporządzania roztworu, mobilizacja komórek progenitorowych, neutropenia cykliczna, neutropenia idiopatyczna, neutropenia wrodzona, nowotwór złośliwy, powikłanie infekcyjne, przeszczep komórek macierzystych, przeszczepienie szpiku kostnego, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, terapia mieloablacyjna, zakażenie HIV, zespół mielodysplastyczny