znieczulenie powierzchniowe błony śluzowej nosa
Wskazanie

Znieczulenie powierzchniowe błony śluzowej nosa to procedura medyczna stosowana w celu czasowego zniesienia czucia i reakcji bólowych w obrębie nabłonka wyściełającego jamę nosową. Jest to wskazanie wykorzystywane przed zabiegami diagnostycznymi (rynoskopia, endoskopia, pobranie materiału do badań) oraz terapeutycznymi (mniejsze zabiegi chirurgiczne, tamponada nosa, kauteryzacja naczyń w przypadku krwawień).

Do znieczulenia powierzchniowego błony śluzowej nosa stosuje się głównie preparaty zawierające lidokainę, której działanie polega na blokowaniu kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co hamuje przewodnictwo nerwowe. W Polsce dostępne są takie preparaty jak: Xylocaine (lidokaina w aerozolu), Lignox (lidokaina w żelu), Lidocain-Egis (lidokaina w aerozolu), czy Lignocainum Hydrochloricum WZF (roztwór do stosowania miejscowego). Stosowane są również preparaty złożone zawierające lidokainę z adrenaliną (np. Lignocainum cum Noradrenalino WZF), które dzięki obkurczającemu naczynia działaniu adrenaliny zmniejszają krwawienie i wydłużają czas działania znieczulenia.

Znieczulenie powierzchniowe nosa może być również osiągane za pomocą roztworu lidokainy aplikowanego na wacikach lub gazikach, które umieszcza się w przewodach nosowych na kilka minut przed zabiegiem. W niektórych przypadkach stosuje się także tetrakainę (Dicain) czy preparaty złożone zawierające lidokainę i prylokainę (EMLA).

Największe trudności podczas znieczulenia powierzchniowego błony śluzowej nosa związane są z uzyskaniem odpowiedniego stopnia anestezji ze względu na bogatą sieć naczyń krwionośnych, która może powodować szybkie wchłanianie środka znieczulającego i skracać czas jego działania. Problemem może być również uzyskanie znieczulenia w trudno dostępnych miejscach jamy nosowej oraz ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych, takich jak miejscowe podrażnienie, reakcje alergiczne czy objawy związane z wchłanianiem leku do krążenia ogólnego (zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca). Ważne jest zachowanie ostrożności przy dawkowaniu środków znieczulających, szczególnie u pacjentów z chorobami serca, nadciśnieniem czy nadwrażliwością na składniki preparatu.