zapobieganie miażdżycy
Wskazanie

Zapobieganie miażdżycy to kompleksowe działanie mające na celu minimalizację rozwoju zmian miażdżycowych w tętnicach, które mogą prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Skuteczna profilaktyka miażdżycy opiera się przede wszystkim na modyfikacji stylu życia oraz kontroli czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, cukrzyca, palenie tytoniu czy otyłość.

W farmakoterapii zapobiegania miażdżycy kluczową rolę odgrywają statyny, które obniżają poziom cholesterolu LDL. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak Atoris, Roswera, Zaranta (atorwastatyna, rosuwastatyna), Simvasterol, Simvacard (simwastatyna). U pacjentów z nietolerancją statyn stosuje się ezetimib (Ezetrol, Ezehron) lub inhibitory PCSK9 jak Repatha (ewolokumab) czy Praluent (alirokumab). W profilaktyce wtórnej istotną rolę odgrywają także leki przeciwpłytkowe jak Acard, Polocard (kwas acetylosalicylowy) czy Plavix, Agregex (klopidogrel).

Leczenie nadciśnienia tętniczego, będącego istotnym czynnikiem ryzyka miażdżycy, opiera się na stosowaniu inhibitorów ACE (Prestarium, Tritace), sartanów (Lorista, Valsacor), antagonistów wapnia (Amlozek, Norvasc) oraz diuretyków (Indapen, Tertensif SR). W przypadku cukrzycy, która przyspiesza rozwój miażdżycy, stosuje się metforminę (Glucophage, Siofor), inhibitory SGLT-2 (Forxiga, Jardiance) oraz analogi GLP-1 (Victoza, Trulicity).

Największym wyzwaniem w zapobieganiu miażdżycy jest uzyskanie długoterminowej adherencji pacjentów do zaleceń terapeutycznych. Wielu chorych przerywa leczenie statynami z powodu obaw przed działaniami niepożądanymi lub braku odczuwalnych efektów terapii. Trudność stanowi również kompleksowe podejście do modyfikacji wielu czynników ryzyka jednocześnie, co wymaga zaangażowania multidyscyplinarnego zespołu medycznego. Dodatkowo, u pacjentów z genetycznie uwarunkowaną hipercholesterolemią rodzinną standardowe metody leczenia mogą okazać się niewystarczające, co wymaga zastosowania bardziej zaawansowanych terapii, w tym aferezy LDL.

Istotnym problemem jest także właściwa identyfikacja pacjentów wymagających intensywnej profilaktyki, szczególnie tych z pozornie niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których miażdżyca rozwija się podstępnie przez wiele lat. Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak ocena zwapnień w tętnicach wieńcowych (calcium score) czy badania genetyczne, pozwalają na lepszą stratyfikację ryzyka i indywidualizację strategii zapobiegania miażdżycy.