Leksykon wskazań
na literę „T”
Wskazania na „T”, strona 3 z 3
trudna kontrola drożności dróg oddechowych
Trudna kontrola drożności dróg oddechowych to stan kliniczny, w którym zapewnienie prawidłowej wentylacji i oksygenacji u pacjenta jest utrudnione pomimo zastosowania standardowych technik i metod. Występuje najczęściej podczas indukcji znieczulenia ogólnego, intubacji dotchawiczej oraz w sytuacjach nagłych, jak zatrzymanie krążenia, anafilaksja czy uraz. Szacuje się, że problem ten dotyczy 1-4% przypadków intubacji w warunkach szpitalnych i nawet do 10% w medycynie ratunkowej.
tik u dzieci i młodzieży
Tiki u dzieci i młodzieży są nagłymi, szybkimi, powtarzającymi się, niemiarkowymi ruchami lub wokalizacjami, które pojawiają się zazwyczaj między 4. a 18. rokiem życia. Najczęstszą postacią jest przejściowe zaburzenie tikowe, trwające krócej niż rok, jednak około 1% dzieci doświadcza przewlekłego zaburzenia tikowego lub zespołu Tourette’a. Tiki mogą być proste (np. mruganie, potrząsanie głową, pochrząkiwanie) lub złożone (np. podskakiwanie, kopanie, powtarzanie słów).
tomografia komputerowa narządów jamy brzusznej
Tomografia komputerowa narządów jamy brzusznej to badanie obrazowe wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie do uzyskania szczegółowych przekrojowych obrazów struktur anatomicznych w obrębie jamy brzusznej. Jest to zaawansowana metoda diagnostyczna, która umożliwia ocenę wątroby, trzustki, śledziony, nerek, nadnerczy, przewodu pokarmowego oraz naczyń krwionośnych. Badanie wykonuje się przy podejrzeniu patologii tych narządów, w diagnostyce nowotworów, monitorowaniu przebiegu chorób oraz planowaniu zabiegów chirurgicznych.
twardzina skóry
Twardzina skóry (sklerodermia) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się nadmiernym włóknieniem skóry i narządów wewnętrznych. Wyróżniamy dwie główne postaci: twardzinę układową (postać uogólniona) oraz twardzinę ograniczoną (morphea). Patogeneza obejmuje nieprawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego, uszkodzenie śródbłonka naczyń oraz nadmierną produkcję kolagenu i innych białek macierzy pozakomórkowej przez fibroblasty.
trądzik torbielowaty
Trądzik torbielowaty to ciężka postać trądziku pospolitego, charakteryzująca się występowaniem głębokich, bolesnych zmian zapalnych i cyst wypełnionych ropą. W przeciwieństwie do łagodniejszych form trądziku, zmiany torbielowate sięgają głębokich warstw skóry, co powoduje powstawanie blizn i znaczne pogorszenie jakości życia pacjentów. Najczęściej dotyka młodych mężczyzn, ale może wystąpić również u kobiet.
tłuszczowe obumieranie skóry
Tłuszczowe obumieranie skóry (necrobiosis lipoidica) to przewlekła choroba skóry, charakteryzująca się obecnością zmienionych zapalnie ognisk na skórze, najczęściej w obrębie goleni. Schorzenie to częściej występuje u pacjentów z cukrzycą (w ok. 60-70% przypadków), dlatego też czasem określa się je mianem necrobiosis lipoidica diabeticorum. Zmiany mają początkowo postać czerwono-brązowych grudek lub guzków, które z czasem zlewają się w większe, żółtawo-brązowe blaszki o zanikowej, lśniącej, woskowatej powierzchni z widocznym poszerzeniem naczyń (teleangiektazje).
torbiel galaretowata torebki ścięgna
Torbiel galaretowata torebki ścięgna, znana również jako ganglion, to łagodny guzek wypełniony galaretowatą substancją, który rozwija się przy stawach lub ścięgnach, najczęściej w okolicy nadgarstka, dłoni lub stopy. Gangliony powstają na skutek wycieku płynu maziowego z torebki stawowej lub pochewki ścięgnistej, tworząc charakterystyczny guzek pod skórą. Najczęściej występują u osób w wieku 20-40 lat, częściej u kobiet niż u mężczyzn.
trądzik młodzieńczy
Trądzik młodzieńczy (acne vulgaris) to przewlekła choroba zapalna mieszków włosowo-łojowych, występująca najczęściej u osób w wieku dojrzewania. Schorzenie charakteryzuje się obecnością zaskórników, grudek, krost, a w cięższych przypadkach także guzków i torbieli. Główne przyczyny obejmują nadmierne wydzielanie sebum, hiperkeratynizację ujść mieszków włosowych, kolonizację przez bakterie Cutibacterium acnes oraz stan zapalny.
torbiel galaretowata pochewki ścięgnistej
Torbiel galaretowata pochewki ścięgnistej, znana również jako ganglion, to łagodne, wypełnione płynem wybrzuszenie, które najczęściej występuje wokół ścięgien i stawów nadgarstka, choć może pojawić się również w okolicy stawów stopy, kolana, biodra lub barku. Torbiel rozwija się z tkanki łącznej otaczającej stawy lub pochewki ścięgniste, gromadząc w swoim wnętrzu galaretowatą substancję bogatą w kwas hialuronowy.
terapia skojarzona z 5-fluorouracylem
Terapia skojarzona z 5-fluorouracylem (5-FU) to strategia leczenia onkologicznego, w której 5-FU jest stosowany w połączeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, aby zwiększyć skuteczność leczenia. 5-FU jest antymetabolitem, który hamuje syntezę DNA i RNA w komórkach nowotworowych, prowadząc do ich śmierci. Jest szeroko stosowany w leczeniu wielu nowotworów, szczególnie raka jelita grubego, żołądka, trzustki, przełyku, piersi oraz nowotworów głowy i szyi.
tężyczka
Tężyczka to zespół objawów neurologicznych, które wynikają z nadpobudliwości układu nerwowego i mięśni, najczęściej spowodowanej hipokalcemią (obniżonym poziomem wapnia we krwi) lub alkalozą (podwyższonym pH krwi). Charakterystyczne objawy tężyczki obejmują drętwienie, mrowienie (szczególnie wokół ust i w kończynach), skurcze mięśni, drżenia oraz w cięższych przypadkach bolesne przykurcze dłoni (tzw. „ręka położnika”) i stóp.
tokspolazmoza
Toksoplazmoza to choroba pasożytnicza wywołana przez Toxoplasma gondii, pierwotniak, który może infekować ludzi i zwierzęta. U osób z prawidłową odpornością infekcja często przebiega bezobjawowo lub z łagodnymi objawami przypominającymi grypę. Toksoplazmoza może jednak stanowić poważne zagrożenie dla płodu, gdy do zakażenia dochodzi podczas ciąży, oraz dla osób z obniżoną odpornością, w tym pacjentów z HIV/AIDS, po przeszczepach narządów czy w trakcie chemioterapii.
tłumienie popędu w dewiacjach seksualnych
Tłumienie popędu w dewiacjach seksualnych to wskazanie medyczne dotyczące farmakologicznej redukcji libido u osób z zaburzeniami preferencji seksualnych. Stosuje się je głównie u pacjentów z parafilią, szczególnie w przypadkach, gdy zaburzenia te prowadzą do zachowań krzywdzących innych lub są niezgodne z prawem (jak pedofilia, sadyzm seksualny czy exhibicjonizm).
trądzik zwyczajny
Trądzik zwyczajny (acne vulgaris) to przewlekła choroba zapalna mieszków włosowo-łojowych, która dotyka głównie osoby w okresie dojrzewania, choć może występować również u dorosłych. Charakteryzuje się obecnością zaskórników, grudek, krost, a w cięższych przypadkach także guzków i torbieli. Trądzik rozwija się w wyniku nadmiernego wydzielania łoju, nieprawidłowego rogowacenia ujść mieszków włosowych, namnażania bakterii Cutibacterium acnes oraz reakcji zapalnej.