epizod maniakalny w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym
Wskazanie

Epizod maniakalny w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym charakteryzuje się stanem podwyższonego, ekspansywnego lub drażliwego nastroju, który utrzymuje się przez co najmniej tydzień i powoduje znaczne zaburzenia funkcjonowania. Pacjent przejawia zwiększoną energię, zmniejszoną potrzebę snu, wzmożoną aktywność, przyspieszony tok myślenia i mowy (gonitwa myśli), podwyższoną samoocenę lub wielkościowość, rozpraszalność uwagi oraz angażowanie się w ryzykowne zachowania.

W leczeniu epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym stosuje się leki przeciwpsychotyczne II generacji, które działają szybko i skutecznie. Wśród polskich preparatów wymienić można: Olanzapinę (Zolafren, Zolaxa, Olzapin), Risperidon (Rispolept, Orizon, Risperon), Kwetiapinę (Ketrel, Kvelux, Kventiax), Aripiprazol (Abilify, Aripriprazol, Aryzalera) oraz Ziprasidon (Zypsila). Często stosowane są również stabilizatory nastroju: Lit (Lithium Carbonicum GSK), Walproiniany (Depakine, Convulex) oraz Karbamazepina (Tegretol, Amizepin).

W przypadkach ciężkich, opornych na leczenie lub z towarzyszącymi objawami psychotycznymi, stosuje się leczenie skojarzone – połączenie leku przeciwpsychotycznego ze stabilizatorem nastroju. W szczególnie trudnych przypadkach może być konieczne zastosowanie elektrowstrząsów (EW).

Największym wyzwaniem w leczeniu epizodów maniakalnych jest uzyskanie szybkiej kontroli objawów przy jednoczesnym minimalizowaniu działań niepożądanych leków. Pacjenci w stanie maniakalnym często nie mają wglądu w chorobę i odmawiają przyjmowania leków, co może wymagać hospitalizacji. Kolejną trudnością jest dostosowanie dawek leków, które muszą być wystarczająco wysokie, by opanować manię, ale nie powodować nadmiernej sedacji czy innych działań niepożądanych.

Istotnym aspektem leczenia jest także przejście z terapii ostrej fazy manii do leczenia podtrzymującego, które ma zapobiec kolejnym epizodom. Wymaga to starannego doboru leków o korzystnym profilu działań niepożądanych w długoterminowej terapii, z uwzględnieniem indywidualnych cech pacjenta, historii odpowiedzi na leczenie oraz współistniejących chorób.