choroba Alzheimera
Wskazanie

Choroba Alzheimera to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne, które stanowi najczęstszą przyczynę demencji. Charakteryzuje się stopniowym pogorszeniem funkcji poznawczych, początkowo objawiającym się problemami z pamięcią, a następnie zaburzeniami mowy, orientacji, zdolności rozpoznawania oraz wykonywania złożonych czynności. W obrazie neuropatologicznym obserwuje się odkładanie się β-amyloidu w postaci blaszek starczych oraz hiperfosforylację białka tau tworzącego splątki neurofibrylarne.

W farmakoterapii choroby Alzheimera stosuje się inhibitory acetylocholinesterazy: donepezyl (Aricept, Cogiton, Donectil, Donepex), rywastygminę (Exelon, Nimvastid, Rivaldo) oraz galantaminę (Reminyl). Leki te zwiększają stężenie acetylocholiny w mózgu, poprawiając przekaźnictwo cholinergiczne. W umiarkowanym i ciężkim stadium choroby stosuje się memantynę (Axura, Ebixa, Memantine Mylan), będącą antagonistą receptora NMDA. W Polsce dostępne są również preparaty łączone, jak Namzaric (memantyna z donepezylem).

W 2021 roku FDA zatwierdziło adukanumab (Aduhelm) – przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko β-amyloidowi, a w 2023 roku lekanemab (Leqembi), jednak ich skuteczność kliniczna budzi kontrowersje, a leki te nie są jeszcze dostępne w Polsce. Dodatkowo stosuje się leczenie objawowe zaburzeń zachowania i nastroju z wykorzystaniem leków przeciwpsychotycznych, przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych.

Największe trudności w leczeniu choroby Alzheimera wiążą się z jej nieodwracalnym charakterem i brakiem terapii modyfikujących naturalny przebieg choroby. Dostępne leki oferują jedynie łagodzenie objawów i krótkotrwałe spowolnienie progresji, nie zatrzymując procesu neurodegeneracji. Istotnym problemem jest także późne rozpoznanie choroby, gdy zmiany w mózgu są już zaawansowane. Leczenie komplikują dodatkowo działania niepożądane leków (szczególnie ze strony przewodu pokarmowego przy inhibitorach cholinesterazy) oraz trudności w ocenie skuteczności terapii u pacjentów z zaburzeniami komunikacji.

Wielkim wyzwaniem pozostaje również kompleksowa opieka nad pacjentem, która wymaga zaangażowania nie tylko farmakoterapii, ale także postępowania niefarmakologicznego, rehabilitacji poznawczej oraz wsparcia dla opiekunów. Wraz z postępem choroby zwiększa się zależność pacjenta od otoczenia, co generuje ogromne koszty społeczne i ekonomiczne związane z opieką długoterminową.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl