Przeciwwskazania stosowania
Winorelbina

Winorelbina, alkaloid barwinka o silnym działaniu przeciwnowotworowym, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania, które są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii. Należą do nich nadwrażliwość na winorelbina lub inne alkaloidy barwinka, neutropenia z liczbą neutrofilów <1500/mm³, trombocytopenia z liczbą płytek <100 000/mm³, ciężkie zakażenia (aktualne lub w ciągu ostatnich 2 tygodni), karmienie piersią oraz jednoczesne szczepienie przeciwko żółtej gorączce. Dodatkowo, ciąża jest przeciwwskazaniem dla niektórych preparatów (np. Navirel), a u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji przeciwwskazany jest preparat Vinorelbine Accord. W przypadku preparatu Navirel przeciwwskazane jest także stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby niezwiązanymi z procesem nowotworowym. Podanie dooponowe winorelbiny jest bezwzględnie przeciwwskazane (szczególnie w Vinorelbine Accord).

Przeciwwskazania stosowania winorelbiny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Winorelbina, jako substancja o silnym działaniu przeciwnowotworowym z grupy alkaloidów barwinka, posiada ściśle określone przeciwwskazania do stosowania. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia terapii tym lekiem. Winorelbina dostępna jest w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji (Navelbine, Navirel, Neocitec, Vinorelbine Accord) oraz w formie kapsułek miękkich (Navelbine, Vinorelbine Zentiva). Niezależnie od postaci leku, istnieją specyficzne sytuacje kliniczne, w których stosowanie winorelbiny jest bezwzględnie przeciwwskazane.1 2

Nadwrażliwość na substancję czynną i pomocnicze

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania winorelbiny jest nadwrażliwość na substancję czynną, inne alkaloidy barwinka (Vinca) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Jest to kluczowe kryterium wykluczające zastosowanie leku, występujące we wszystkich dostępnych preparatach zawierających winorelbinę.3 4 5

Przeciwwskazania związane z układem krwiotwórczym

Istotne przeciwwskazania dotyczą parametrów morfologicznych krwi. Winorelbiny nie należy stosować u pacjentów z następującymi zaburzeniami hematologicznymi:

Przeciwwskazania związane z infekcjami

Winorelbina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zakażeniami, zarówno trwającymi, jak i niedawno przebytymi (w ciągu ostatnich 2 tygodni). Dotyczy to wszystkich postaci leku zawierających winorelbinę.11 12 13

Przeciwwskazania w ciąży i podczas karmienia piersią

Stosowanie winorelbiny jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach związanych z macierzyństwem:

  • Karmienie piersią – wszystkie produkty zawierające winorelbinę są przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.14 15 16
  • Ciąża – w przypadku niektórych preparatów (np. Navirel) ciąża jest wymieniona jako bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania winorelbiny.17
  • Kobiety w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji – w przypadku preparatu Vinorelbine Accord, stosowanie leku jest przeciwwskazane u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznych metod antykoncepcji.18

Przeciwwskazania związane z interakcjami lekowymi

Jednoczesne stosowanie szczepionki przeciwko żółtej gorączce (żółtej febrze) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów leczonych winorelbiną. To przeciwwskazanie występuje we wszystkich preparatach zawierających tę substancję czynną.19 20 21

Przeciwwskazania związane z dysfunkcją narządów

W zależności od preparatu, wymieniane są dodatkowe przeciwwskazania związane z dysfunkcją narządów:

  • Ciężkie zaburzenia czynności wątroby niezwiązane z procesem nowotworowym – stanowią przeciwwskazanie do stosowania preparatu Navirel.22

Przeciwwskazania specyficzne dla postaci doustnej

W przypadku doustnych form winorelbiny (kapsułki miękkie) istnieją dodatkowe przeciwwskazania, których nie ma dla form parenteralnych:

Przeciwwskazania do określonego sposobu podania

Podanie dooponowe winorelbiny jest bezwzględnie przeciwwskazane, co zostało szczególnie podkreślone w charakterystyce produktu leczniczego Vinorelbine Accord.26

Zestawienie przeciwwskazań dla różnych preparatów winorelbiny

Przeciwwskazanie Navelbine (i.v. i doustna) Navirel (i.v.) Neocitec (i.v.) Vinorelbine Accord (i.v.) Vinorelbine Zentiva (doustna)
Nadwrażliwość na winorelbinę lub inne alkaloidy barwinka Tak Tak Tak Tak Tak
Neutrofilia <1500/mm³ Tak Tak Tak Tak Tak
Płytki krwi <100 000/mm³ Tak Tak Tak Tak Tak
Ciężkie, aktualne lub niedawne zakażenie (ostatnie 2 tyg.) Tak Tak Tak Tak Tak
Jednoczesne szczepienie przeciwko żółtej gorączce Tak Tak Tak Tak Tak
Karmienie piersią Tak Tak Tak Tak Tak
Ciąża Nie wymieniono Tak Nie wymieniono Nie wymieniono Nie wymieniono
Kobiety w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji Nie wymieniono Nie wymieniono Nie wymieniono Tak Nie wymieniono
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby niezwiązane z nowotworem Nie wymieniono Tak Nie wymieniono Nie wymieniono Nie wymieniono
Podanie dooponowe Nie wymieniono Nie wymieniono Nie wymieniono Tak Nie wymieniono
Duża resekcja chirurgiczna żołądka lub jelita cienkiego Nie dotyczy formie i.v. Nie dotyczy Nie dotyczy Nie dotyczy Tak
Choroby wpływające na wchłanianie Nie dotyczy formie i.v. Nie dotyczy Nie dotyczy Nie dotyczy Tak
Konieczność długotrwałej terapii tlenowej Nie dotyczy formie i.v. Nie dotyczy Nie dotyczy Nie dotyczy Tak
Uwagi o stosowaniu winorelbiny w szczególnych przypadkach klinicznych

Pomimo jasno określonych bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją również sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu winorelbiny lub rozważyć korzyści względem ryzyka. Należą do nich:

W przypadku formulacji doustnych, szczególną uwagę należy zwrócić na stan przewodu pokarmowego pacjenta, gdyż zaburzenia wchłaniania mogą prowadzić do nieprzewidywalnych stężeń leku w organizmie.27

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl