Przedawkowanie
Triazotan glicerolu

Przedawkowanie triazotanu glicerolu, substancji aktywnej preparatu Nitromint (aerozol podjęzykowy 0,4 mg/dawkę), manifestuje się objawami wieloukładowymi, w tym neurologicznymi (zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego, zaburzenia świadomości, bóle i zawroty głowy), żołądkowo-jelitowymi (bóle kolkowe, biegunka) oraz sercowo-naczyniowymi (hipotonia). W ciężkich przypadkach może rozwinąć się methemoglobinemia, objawiająca się sinicą i kwasicą metaboliczną, wykrywaną w badaniach gazometrycznych krwi tętniczej. Dawki wywołujące te objawy nie zostały precyzyjnie określone, jednak bardzo duże dawki triazotanu glicerolu są związane ze wzrostem ciśnienia śródczaszkowego i objawami neurologicznymi.

Przedawkowanie triazotanu glicerolu

Triazotanu glicerolu, jako substancja aktywna występująca w preparacie Nitromint (aerozol podjęzykowy w dawce 0,4 mg/dawkę), może w przypadku przedawkowania wywołać szereg niebezpiecznych objawów klinicznych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Znajomość pełnego spektrum objawów przedawkowania oraz właściwego postępowania terapeutycznego jest kluczowa dla personelu medycznego zajmującego się pacjentami z podejrzeniem zatrucia tą substancją. 1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie triazotanu glicerolu może manifestować się wieloukładowo. Wśród głównych objawów przedawkowania można wyróżnić zaburzenia neurologiczne oraz objawy żołądkowo-jelitowe. W przypadku przyjęcia bardzo dużych dawek preparatu Nitromint może dojść do zwiększenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego z towarzyszącymi objawami mózgowymi. Dodatkowo u pacjentów mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle kolkowe i biegunka. 2

Objawy przedawkowania triazotanu glicerolu mogą również obejmować zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, przede wszystkim hipotonię (spadek ciśnienia tętniczego). W cięższych przypadkach może dojść do rozwoju methemoglobinemii, która manifestuje się sinicą oraz kwasicą metaboliczną wykrywaną w badaniach gazometrycznych. 3

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie pacjenta z przedawkowaniem triazotanu glicerolu powinno obejmować kompleksową ocenę stanu klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów życiowych oraz stanu psychicznego. Niezbędne jest zapewnienie odpowiedniego leczenia podtrzymującego funkcje układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, zgodnie z indywidualnymi wskazaniami klinicznymi oraz zaleceniami krajowego ośrodka zatruć (jeśli są dostępne). 4

W przypadku stwierdzenia niewielkiej hipotonii zaleca się ułożenie pacjenta w pozycji półleżącej z uniesionymi kończynami dolnymi. Istotne jest również zapewnienie komfortu termicznego. 5

W każdym przypadku podejrzenia ciężkiego przedawkowania triazotanu glicerolu należy wykonać badanie gazometryczne krwi tętniczej. Stwierdzenie kwasicy lub kliniczne rozpoznanie sinicy u pacjenta powinno być traktowane jako objaw ciężkiej methemoglobinemii. W takiej sytuacji postępowanie terapeutyczne obejmuje tlenoterapię oraz podanie dożylne błękitu metylenowego w dawce 1 do 2 mg/kg masy ciała w ciągu 5 minut. Należy jednak pamiętać, że leku tego nie można stosować u pacjentów ze zdiagnozowanym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. 6

Tabela objawów przedawkowania triazotanu glicerolu

Układ Objawy przedawkowania Opis Dawka wywołująca
Ośrodkowy układ nerwowy Zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego Objaw pojawiający się w wyniku przyjęcia bardzo dużych dawek triazotanu glicerolu, który może prowadzić do różnorodnych objawów neurologicznych Bardzo duże dawki (nie określono dokładnie)
Ośrodkowy układ nerwowy Objawy mózgowe Zaburzenia świadomości, bóle głowy, zawroty głowy i inne objawy neurologiczne związane ze zwiększeniem ciśnienia wewnątrzczaszkowego Bardzo duże dawki (nie określono dokładnie)
Układ pokarmowy Bóle kolkowe Silne, nawracające bóle brzucha o charakterze kolkowym, będące rezultatem działania triazotanu glicerolu na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego Nie określono
Układ pokarmowy Biegunka Zwiększona częstość wypróżnień, luźne stolce, będące skutkiem pobudzenia perystaltyki jelitowej Nie określono
Układ sercowo-naczyniowy Hipotonia Spadek ciśnienia tętniczego wynikający z rozszerzenia naczyń krwionośnych pod wpływem triazotanu glicerolu Nie określono (odnotowano przypadki niewielkiej hipotonii)
Układ krwionośny Methemoglobinemia Stan charakteryzujący się podwyższonym poziomem methemoglobiny we krwi, objawiający się sinicą i kwasicą metaboliczną Nie określono (przypadki ciężkiej methemoglobinemii)

7

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Pacjenci, u których doszło do przedawkowania triazotanu glicerolu (Nitromint), powinni być hospitalizowani i poddani ścisłemu monitorowaniu parametrów życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji układów sercowo-naczyniowego i oddechowego. Konieczne jest regularnie wykonywanie badań laboratoryjnych, w tym gazometrii krwi tętniczej, w celu wczesnego wykrycia kwasicy metabolicznej oraz oceny skuteczności wdrożonego leczenia. 8

W przypadku rozwoju methemoglobinemii konieczne jest wdrożenie tlenoterapii oraz rozważenie podania błękitu metylenowego. Należy jednak pamiętać o przeciwwskazaniu w postaci niedoboru dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. 9

Zaawansowane interwencje medyczne

W przypadku ciężkiego przedawkowania triazotanu glicerolu z rozwojem objawów neurologicznych związanych ze zwiększonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, może być konieczne wdrożenie specjalistycznego leczenia neurochirurgicznego ukierunkowanego na obniżenie ciśnienia śródczaszkowego. Postępowanie to powinno być prowadzone w ośrodkach dysponujących odpowiednim zapleczem diagnostycznym i terapeutycznym. 10

W przypadku uporczywych objawów żołądkowo-jelitowych, takich jak bóle kolkowe i biegunka, może być konieczne wdrożenie leczenia objawowego oraz monitorowanie stanu nawodnienia pacjenta i ewentualne uzupełnianie niedoborów wodno-elektrolitowych. 11

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl