Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tlenek magnezu

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania tlenku magnezu

Tlenek magnezu jest substancją aktywną często stosowaną w preparatach farmaceutycznych, a dane dotyczące jego bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych są istotne dla oceny profilu bezpieczeństwa leków zawierających tę substancję. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd dostępnych danych przedklinicznych na temat bezpieczeństwa stosowania tlenku magnezu, na podstawie informacji o produktach leczniczych takich jak Aspimag oraz Neospasmina Extra.¹

Profil toksykologiczny tlenku magnezu

W przypadku związków magnezu, w tym tlenku magnezu, działanie toksyczne może wystąpić przy zastosowaniu wysokich dawek substancji, szczególnie w przypadkach współistniejących zaburzeń czynności nerek. Bezpieczeństwo stosowania związków magnezu jest zależne od ich stężenia w osoczu i wiąże się z potencjalnymi objawami niepożądanymi występującymi przy przekroczeniu określonych poziomów.²

Zależność stężenia w osoczu od efektów toksycznych

Badania przedkliniczne wykazały wyraźną zależność między stężeniem związków magnezu w osoczu a obserwowanymi efektami toksycznymi. Efekty te można sklasyfikować według następujących progów stężeń:³

Interakcje z innymi substancjami aktywnymi w preparatach złożonych

W przypadku produktu Aspimag, który zawiera kombinację kwasu acetylosalicylowego (150 mg) i tlenku magnezu (21 mg), profil bezpieczeństwa jest dobrze udokumentowany, szczególnie w odniesieniu do kwasu acetylosalicylowego. Dane niekliniczne, uwzględniające konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego i toksycznego wpływu na reprodukcję, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka.⁴

Potencjał mutagenny i rakotwórczy

W preparacie Aspimag nie stwierdzono dowodów świadczących o właściwościach mutagennych i rakotwórczych kwasu acetylosalicylowego, co stanowi istotną informację w kontekście bezpieczeństwa stosowania tego złożonego preparatu zawierającego również tlenek magnezu.⁵

Badania bezpieczeństwa dodatkowych składników w preparatach z tlenkiem magnezu

W przypadku produktu Neospasmina Extra, który zawiera kombinację wyciągów roślinnych (korzeń kozłka, liść melisy), tlenku magnezu (80 mg) oraz witaminy B6, warto zwrócić uwagę na dane dotyczące bezpieczeństwa poszczególnych składników, które mogą wchodzić w interakcje z tlenkiem magnezu:⁶

• Korzeń kozłka (Valeriana officinalis L.): W badaniach ostrej toksyczności korzenia kozłka na modelach zwierzęcych po podaniu doustnym u myszy, dawka LD50 wynosiła 4600 mg/kg masy ciała. Badania przewlekłej toksyczności mieszaniny walepotriatów (zawierającej 5% acetowaltratu, 15% waltratu i 80% dihydrowaltratu) u ciężarnych samic szczurów, po podaniu doustnym dawek: 6 mg/kg, 12 mg/kg i 24 mg/kg przez 30 dni, nie wykazały zaburzeń w przebiegu ciąży ani zmian histopatologicznych płodów. Temperatura ciała zwierząt przez cały okres badań utrzymywała się na normalnym poziomie.
• Składniki czynne korzeni kozłka: Dihydrowaltrat i izowaltrat oraz produkty ich rozpadu (baldrynal i homobaldrynal) wykazały działanie mutagenne w badaniach in vitro. Jednakże późniejsze testy wykazały, że walepotriaty i baldrynale ulegają bardzo szybkiemu metabolizmowi w komórkach miąższu wątrobowego człowieka i jako formy sprzężone z kwasem glukuronowym nie wykazują już aktywności mutagennej w teście Amesa.

⁷

• Liść melisy (Melissa officinalis L.): Jest uznawany za surowiec roślinny o znikomej toksyczności dla człowieka. Nalewka z tego surowca (1:5; na 70% etanolu) nie wykazała działania mutagennego w teście Amesa, przeprowadzonym na szczepach Salmonella typhimurium TA 48 i TA 100.

⁸

• Chlorowodorek pirydoksyny (witamina B6): Podawany doustnie ciężarnym samicom szczurów w dawce dobowej 20-80 mg/kg masy ciała, od szóstego do piętnastego dnia ciąży, nie wywołał efektów toksycznych u samic-matek oraz nie spowodował śmierci lub zmian rozwojowych u płodów. Jednakże badania przeprowadzone na psach wykazały, że chlorowodorek pirydoksyny podawany zwierzętom doustnie w ilości 300 mg/kg/dzień przez okres 9 dni lub dłużej wywołał neuropatie, manifestujące się degeneracją czuciowych włókien nerwowych w nerwach obwodowych.

⁹

Wnioski z danych przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tlenku magnezu wskazują, że substancja ta wykazuje potencjalne działanie toksyczne głównie przy wysokich stężeniach w osoczu, szczególnie u pacjentów z współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek. W preparatach złożonych, takich jak Aspimag czy Neospasmina Extra, tlenek magnezu jest stosowany w dawkach terapeutycznych (odpowiednio 21 mg i 80 mg), które przy prawidłowym stosowaniu nie powinny prowadzić do osiągnięcia stężeń w osoczu związanych z wystąpieniem poważnych działań toksycznych.¹⁰

Należy podkreślić, że brak jest kompleksowych badań przedklinicznych ukierunkowanych wyłącznie na tlenek magnezu jako samodzielną substancję, a dostępne dane pochodzą głównie z badań preparatów złożonych. W przypadku Neospasminy Extra nie przeprowadzono badań przedklinicznych dla całej kompozycji, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa tego preparatu zawierającego tlenek magnezu.¹¹