Przeciwwskazania stosowania
Tiamazol

Przeciwwskazania stosowania tiamazolu

Tiamazol stanowi substancję czynną leków przeciwtarczycowych stosowanych w terapii nadczynności tarczycy. Należy do grupy pochodnych tionamidu, które hamują syntezę hormonów tarczycy. Podobnie jak każdy lek, tiamazol posiada szereg przeciwwskazań, które muszą być bezwzględnie przestrzegane przez lekarzy przepisujących preparaty zawierające tę substancję czynną.^{1 2}

Nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze

Tiamazolu nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (tiamazol) lub inne pochodne tionamidu. Przeciwwskazanie to dotyczy również pacjentów uczulonych na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W przypadku leków Metizol i Thyrozol, szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość laktozy jednowodnej, która może być istotna dla pacjentów z nietolerancją tego cukru.^{3 4}

Zaburzenia hematologiczne

Granulocytopenia stanowi poważne przeciwwskazanie do stosowania tiamazolu. Leki zawierające tiamazol (Metizol, Thyrozol) nie powinny być podawane pacjentom ze zmianami w obrazie krwi obwodowej, szczególnie z granulocytopenią o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego. Jest to związane z potencjalnym ryzykiem pogłębienia istniejących już zaburzeń hematologicznych.^{5 6}

Wcześniejsze uszkodzenie szpiku kostnego

Pacjenci, u których w przeszłości wystąpiło uszkodzenie szpiku kostnego po leczeniu tiamazolem lub karbimazolem (prolekiem tiamazolu), nie powinni ponownie otrzymywać preparatów zawierających tiamazol. Jest to spowodowane wysokim ryzykiem nawrotu poważnych powikłań hematologicznych. Wcześniejsze uszkodzenie szpiku kostnego stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do ponownej ekspozycji na te leki.^{7 8}

Cholestaza przed rozpoczęciem leczenia

Tiamazol jest przeciwwskazany u pacjentów z cholestazą (zastojem żółci) obecną przed rozpoczęciem leczenia, o ile nie jest ona spowodowana samą nadczynnością tarczycy. Należy zaznaczyć, że nadczynność tarczycy może powodować zaburzenia funkcji wątroby, jednak istniejąca wcześniej cholestaza o innej etiologii stanowi przeciwwskazanie do zastosowania tiamazolu.^{9 10}

Przebyte ostre zapalenie trzustki

Tiamazol nie powinien być stosowany u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiło ostre zapalenie trzustki po podaniu tiamazolu lub karbimazolu. Jest to związane z ryzykiem ponownego wystąpienia tego poważnego powikłania. Ostre zapalenie trzustki może być rzadkim, ale potencjalnie zagrażającym życiu działaniem niepożądanym tiamazolu, dlatego wcześniejsze wystąpienie tego powikłania stanowi bezwzględne przeciwwskazanie.^{11 12}

Skojarzone leczenie w okresie ciąży

Skojarzone leczenie tiamazolem i hormonami tarczycy jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży. Takie postępowanie może prowadzić do przenikania tiamazolu przez łożysko i blokowania tarczycy płodu, podczas gdy hormony tarczycy podawane matce nie przechodzą przez łożysko w wystarczającym stopniu, by zapewnić prawidłową funkcję tarczycy płodu. Należy podkreślić, że samo stosowanie tiamazolu w ciąży przy ścisłej kontroli dawkowania nie jest przeciwwskazane, natomiast przeciwwskazane jest jego stosowanie w skojarzeniu z hormonami tarczycy.^{13 14}

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tiamazolu?

Stan kliniczny pacjenta wykluczający stosowanie tiamazolu

Lekarz powinien odradzić stosowanie tiamazolu u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami hematologicznymi, szczególnie z neutropenią lub agranulocytozą. Również pacjenci z chorobami wątroby, zwłaszcza cholestazą niezwiązaną z nadczynnością tarczycy, nie powinni otrzymywać tego leku. Jest to związane z potencjalnym ryzykiem nasilenia istniejących zaburzeń przez tiamazol.^{15 16}

Wcześniejsze niepożądane reakcje na tiamazol lub karbimazol

Pacjenci, którzy doświadczyli w przeszłości poważnych działań niepożądanych po stosowaniu tiamazolu lub karbimazolu, nie powinni ponownie otrzymywać tych leków. Dotyczy to szczególnie przypadków:

• Przebytego uszkodzenia szpiku kostnego – ryzyko nawrotu tego zagrażającego życiu powikłania jest zbyt wysokie, aby ponownie zastosować tiamazol
• Wcześniejszego ostrego zapalenia trzustki – ponowna ekspozycja na lek może prowadzić do nawrotu tego stanu
• Ciężkich reakcji nadwrażliwości – ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznej przy ponownej ekspozycji jest znacznie podwyższone

^{17 18}

Szczególne warunki stosowania w okresie ciąży

Lekarz powinien odradzić skojarzone leczenie tiamazolem z hormonami tarczycy u kobiet w ciąży. W przypadku konieczności leczenia nadczynności tarczycy u ciężarnej, należy zastosować tiamazol w możliwie najniższej skutecznej dawce, pod ścisłą kontrolą parametrów tarczycowych. Celem jest utrzymanie stężenia hormonów tarczycy matki w górnej granicy normy lub nieznacznie powyżej, aby zminimalizować ryzyko wpływu na tarczycę płodu przy jednoczesnej kontroli nadczynności u matki.^{19 20}

Nietolerancja substancji pomocniczych

Należy odradzić stosowanie preparatów tiamazolu (Metizol, Thyrozol) pacjentom z nietolerancją laktozy. Zarówno Metizol, jak i Thyrozol zawierają znaczne ilości laktozy jednowodnej (Metizol – 94 mg w jednej tabletce; Thyrozol – od 185 mg do 200 mg w zależności od dawki), co może powodować dolegliwości u osób z nietolerancją tego cukru.^{21 22}

Zestawienie przeciwwskazań dla tiamazolu

Podsumowując, tiamazol (zawarty w preparatach Metizol i Thyrozol) jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:^{23 24}

• Nadwrażliwość na tiamazol, inne pochodne tionamidu lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu
• Granulocytopenia obecna przed rozpoczęciem leczenia
• Cholestaza nie wywołana nadczynnością tarczycy, istniejąca przed rozpoczęciem terapii
• Przebyte uszkodzenie szpiku kostnego po wcześniejszym leczeniu tiamazolem lub karbimazolem
• Ostre zapalenie trzustki w wywiadzie po stosowaniu tiamazolu lub karbimazolu
• Skojarzone leczenie tiamazolem i hormonami tarczycy w okresie ciąży

^{25 26}