Przeciwwskazania stosowania
Paroksetyna

Przeciwwskazania stosowania paroksetyny

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest substancją stosowaną w różnych zaburzeniach psychicznych, jednak istnieją sytuacje kliniczne, w których jej podawanie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Lekarz powinien starannie ocenić historię medyczną pacjenta przed rozpoczęciem terapii tym lekiem i rozważyć wszystkie poniższe przeciwwskazania.¹²

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania paroksetyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Przeciwwskazanie to dotyczy wszystkich postaci farmaceutycznych zawierających paroksetynę.³⁴

W przypadku preparatu Xetanor 20 mg należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość lecytyny sojowej (E322), która może zawierać białko sojowe. U osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję mogą wystąpić reakcje uczuleniowe, co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie dla tego konkretnego preparatu.⁵

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy

Paroksetyna jest bezwzględnie przeciwwskazana w skojarzeniu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu stanu charakteryzującego się nadmierną stymulacją receptorów serotoninowych.⁶⁷

Istnieje jeden wyjątek od tego przeciwwskazania. W szczególnych okolicznościach klinicznych dopuszcza się stosowanie paroksetyny w skojarzeniu z linezolidem (antybiotykiem będącym odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO), pod następującymi warunkami:⁸

• Musi być zapewniona ścisła obserwacja pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego
• Konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego

⁹

Odstępy czasowe między stosowaniem paroksetyny i inhibitorów MAO

Ze względu na ryzyko interakcji, należy przestrzegać określonych odstępów czasowych między zakończeniem stosowania inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia paroksetyną oraz między zakończeniem terapii paroksetyną a wdrożeniem leczenia inhibitorem MAO:¹⁰

1. Leczenie paroksetyną można rozpocząć:
   • Po upływie 2 tygodni od zakończenia stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO
   • Co najmniej po 24 godzinach od zakończenia stosowania odwracalnych inhibitorów MAO, takich jak:
     • moklobemid
     • linezolid
     • chlorek metylotioniny (błękit metylenowy) – środek stosowany przedoperacyjnie w celu wizualizacji struktur, będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO
2. Po zakończeniu leczenia paroksetyną, a przed rozpoczęciem stosowania jakiegokolwiek inhibitora MAO, powinien upłynąć okres co najmniej jednego tygodnia.

¹¹

Przeciwwskazania dotyczące jednoczesnego stosowania z tiorydazyną i pimozydem

Paroksetyna podobnie jak inne leki hamujące aktywność enzymu wątrobowego cytochromu P-450 (CYP 2D6), może powodować zwiększenie stężenia niektórych leków w osoczu. Z tego powodu stosowanie paroksetyny jednocześnie z tiorydazyną jest przeciwwskazane.¹²¹³

Podawanie samej tiorydazyny może prowadzić do wydłużenia odstępu QTc i związanych z tym ciężkich komorowych zaburzeń rytmu, takich jak torsades de pointes, a także może być przyczyną nagłego zgonu. Interakcja z paroksetyną zwiększa ryzyko tych powikłań.¹⁴

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z pimozydem jest również przeciwwskazane ze względu na podobny mechanizm interakcji i potencjalne ryzyko poważnych działań niepożądanych.¹⁵¹⁶

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu paroksetyny, lekarz powinien dokładnie ocenić sytuację kliniczną pacjenta i wziąć pod uwagę wszystkie wymienione przeciwwskazania. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci:

• Z wywiadem nadwrażliwości na paroksetynę lub inne składniki preparatu
• Stosujący obecnie lub w niedalekiej przeszłości inhibitory MAO
• Przyjmujący tiorydazynę lub pimozyd
• W przypadku preparatu Xetanor 20 mg – z alergią na soję lub orzeszki ziemne

¹⁷

Lekarz powinien również pamiętać, że odstępy czasowe między stosowaniem paroksetyny a inhibitorów MAO są kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta i muszą być bezwzględnie przestrzegane w celu uniknięcia potencjalnie zagrażających życiu interakcji.¹⁸

Podsumowanie przeciwwskazań

Podsumowując, paroksetyna jest przeciwwskazana w następujących sytuacjach:

• Nadwrażliwość na paroksetynę lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu
• Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO (z wyjątkiem linezolidu w szczególnych okolicznościach i pod ścisłym nadzorem)
• Niespełnienie wymaganych odstępów czasowych między zakończeniem stosowania inhibitorów MAO a rozpoczęciem terapii paroksetyną oraz między zakończeniem leczenia paroksetyną a rozpoczęciem stosowania inhibitorów MAO
• Jednoczesne stosowanie z tiorydazyną
• Jednoczesne stosowanie z pimozydem
• W przypadku preparatu Xetanor 20 mg – alergia na soję lub orzeszki ziemne

¹⁹

Ścisłe przestrzeganie tych przeciwwskazań jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i uniknięcia potencjalnie poważnych, a nawet zagrażających życiu działań niepożądanych i interakcji.²⁰