Przeciwwskazania stosowania
Metoprolol bursztynian

Przeciwwskazania stosowania metoprololu bursztynianu

Metoprolol bursztynian, występujący w produkcie leczniczym Metocard ZK (w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg, co odpowiada odpowiednio 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu), posiada szereg istotnych przeciwwskazań do stosowania, które lekarz powinien dokładnie rozważyć przed przepisaniem tego leku.¹

Nadwrażliwość i podstawowe przeciwwskazania

Metoprolol bursztynian jest przeciwwskazany u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na substancję czynną, inne leki beta-adrenolityczne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu. Taka reakcja nadwrażliwości może manifestować się różnymi objawami klinicznymi i stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku.²

Przeciwwskazania kardiologiczne

Blok przedsionkowo-komorowy drugiego lub trzeciego stopnia stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania metoprololu bursztynianu ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń przewodzenia i wystąpienia poważnych incydentów arytmicznych.³

Lek nie powinien być stosowany w przypadku nieleczonej niewydolności serca, zwłaszcza gdy występuje obrzęk płuc, zaburzenia przepływu krwi lub niedociśnienie. Dotyczy to również sytuacji, gdy pacjent wymaga stałego lub okresowego stosowania produktów zwiększających kurczliwość mięśnia sercowego, takich jak agoniści receptorów beta-adrenergicznych.⁴

Bradykardia zatokowa o charakterze objawowym i klinicznie istotnym, definiowana jako częstość akcji serca poniżej 50 uderzeń na minutę, stanowi przeciwwskazanie do stosowania metoprololu bursztynianu. Podobnie przeciwwskazane jest stosowanie leku u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego.⁵

Metoprolol bursztynian jest przeciwwskazany w stanie wstrząsu kardiogennego, który wymaga interwencji zwiększających rzut serca, a nie jego zmniejszenia, co jest efektem działania beta-adrenolityków.⁶

Istotnym przeciwwskazaniem jest również niedociśnienie tętnicze, definiowane jako ciśnienie skurczowe poniżej 90 mm Hg, ponieważ metoprolol może dodatkowo obniżyć ciśnienie tętnicze.⁷

Przeciwwskazania w ostrym zawale serca

Metoprololu nie wolno podawać pacjentom z podejrzeniem ostrego zawału mięśnia sercowego, gdy występują następujące parametry kliniczne:

• częstość akcji serca poniżej 45 uderzeń na minutę
• odstęp PQ przekraczający 0,24 sekundy
• ciśnienie skurczowe poniżej 100 mm Hg

⁸

Przeciwwskazania związane z niewydolnością krążenia obwodowego

Ciężkie zaburzenia obwodowego krążenia tętniczego stanowią przeciwwskazanie do stosowania metoprololu bursztynianu ze względu na ryzyko pogorszenia perfuzji obwodowej.⁹

Przeciwwskazania związane z niewydolnością serca

U pacjentów z niewydolnością serca metoprolol bursztynian jest przeciwwskazany, gdy występuje powtarzające się ciśnienie skurczowe poniżej 100 mm Hg. W takich przypadkach zaleca się przeprowadzenie dokładnego badania przed rozpoczęciem leczenia.¹⁰

Przeciwwskazania metaboliczne i endokrynologiczne

Kwasica metaboliczna stanowi przeciwwskazanie do stosowania metoprololu bursztynianu ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej.¹¹

Nieleczony guz chromochłonny (pheochromocytoma) stanowi przeciwwskazanie do stosowania metoprololu bursztynianu. Blokada receptorów beta bez uprzedniej blokady receptorów alfa może prowadzić do nasilenia nadciśnienia u tych pacjentów.¹²

Przeciwwskazania pulmonologiczne

Metoprolol bursztynian jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką astmą oskrzelową lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Beta-adrenolityki, poprzez blokadę receptorów beta-2 w drogach oddechowych, mogą nasilać skurcz oskrzeli i prowadzić do zaostrzenia choroby.¹³

Interakcje lekowe stanowiące przeciwwskazania

Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (z wyjątkiem inhibitorów MAO-B) i metoprololu bursztynianu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego i innych poważnych interakcji.¹⁴

Przeciwwskazane jest również jednoczesne podawanie dożylne produktów blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil lub diltiazem, a także innych leków o działaniu przeciwarytmicznym (np. dyzopiramidu). Wyjątek stanowi stosowanie tych kombinacji w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej. Interakcje te mogą prowadzić do znacznego zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego, przewodnictwa przedsionkowo-komorowego i automatyzmu.¹⁵

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające zachowania ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania metoprololu bursztynianu (Metocard ZK) u pacjentów z łagodniejszymi postaciami zaburzeń wymienionych jako przeciwwskazania, a także u pacjentów z cukrzycą, u których beta-adrenolityki mogą maskować objawy hipoglikemii. Podobnie ostrożność jest wskazana u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną postacią chorób obturacyjnych dróg oddechowych.¹⁶

Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca powinni być monitorowani podczas odstawiania metoprololu bursztynianu, które powinno być przeprowadzane stopniowo, aby uniknąć nasilenia objawów dławicy piersiowej.¹⁷

Podsumowanie przeciwwskazań

¹⁸