Właściwości farmakodynamiczne
Menotropina

Właściwości farmakodynamiczne menotropiny

Menotropina jest substancją należącą do grupy farmakoterapeutycznej gonadotropin (kod ATC: G03G A02). Jest to ludzka gonadotropina menopauzalna (hMG), wytwarzana z moczu kobiet po menopauzie. Składa się z dwóch głównych hormonów gonadotropowych: hormonu folikulotropowego (FSH) i hormonu luteinizującego (LH). Dodatkowo w preparatach zawierających menotropinę (jak MENOPUR) obecna jest ludzka gonadotropina kosmówkowa (hCG), naturalnie występująca w moczu pomenopauzalnym, która jest głównym czynnikiem wzmacniającym aktywność LH.¹²

Działanie fizjologiczne

Podstawowym mechanizmem działania menotropiny jest stymulacja wzrostu i rozwoju pęcherzyków jajnikowych oraz wytwarzania steroidów płciowych u kobiet bez pierwotnej niewydolności jajników. Działanie to jest możliwe dzięki synergistycznemu współdziałaniu dwóch kluczowych hormonów:³

• FSH (hormon folikulotropowy) – pełni funkcję głównego regulatora procesu rekrutacji i wzrostu pęcherzyków we wczesnej fazie folikulogenezy
• LH (hormon luteinizujący) – odgrywa istotną rolę w steroidogenezie jajnikowej i dojrzewaniu pęcherzyka przedowulacyjnego

⁴

Znaczenie LH w procesie folikulogenezy

Badania wykazały, że wzrost pęcherzykowy może być stymulowany przez FSH nawet przy całkowitym braku LH, co obserwuje się w przypadkach hipogonadyzmu hipogonadotropowego. Jednak powstałe w takich warunkach pęcherzyki wykazują nieprawidłowy rozwój i charakteryzują się niskim stężeniem estradiolu, co prowadzi do niewystarczającej dojrzałości pęcherzyków.⁵

Dzięki obecności LH w menotropinie, następuje wzmocnienie steroidogenezy, co ma istotne znaczenie kliniczne. W protokołach IVF/ICSI z desensybilizacją przysadki mózgowej stosowanie preparatu MENOPUR powoduje uzyskiwanie wyższych stężeń estradiolu w porównaniu z protokołami wykorzystującymi rekombinowany FSH. Aspekt ten należy uwzględniać podczas monitorowania odpowiedzi pacjentek na podstawie pomiarów stężenia estradiolu. Warto zaznaczyć, że różnice te nie są obserwowane przy stosowaniu małych dawek menotropiny w protokołach indukcji owulacji u pacjentek z brakiem owulacji.⁶

Działanie na układ rozrodczy mężczyzn

U mężczyzn menotropina wykazuje istotne działanie na poziomie jąder. FSH obecny w menotropinie wywołuje dojrzewanie komórek Sertoliego, rozwój kanalików nasiennych oraz stymuluje spermatogenezę. Skuteczne działanie FSH w zakresie rozwoju plemników wymaga obecności wysokiego stężenia androgenów w jądrach. Stan ten można osiągnąć poprzez wstępne podawanie ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG).⁷

Skład i formulacje preparatów

Preparaty zawierające menotropinę dostępne są w różnych formulacjach i dawkach, co umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjentów. W przypadku produktu MENOPUR, dostępne są następujące formulacje:

1. Roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu:
   • MENOPUR 600 IU: jeden fabrycznie napełniony wstrzykiwacz wielodawkowy zawiera wysoce oczyszczoną menotropinę odpowiadającą 600 IU FSH i 600 IU LH w 0,96 ml roztworu
   • MENOPUR 1200 IU: jeden fabrycznie napełniony wstrzykiwacz wielodawkowy zawiera wysoce oczyszczoną menotropinę odpowiadającą 1200 IU FSH i 1200 IU LH w 1,92 ml roztworu
   • Każdy ml roztworu zawiera menotropinę odpowiadającą aktywności 625 IU FSH i 625 IU LH
2. Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań:
   • MENOPUR 75 IU: fiolka z proszkiem zawiera wysoko oczyszczoną menotropinę odpowiadającą 75 IU FSH i 75 IU LH
   • MENOPUR 150 IU: fiolka z proszkiem zawiera wysoko oczyszczoną menotropinę odpowiadającą 150 IU FSH i 150 IU LH
   • MENOPUR 600 IU: fiolka z proszkiem zawiera wysoko oczyszczoną menotropinę odpowiadającą 600 IU FSH i 600 IU LH
   • MENOPUR 1200 IU: fiolka z proszkiem zawiera wysoko oczyszczoną menotropinę odpowiadającą 1200 IU FSH i 1200 IU LH

⁸⁹

Wszystkie preparaty MENOPUR mają charakterystyczną postać fizyczną – w przypadku formulacji proszkowej jest to liofilizowana zbita masa o białym lub prawie białym kolorze, natomiast rozpuszczalnik oraz gotowe roztwory do wstrzykiwań są przezroczyste i bezbarwne.¹⁰