Właściwości farmakokinetyczne
L-tyrozyna

Właściwości farmakokinetyczne L-tyrozyny

L-tyrozyna jest aminokwasem występującym w składzie różnych produktów leczniczych, w tym octanu glatirameru (Copaxone), preparatów aminokwasowych do żywienia pozajelitowego (Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact) oraz preparatów zawierających α-ketoanalogi aminokwasów (Ketosteril). Właściwości farmakokinetyczne L-tyrozyny można przeanalizować w kontekście jej występowania w tych preparatach.¹

Wchłanianie L-tyrozyny

Wchłanianie L-tyrozyny zależy od drogi podania preparatu zawierającego ten aminokwas. W przypadku podania podskórnego produktów zawierających L-tyrozynę, jak Copaxone (gdzie L-tyrozyna stanowi jeden z aminokwasów w składzie octanu glatirameru), substancja jest szybko wchłaniana z miejsca podania.²

W przypadku podania doustnego, jak ma to miejsce przy stosowaniu preparatu Ketosteril, aminokwasy i ich analogi są szybko wchłaniane z przewodu pokarmowego. Badania pokazują, że wchłanianie w przewodzie pokarmowym jest bardzo szybkie.³

Przy podaniu dożylnym, jak w przypadku roztworów do infuzji Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact, L-tyrozyna trafia bezpośrednio do krążenia ogólnego, omijając etap wchłaniania z przewodu pokarmowego.⁴⁵

Dystrybucja L-tyrozyny

Po wchłonięciu lub bezpośrednim podaniu do krążenia, L-tyrozyna, podobnie jak inne aminokwasy, ulega dystrybucji w organizmie. W przypadku podania dożylnego, aminokwasy takie jak L-tyrozyna trafiają bezpośrednio do krążenia ogólnego.⁶ W przeciwieństwie do aminokwasów dostarczanych z pożywieniem, które najpierw trafiają do żyły wrotnej, a następnie do krążenia ogólnego.⁷

Metabolizm L-tyrozyny

L-tyrozyna, podobnie jak inne aminokwasy, podlega specyficznym szlakom metabolicznym. W przypadku octanu glatirameru, zawierającego L-tyrozynę, obserwuje się szybki rozkład do mniejszych fragmentów już w tkance podskórnej po podaniu.⁸

W przypadku podania doustnego α-ketokwasów (analogów aminokwasów), jak w preparacie Ketosteril, obserwuje się szybką transaminację do odpowiadających im aminokwasów. Proces transaminacji ketokwasów zachodzi bardzo szybko, co sugeruje, że egzogennie dostarczane ketokwasy są szybko włączane do szlaków metabolicznych.⁹

Aminokwasy podawane dożylnie w roztworach do infuzji, takich jak Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact, wchodzą w te same szlaki metaboliczne co aminokwasy dostarczane z pożywieniem.¹⁰¹¹

Stężenie L-tyrozyny w osoczu

W przypadku podania doustnego α-ketokwasów u zdrowych pacjentów obserwuje się wzrost stężenia ketokwasów w osoczu już w ciągu 10 minut po podaniu. Stężenia mogą osiągać wartości około 5-krotnie wyższe od wyjściowych. Stężenia szczytowe są osiągane w ciągu 20-60 minut, a powrót do wartości wyjściowych następuje po około 90 minutach.¹²

Warto zaznaczyć, że u pacjentów z mocznicą często występują zaburzenia stężeń aminokwasów w osoczu, jednak prawdopodobnie nie zależą one od wchłaniania dostarczonych aminokwasów. Zmienione stężenie w osoczu może być spowodowane zaburzeniami kinetyki po wchłonięciu, co jest możliwe do wykrycia na bardzo wczesnym etapie choroby.¹³

Eliminacja L-tyrozyny

Dokładne dane dotyczące eliminacji L-tyrozyny i innych aminokwasów z poszczególnych preparatów są ograniczone. W przypadku ketokwasów, które mogą być przekształcane do aminokwasów (w tym L-tyrozyny), nie przeprowadzono dotychczas szczegółowych badań nad ich wydalaniem.¹⁴ Wiadomo jednak, że ketokwasy uczestniczą w tych samych szlakach katabolicznych co zwykłe aminokwasy.¹⁵

Specyficzne właściwości L-tyrozyny w poszczególnych preparatach

L-tyrozyna w składzie octanu glatirameru (Copaxone)

W preparacie Copaxone L-tyrozyna jest jednym z czterech naturalnie występujących aminokwasów wchodzących w skład octanu glatirameru. Stosunek molowy L-tyrozyny w tym preparacie wynosi 0,086-0,100.¹⁶ Dane farmakokinetyczne wskazują, że po podaniu podskórnym octanu glatirameru, substancja czynna jest szybko wchłaniana, a znaczna część dawki ulega szybkiemu rozkładowi do mniejszych fragmentów już w tkance podskórnej.¹⁷

L-tyrozyna w preparacie Ketosteril

W preparacie Ketosteril L-tyrozyna występuje w dawce 30 mg na tabletkę.¹⁸ Preparat zawiera również α-ketoanalogi innych aminokwasów, które po wchłonięciu ulegają transaminacji do odpowiednich aminokwasów. Zarówno aminokwasy jak i ich ketoanalogi są szybko wchłaniane z przewodu pokarmowego, a proces transaminacji zachodzi bardzo szybko.¹⁹

L-tyrozyna w roztworze Vamin 18 Electrolyte-Free

W roztworze do infuzji Vamin 18 Electrolyte-Free L-tyrozyna występuje w stężeniu 230 mg na 1000 ml roztworu.²⁰ Roztwór ten przeznaczony jest do podania dożylnego, co oznacza, że L-tyrozyna trafia bezpośrednio do krążenia ogólnego, omijając etap wchłaniania z przewodu pokarmowego.²¹

L-tyrozyna w roztworze Vaminolact

W roztworze do infuzji Vaminolact L-tyrozyna występuje w stężeniu 500 mg na 1000 ml roztworu.²² Podobnie jak w przypadku roztworu Vamin 18 Electrolyte-Free, L-tyrozyna podana dożylnie trafia bezpośrednio do krążenia ogólnego, a jej właściwości farmakokinetyczne odpowiadają właściwościom L-tyrozyny dostarczanej w pożywieniu, z pominięciem etapu wchłaniania z przewodu pokarmowego.²³

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych

L-tyrozyna, jako aminokwas podawany w różnych postaciach i drogach podania, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne:

• Wchłanianie: szybkie po podaniu podskórnym (Copaxone) lub doustnym (Ketosteril); przy podaniu dożylnym (Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact) – bezpośredni transfer do krążenia ogólnego²⁴²⁵²⁶
• Dystrybucja: po wchłonięciu lub bezpośrednim podaniu do krążenia, aminokwasy podlegają dystrybucji w organizmie zgodnie z fizjologicznymi mechanizmami²⁷
• Metabolizm: L-tyrozyna podlega typowym szlakom metabolicznym aminokwasów; ketokwasy mogą być transaminowane do aminokwasów²⁸
• Eliminacja: dane dotyczące eliminacji są ograniczone; ketokwasy uczestniczą w tych samych szlakach katabolicznych co zwykłe aminokwasy²⁹