Przedawkowanie
Kwas tioktynowy

Przedawkowanie kwasu tioktynowego

Przedawkowanie kwasu tioktynowego jest stanem klinicznym wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na ryzyko poważnych, zagrażających życiu powikłań. Przypadki ciężkiego zatrucia opisywano głównie po doustnym przyjęciu znacznych dawek substancji, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem.^{1 2}

Objawy przedawkowania

Pierwsze objawy przedawkowania kwasu tioktynowego mogą mieć charakter niespecyficzny i obejmować nudności, wymioty oraz bóle głowy.^{3 4 5 6}

W przypadku ciężkiego zatrucia, szczególnie przy przyjęciu dawek od 10 do 40 gramów kwasu tioktynowego, obserwuje się progresję objawów klinicznych. Początkowo może wystąpić pobudzenie psychoruchowe lub zaburzenia świadomości, następnie dochodzi do napadów uogólnionych oraz rozwoju kwasicy mleczanowej.^{7 8 9 10}

Najcięższe przypadki zatrucia kwasem tioktynowym mogą prowadzić do rozwoju stanu zagrożenia życia z niewydolnością wielonarządową. W dokumentacji medycznej produktów leczniczych zawierających kwas tioktynowy opisywano również występowanie następujących objawów:^{11 12 13 14}

• Hipoglikemia – obniżenie poziomu glukozy we krwi
• Wstrząs – zaburzenie hemodynamiczne zagrażające życiu
• Rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych z uwalnianiem mioglobiny
• Hemoliza – rozpad erytrocytów z uwolnieniem hemoglobiny
• Zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) – zaburzenie krzepnięcia prowadzące do tworzenia zakrzepów i jednoczesnego ryzyka krwawień
• Zahamowanie czynności szpiku kostnego – upośledzenie produkcji elementów morfotycznych krwi
• Niewydolność wielonarządowa – stan zagrożenia życia z dysfunkcją wielu narządów i układów

^{15 16}

Niebezpieczne dawki

Należy zwrócić szczególną uwagę na przypadki, gdy istnieje podejrzenie przyjęcia:^{17 10 tabletek po 600 mg u dorosłych i > 50 mg/kg masy ciała u dzieci), pacjenta należy natychmiast hospitalizować i zastosować ogólne procedury stosowane w przypadku zatrucia”>18}

• u osób dorosłych: więcej niż 10 tabletek po 600 mg (powyżej 6 g kwasu tioktynowego)
• u dzieci: więcej niż 50 mg/kg masy ciała

^{19 10 tabletek po 600 mg u dorosłych i > 50 mg/kg masy ciała u dzieci)”>20 10 tabletek po 600 mg w przypadku dorosłych i > 50 mg/kg masy ciała u dzieci), pacjenta należy natychmiast hospitalizować”>21}

Przypadki zatrucia ze skutkiem śmiertelnym opisywano po nieumyślnym albo celowym przyjęciu kwasu tioktynowego w celu samobójczym w dawce od 10 do 40 g, szczególnie gdy został on zażyty jednocześnie z alkoholem.^{22 23 24}

Warto zauważyć, że nie zgłaszano przypadków nieumyślnego ani samobójczego zatrucia kwasem tioktynowym podawanym dożylnie.²⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania kwasu tioktynowego konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiednich procedur medycznych:^{26 10 tabletek po 600 mg u dorosłych i > 50 mg/kg masy ciała u dzieci), pacjenta należy natychmiast hospitalizować i zastosować ogólne procedury stosowane w przypadku zatrucia (np. wywołanie wymiotów, płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego).”>27}

1. Natychmiastowa hospitalizacja – przy jakimkolwiek podejrzeniu znaczącego przedawkowania pacjent powinien być niezwłocznie przyjęty do szpitala
2. Ogólne działania lecznicze:
   • Wywoływanie wymiotów
   • Płukanie żołądka
   • Podanie węgla aktywowanego
3. Leczenie objawowe na oddziale intensywnej opieki medycznej:
   • Leczenie napadów uogólnionych
   • Leczenie kwasicy mleczanowej
   • Leczenie innych zagrażających życiu objawów zatrucia

^{28 29 30 31}

Dotychczasowe badania nie wykazały skuteczności stosowania procedur oczyszczania pozaustrojowego w eliminacji kwasu tioktynowego z organizmu. Dostępne dane nie potwierdzają pozytywnego wpływu hemodializy, hemoperfuzji lub innych technik filtracji na usunięcie kwasu tioktynowego.^{32 33 34 35}

Tabela objawów przedawkowania

Powyższa tabela podsumowuje objawy przedawkowania kwasu tioktynowego na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych: Alatic, Thioctic acid Zentiva, Thiogamma oraz Thiogamma Turbo-Set.^{36 37}