Właściwości farmakodynamiczne
Kolagenaza

Właściwości farmakodynamiczne kolagenazy

Kolagenaza jest enzymem proteolitycznym, który pozyskuje się z oczyszczonych kultur Clostridium histolyticum. W preparacie Iruxol Mono występuje w postaci liofilizowanej w stężeniu 1,2 j.m./g maści. Składnikiem aktywnym kolagenazy jest klostrydiopeptydaza A (EC 3.4.24.3), której oznaczanie przeprowadza się metodą Grassmanna i Nordwiga, oraz proteazy towarzyszące, oznaczane zmodyfikowaną metodą Kaunitza. Całkowita zawartość substancji czynnej w 1 g maści wynosi od 0,52 mg do 3,75 mg kolagenazy N, o aktywności klostrydiopeptydazy A nie mniejszej niż 1,2 j., oraz nie mniej niż 0,24 j. proteaz towarzyszących.¹²

Mechanizm działania

Kolagenaza stanowi jedyny enzym proteolityczny, który ma zdolność do bezpośredniego rozpadu włókien kolagenowych. Jej działanie polega na atakowaniu niepolarnej części włókien kolagenowych. Poprzez przerwanie tych niepolarnych fragmentów, włókna kolagenowe ulegają rozpadowi na peptydy o dużej masie cząsteczkowej. Następnie powstałe peptydy są dalej degradowane przez peptydazę kolagenową oraz niespecyficzne proteazy.³

Warto podkreślić, że kolagenaza samodzielnie nie jest w stanie całkowicie oczyścić rany, ponieważ jej działanie nie obejmuje protein włóknistych i sferycznych. Jednak w produkcie leczniczym Iruxol Mono kombinacja kolagenazy oraz innych proteaz umożliwia usunięcie wszystkich elementów białkowych z rany, co w konsekwencji przyspiesza proces oczyszczania rany.⁴

Rola w procesie gojenia ran

Proces gojenia rany przebiega efektywniej, gdy rana jest oczyszczona z tkanek martwiczych. Oczyszczanie rany można przeprowadzić różnymi metodami, takimi jak metoda chirurgiczna i/lub enzymatyczna. Kolagenaza zawarta w preparacie Iruxol Mono jest wskazana do enzymatycznego oczyszczania ran z martwiczych tkanek, co ma na celu przyśpieszenie procesu gojenia.⁵

Tkanki martwicze są przytwierdzone do powierzchni rany za pomocą włókien kolagenowych. Usunięcie tych tkanek jest możliwe jedynie po enzymatycznym rozłożeniu włókien kolagenowych, co stanowi kluczową funkcję kolagenazy.⁶

Skuteczność kliniczna

W kontekście skuteczności klinicznej kolagenazy należy wspomnieć o wynikach badań dotyczących jej zastosowania w leczeniu owrzodzeń podudzi w przebiegu choroby żylnej kończyn dolnych. Dwa badania kliniczne przeprowadzone metodą podwójnej ślepej próby z placebo, obejmujące łącznie 600 pacjentów, nie wykazały większej skuteczności kolagenazy w porównaniu z placebo w tym konkretnym wskazaniu. Brak oczekiwanej efektywności terapeutycznej w przypadku owrzodzeń żylnych może być związany z mniejszą zawartością kolagenu w tego typu zmianach chorobowych.⁷

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Kolagenaza należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej leki stosowane w leczeniu ran i owrzodzeń, a dokładniej do podgrupy enzymów proteolitycznych. Zgodnie z klasyfikacją ATC, kolagenaza posiada kod D03 BA02.⁸