Przeciwwskazania stosowania
Jesion

Przeciwwskazania stosowania jesionu – kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Jesion (Fraxinus excelsior L.) stanowi jedną z substancji czynnych w preparacie Phytodolor, gdzie występuje w postaci wyciągu z kory jesionu. Jako składnik fitofarmaceutyku o zastosowaniu głównie w dolegliwościach reumatycznych, podlega określonym przeciwwskazaniom, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej.¹

Nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wyciąg z kory jesionu (takich jak Phytodolor) jest nadwrażliwość na substancje czynne. Oznacza to, że pacjenci z wcześniej stwierdzoną alergią na jesion nie powinni przyjmować żadnych preparatów zawierających tę substancję.²

Warto zauważyć, że produkt Phytodolor zawiera oprócz jesionu również inne składniki roślinne – wyciąg z kory i liści osiki (Populus tremula L.) oraz ziele nawłoci (Solidago virgaureae L.). W związku z tym przeciwwskazaniem do stosowania tego preparatu będzie również nadwrażliwość na którykolwiek z tych składników.³

Reakcje krzyżowe z roślinami astrowatymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość występowania reakcji krzyżowych u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej określanych jako Compositae lub złożone). Pacjenci uczuleni na rośliny z tej rodziny mogą wykazywać reakcje alergiczne również na preparaty zawierające nawłoć, będącą składnikiem Phytodoloru.⁴

Do rodziny astrowatych należą m.in. takie rośliny jak rumianek, arnika, mniszek lekarski czy podbiał. Pacjentów z rozpoznanym uczuleniem na którekolwiek z tych roślin należy poinformować o potencjalnym ryzyku wystąpienia reakcji alergicznej przy stosowaniu preparatów zawierających nawłoć, co dotyczy również produktu Phytodolor zawierającego wyciąg z kory jesionu.⁵

Nadwrażliwość na salicylany

Kolejnym istotnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wyciąg z kory jesionu jest nadwrażliwość na salicylany. Pacjenci, u których stwierdzono uczulenie na kwas acetylosalicylowy lub inne salicylany, nie powinni stosować produktu Phytodolor.⁶

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami gospodarki wodnej

Ze względu na postać farmaceutyczną preparatu Phytodolor (krople doustne zawierające etanol) i jego skład, istnieją dodatkowe przeciwwskazania związane z zaburzeniami gospodarki wodnej organizmu. Preparatu nie należy stosować w stanach, w których zalecane jest ograniczone przyjmowanie płynów, co dotyczy w szczególności:⁷

• Ciężkich chorób serca, szczególnie z objawami niewydolności krążenia
• Ciężkich chorób nerek, zwłaszcza z objawami niewydolności nerkowej

⁸

Przeciwwskazania związane z zawartością etanolu

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość etanolu w preparacie Phytodolor, która wynosi 43,3-47,9% (V/V). Ta stosunkowo wysoka zawartość alkoholu stanowi dodatkowe przeciwwskazanie u określonych grup pacjentów:⁹

• Pacjenci z chorobą alkoholową
• Pacjenci z chorobami wątroby
• Pacjenci przyjmujący leki wchodzące w interakcje z alkoholem
• Kobiety w ciąży i karmiące piersią
• Dzieci i młodzież

Postać farmaceutyczna a przeciwwskazania

Warto podkreślić, że Phytodolor występuje w postaci kropli doustnych, co może wpływać na decyzję o jego zastosowaniu u pacjentów z określonymi problemami zdrowotnymi. Postać ta może być nieodpowiednia dla pacjentów mających trudności z precyzyjnym dozowaniem lub z problemami z połykaniem.¹⁰

Dokładna znajomość przeciwwskazań do stosowania jesionu jako składnika preparatu Phytodolor jest kluczowa dla bezpiecznej praktyki klinicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu krążenia, nerek, wątroby oraz z wywiadem alergicznym, zwłaszcza w zakresie nadwrażliwości na rośliny z rodziny astrowatych oraz salicylany.¹¹