Właściwości farmakokinetyczne
Furagina

Właściwości farmakokinetyczne furazydyny (furaginy)

Wchłanianie i biodostępność

Furazydyna (wcześniej stosowana nazwa: furagina) charakteryzuje się bardzo szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest w bardzo krótkim czasie, najczęściej po około 30 minutach od przyjęcia leku.¹² Dane z charakterystyk różnych produktów leczniczych wskazują jednak na pewne różnice w szybkości absorpcji – np. w przypadku preparatu Furaginum US Pharmacia oraz Furaginum MAX US Pharmacia maksymalne stężenie w osoczu wynoszące 1,55 µg/ml jest osiągane nieco później – po upływie około 1 godziny.³⁴

Krzywa przebiegu stężeń furazydyny w surowicy wskazuje na otwarty, jednokompartmentowy model dystrybucji leku.⁵⁶ Wchłanianie furazydyny zachodzi głównie w jelicie cienkim na drodze dyfuzji biernej.⁷⁸

Istotnym czynnikiem wpływającym na biodostępność furazydyny jest przyjmowanie leku z posiłkiem. Po podaniu leku na czczo (200 mg furazydyny), stężenie maksymalne w surowicy wynosi około 1,45 µg/ml, natomiast po jedzeniu stężenie to jest dwukrotnie wyższe i osiąga wartość 3 µg/ml.⁹¹⁰ Przyjmowanie pochodnych nitrofuranu z posiłkami, szczególnie bogatobiałkowymi, zwiększa ich biologiczną dostępność o około 40-50% i zwiększa wydalanie z moczem, co przekłada się na wyższy odsetek wyleczeń dzięki zwiększonemu stężeniu leku w moczu.¹¹¹²

Dystrybucja oraz wiązanie z białkami osocza

Stopień wiązania furazydyny z białkami osocza jest określany różnie przez poszczególnych autorów. W charakterystykach produktów leczniczych podawane są zakresy od 40-60% do 90-95%.¹³¹⁴¹⁵ W przypadku preparatów Furaginum Hasco Forte oraz Furaginum Hasco MAX, podaje się zakres od 60% do 90%.¹⁶¹⁷

Stężenia furazydyny i innych pochodnych nitrofuranu we krwi i innych tkankach są stosunkowo małe ze względu na szybką eliminację. Z tego powodu stężenia przeciwbakteryjne nie są osiągane w tych tkankach.¹⁸¹⁹ Pochodne nitrofuranu mogą przenikać przez łożysko oraz barierę krew-mózg, a także były wykrywane w mleku i żółci.²⁰²¹

Metabolizm

Furazydyna, podobnie jak inne nitrofurany, metabolizowana jest głównie w wątrobie, a częściowo także w tkance mięśniowej oraz ścianie jelit.^22232425

Co ważne z punktu widzenia terapeutycznego, metabolity nitrofuranów wydalane z moczem nie posiadają aktywności przeciwdrobnoustrojowej i są częściowo neutralizowane przez organizm.²⁶²⁷

Eliminacja i wydalanie

Okres półtrwania furazydyny w fazie eliminacji (t1/2) jest różnie określany w charakterystykach poszczególnych produktów leczniczych. Według danych dla preparatów Furaginum Hasco Forte i Furaginum Teva wynosi on około 1 godziny.²⁸²⁹ Natomiast dane dla preparatu Furaginum US Pharmacia wskazują na znacznie dłuższy okres półtrwania wynoszący 6,1 godziny.³⁰³¹

Nitrofurany są wydalane przede wszystkim przez nerki w procesie wydzielania kanalikowego. Około 85% leku jest wydalane tą drogą, natomiast 10-15% podlega metabolizmowi w wątrobie i nerkach.³²³³³⁴

Istotne znaczenie ma fakt, że z przyjętej dawki furazydyny około 13% ulega wydaleniu w postaci niezmienionej w ciągu pierwszej doby od podania.³⁵³⁶ Według szczegółowych badań farmakokinetycznych, w czasie 0-8 h i 0-24 h od podania dochodzi do wydalenia z moczem odpowiednio 8,4% i 9,1% dawki podanej w warunkach na czczo oraz 13,0% i 13,3% po jedzeniu.³⁷³⁸³⁹

W przypadku zaburzonej czynności wydzielniczej nerek, większa część przyjętej dawki leku podlega metabolizmowi, co zmienia profil farmakokinetyczny.⁴⁰⁴¹⁴²

Stężenie furazydyny w moczu i jego znaczenie terapeutyczne

Stężenia furazydyny w moczu są kluczowe z punktu widzenia działania terapeutycznego, gdyż to właśnie tam lek osiąga stężenia bakteriostatyczne i bakteriobójcze.⁴³⁴⁴

Profil stężeń furazydyny w moczu zmienia się w czasie po podaniu leku. Przez pierwsze 2 godziny od podania stężenie furazydyny w moczu wynosi 27,5 µg/ml w warunkach na czczo i 38,0 µg/ml po jedzeniu. Po 6–8 godzinach od podania stężenie to spada do wartości 2-3 µg/ml i utrzymuje się po 8–12 h na poziomie powyżej 1 µg/ml.⁴⁵⁴⁶⁴⁷

Obserwowane średnie stężenia furazydyny w moczu mieszczą się w zakresie minimalnych stężeń hamujących (MIC) dla około 81% patogennych szczepów pałeczki okrężnicy (E. coli) najczęściej izolowanych z moczu dzieci i wynoszą one od 0,45 mg/ml do 6,25 mg/ml.⁴⁸⁴⁹

Niektórzy autorzy określili minimalne stężenie bakteriostatyczne furazydyny w moczu na około 1 mg/ml, co stanowi 1/5, a nawet 1/10 minimalnego stężenia bakteriostatycznego nitrofurantoiny.⁵⁰⁵¹ Badania bakteriologiczne wykazały, że wartości MIC dla większości patogennych szczepów bakteryjnych wynoszą około 1 µg/ml.⁵²⁵³

Wpływ pH moczu na działanie furazydyny

Istotnym aspektem farmakokinetyki furazydyny jest wpływ pH moczu na właściwości leku. Nitrofurany rozkładają się w moczu o odczynie słabo kwaśnym oraz w moczu o odczynie zasadowym. Proces ten wstrzymuje wchłanianie zwrotne oraz przyspiesza wydzielanie, a także zostaje wstrzymane przenikanie do tkanek.⁵⁴⁵⁵⁵⁶

Natomiast kwaśne środowisko moczu sprzyja przekształceniu nitrofuranów w całe cząsteczki, które łatwo rozpuszczają się w lipidach oraz dobrze przenikają do tkanek. W wyniku tego poprawia się ich wchłanianie zwrotne, kumulacja w tkankach oraz wzrasta ryzyko toksyczności. Z tego powodu nie zaleca się przyjmowania jednocześnie z nitrofuranami kwasu askorbinowego ani innych leków zakwaszających mocz.⁵⁷⁵⁸⁵⁹

Porównanie parametrów farmakokinetycznych furazydyny

⁶⁰⁶¹⁶²