Dawkowanie i sposób podawania
Dekstrometorfan

Dawkowanie i sposób podawania substancji dekstrometorfan

Dekstrometorfan jest substancją czynną o działaniu przeciwkaszlowym, stosowaną w leczeniu suchego, nieproduktywnego kaszlu. Dawkowanie dekstrometorfanu zależy od wieku pacjenta, postaci farmaceutycznej oraz konkretnego produktu leczniczego, w którym występuje. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania dekstrometorfanu w różnych grupach wiekowych i postaciach farmaceutycznych.¹

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat

Dawkowanie dekstrometorfanu u dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia jest zróżnicowane w zależności od postaci farmaceutycznej i konkretnego produktu leczniczego:²

Tabletki:
W przypadku produktu Acodin (tabletki 15 mg) zaleca się przyjmowanie 15 mg (1 tabletka) co 4 godziny lub 30 mg (2 tabletki) co 6-8 godzin.³ Dla produktu Tussal Antitussicum (tabletki 15 mg) dawkowanie wynosi 2 tabletki co 6-8 godzin.⁴

Kapsułki:
Dla produktu Tussidex (kapsułki 30 mg) zwykle stosuje się 30 mg (1 kapsułka) co 6–8 godzin.⁵ W przypadku DexaCaps (kapsułki 20 mg) dawkowanie wynosi 1 kapsułka trzy razy na dobę.⁶

Pastylki twarde:
Dla produktu Tussifortin (pastylki 10 mg) zaleca się rozpuszczenie jednej pastylki w jamie ustnej, maksymalnie dwóch, co 4 do 6 godzin, według potrzeb.⁷

Syropy:
W przypadku produktu Acodin Duo (syrop 15 mg/5 ml) zaleca się przyjmowanie 5 ml syropu do 4 razy na dobę.⁸ Dla produktu DEXApico (syrop 6,5 mg/5 ml) zalecana dawka to 15 ml syropu 3 razy na dobę, co odpowiada dawce jednorazowej 19,5 mg dekstrometorfanu bromowodorku.⁹ W przypadku Dexapini (syrop 6,5 mg/5 ml) dawkowanie wynosi 15 ml syropu (co odpowiada dawce jednorazowej 19,5 mg dekstrometorfanu bromowodorku) trzy razy na dobę.¹⁰

Produkty złożone (zawierające dekstrometorfan w połączeniu z innymi substancjami czynnymi):
Dla produktu Gripex (tabletki zawierające 10 mg dekstrometorfanu, 325 mg paracetamolu i 30 mg pseudoefedryny) zaleca się 2 tabletki od 3 do 4 razy na dobę.¹¹ W przypadku Gripex FORTE (tabletki zawierające 15 mg dekstrometorfanu, 500 mg paracetamolu i 30 mg pseudoefedryny) dawkowanie wynosi od 1 do 2 tabletek, 3-4 razy na dobę.^{12 13}

Dawkowanie u dzieci

Dawkowanie dekstrometorfanu u dzieci jest ściśle uzależnione od wieku i masy ciała dziecka oraz postaci farmaceutycznej produktu:¹⁴

Dzieci w wieku od 6 do 12 lat:

• Acodin 150 Junior (syrop 7,5 mg/5 ml): 5 ml syropu do 4 razy na dobę¹⁵
• DEXApico (syrop 6,5 mg/5 ml): 5 ml syropu 3 razy na dobę¹⁶
• Tussal Antitussicum (tabletki 15 mg): 1 tabletka co 6-8 godzin¹⁷
• Gripex (tabletki zawierające 10 mg dekstrometorfanu): 1 tabletka 3-4 razy na dobę¹⁸
• ACTI-trin (syrop 10 mg/5 ml): 5 ml syropu 3 do 4 razy na dobę, nie częściej niż co 6 godzin¹⁹

Dzieci w wieku od 2 do 6 lat:

• DEXApico (syrop 6,5 mg/5 ml): 2,5 ml syropu 3 razy na dobę, co odpowiada dawce jednorazowej 3,25 mg dekstrometorfanu bromowodorku²⁰

Maksymalne dawki dobowe

Dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat:

• Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 120 mg dekstrometorfanu^{21 22 23 24 25}
• W przypadku produktu Tussidex nie należy zażywać więcej niż 120 mg bromowodorku dekstrometorfanu na dobę (4 kapsułki na dobę)²⁶
• Dla produktu Tussifortin nie należy stosować więcej niż 12 pastylek (120 mg) w ciągu doby²⁷
• W przypadku produktów złożonych, jak Gripex, nie należy przekraczać dawki 8 tabletek na dobę²⁸

Dla dzieci w wieku od 6 do 12 lat:

• Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 60 mg dekstrometorfanu^{29 30}
• W przypadku produktów złożonych jak Gripex, dla dzieci w wieku 6-12 lat nie należy stosować dawki większej niż 4 tabletki na dobę³¹

Dla dzieci w wieku od 2 do 6 lat:

• Maksymalna dawka dobowa nie może przekroczyć 30 mg dekstrometorfanu bromowodorku³²

Sposób podawania

Dekstrometorfan podawany jest doustnie. W zależności od postaci farmaceutycznej, sposób podawania może się nieznacznie różnić:³³

• Tabletki, kapsułki: Podawać doustnie. Pokarm nie wpływa na wchłanianie dekstrometorfanu, dlatego produkty zawierające dekstrometorfan można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.^{34 35}
• Syropy: Podawać doustnie, odmierzając za pomocą dołączonej miarki. W przypadku produktów Acodin 150 Junior oraz Acodin Duo butelka syropu zaopatrzona jest w miarkę do dozowania leku.^{36 37}
• Pastylki twarde: Pastylki należy rozpuszczać w jamie ustnej, nie żuć ani nie połykać.³⁸
• Proszek do sporządzania roztworu doustnego: Należy rozpuścić zawartość saszetki w szklance gorącej wody. Wypić gorący płyn małymi łykami.³⁹

Czas stosowania

Czas stosowania dekstrometorfanu jest ograniczony i zależy od produktu:

• W przypadku samoleczenia maksymalna długość leczenia produktem Acodin nie powinna przekraczać 3 dni.⁴⁰
• W przypadku produktów DexaCaps i DEXApico, jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż 7 dni, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.^{41 42}
• Dla produktu Dexapini nie należy stosować dłużej niż 7 dni.⁴³
• W przypadku produktów Gripex i Gripex Max, jeśli objawy nasilą się lub nie ustąpią po 3 dniach, należy skontaktować się z lekarzem.^{44 45}
• Dla produktu Tussifortin samodzielne leczenie powinno być ograniczone do 3-5 dni.⁴⁶

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w wieku podeszłym na ogół nie ma konieczności zmiany dawkowania.⁴⁷ W przypadku produktu Actifed nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących stosowania u pacjentów w podeszłym wieku, ale doświadczenie wskazuje, że stosowanie dawkowania zalecanego dorosłym jest również odpowiednie u takich pacjentów. Zaleca się zwrócenie szczególnej uwagi na czynność nerek i wątroby.⁴⁸

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Według charakterystyki produktu leczniczego Actifed, doświadczenie wskazuje, że dawkowanie zalecane dorosłym jest również odpowiednie u pacjentów z łagodną niewydolnością wątroby.⁴⁹ W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby produkt może być przeciwwskazany.

W przypadku produktu Gripex FORTE, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub zespołem Gilberta należy zmniejszyć dawkę lub wydłużyć odstępy pomiędzy kolejnymi dawkami.⁵⁰

Pacjenci z niewydolnością nerek

Według charakterystyki produktu leczniczego Actifed, należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek, szczególnie u pacjentów ze współistniejącą chorobą układu sercowo-naczyniowego.⁵¹

W przypadku produktu Gripex FORTE zalecana jest modyfikacja dawkowania w zależności od współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR):<sup data-drug="Gripex FORTE" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="W przypadku niewydolności nerek dawkę należy zmniejszyć: Współczynnik przesączania kłębuszkowego Dawka 10-50 ml/min: 1 tabletka co 6 godzin 52

Szczegółowe tabele dawkowania dekstrometorfanu

Poniżej przedstawiono szczegółowe tabele dawkowania dekstrometorfanu w zależności od grupy wiekowej i postaci farmaceutycznej:

Przeciwwskazania i ostrzeżenia dotyczące dawkowania

Przy dawkowaniu dekstrometorfanu należy wziąć pod uwagę następujące przeciwwskazania i ostrzeżenia:⁵³

• Nie należy przekraczać zalecanych dawek.
• Należy stosować możliwie najniższą skuteczną dawkę leku, przez możliwie najkrótszy czas.
• Niektóre produkty nie są zalecane do stosowania u dzieci poniżej określonego wieku, np. Tussidex (kapsułki 30 mg) nie należy stosować u dzieci poniżej 12 lat ze względu na zawartość dekstrometorfanu w pojedynczej dawce.⁵⁴
• W przypadku doraźnego leczenia ostrego, suchego kaszlu stosowanie produktu należy ograniczyć tylko do krótkotrwałego leczenia.⁵⁵