Wskazania do stosowania
Cysteina

Cysteina, będąca aminokwasem endogennym, jest kluczowym składnikiem żywienia pozajelitowego, szczególnie w formie N-acetylocysteiny, która po podaniu przekształca się do cysteiny. Zalecana jest u pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, zwłaszcza u osób z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek poddawanych hemodializie lub hemofiltracji. Preparaty takie jak Aminomel Nephro i Nephrotect zawierają 0,40 g cysteiny na 1000 ml i są dedykowane tej grupie pacjentów. U wcześniaków, noworodków i małych dzieci cysteina jest traktowana jako aminokwas częściowo egzogenny ze względu na niedojrzałość enzymatyczną, a preparaty takie jak Aminoplasmal Paed 10% (0,52 mg cysteiny/ml) czy Numeta G13%E Preterm (0,18 g na 300 ml) są stosowane w żywieniu pozajelitowym tych pacjentów.

Ogólne wskazania do stosowania cysteiny

Cysteina jest aminokwasem endogennym, który odgrywa istotną rolę w wielu procesach metabolicznych organizmu. Jako składnik produktów leczniczych stosowanych w żywieniu pozajelitowym występuje najczęściej w postaci N-acetylocysteiny (acetylocysteiny), która po podaniu ulega przekształceniu do cysteiny.1 2

Cysteina powinna być zalecana pacjentom w sytuacjach, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, a konieczne jest wprowadzenie żywienia pozajelitowego zawierającego pełen profil aminokwasów.3

Wskazania do stosowania cysteiny u pacjentów z niewydolnością nerek

Cysteina jako składnik specjalistycznych roztworów aminokwasów jest szczególnie wskazana u pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek. Produkty lecznicze zawierające cysteinę, takie jak Aminomel Nephro czy Nephrotect, są dedykowane pacjentom z zaburzeniami funkcji nerek poddawanym hemodializie lub hemofiltracji.4

Nephrotect, zawierający N-acetylo-L-cysteinę w ilości odpowiadającej 0,40 g L-cysteiny, jest przeznaczony dla pacjentów z niewydolnością nerek, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Może być stosowany zarówno u pacjentów z ostrą, jak i przewlekłą niewydolnością nerek, w tym u pacjentów leczonych dializami. Dodatkowo, produkt ten może być podawany podczas dializ jako źródło aminokwasów u pacjentów wymagających tego typu żywienia pozajelitowego.5

Podawanie cysteiny w składzie żywienia pozajelitowego u pacjentów z niewydolnością nerek należy łączyć z odpowiednią podażą węglowodanów w celu pokrycia zapotrzebowania energetycznego.6

Wskazania do stosowania cysteiny w żywieniu noworodków i dzieci

Cysteina (często w formie N-acetylocysteiny lub acetylocysteiny) jest istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego przeznaczonych dla wcześniaków, noworodków i małych dzieci. W tej grupie pacjentów cysteina może być uznana za aminokwas częściowo egzogenny, ze względu na niedojrzałość układów enzymatycznych odpowiedzialnych za jej syntezę.7

Wcześniaki i noworodki urodzone o czasie

Produkty zawierające cysteinę, jak Aminoplasmal Paed 10% (zawierający acetylocysteinę odpowiadającą 0,520 mg cysteiny na 1 ml), są dedykowane noworodkom (zarówno urodzonym przedwcześnie, jak i o czasie), niemowlętom i małym dzieciom, gdy żywienie doustne lub dojelitowe nie jest możliwe, jest niewystarczające lub przeciwwskazane.8

Produkt Numeta G13%E Preterm, zawierający cysteinę, jest specjalnie przygotowany do żywienia pozajelitowego noworodków urodzonych przedwcześnie w przypadkach, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.9

Numeta G16%E jest natomiast wskazany do żywienia pozajelitowego noworodków urodzonych w terminie i dzieci do 2 lat, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.10

Niemowlęta i dzieci

Aminoven Infant 10%, zawierający N-acetylo-L-cysteinę odpowiadającą 0,52 g L-cysteiny, jest wskazany jako składnik żywienia pozajelitowego u niemowląt (wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie) oraz dzieci. Wraz z odpowiednimi ilościami węglowodanów i tłuszczów, będących źródłami energii, oraz witaminami, elektrolitami i pierwiastkami śladowymi, roztwór może być stosowany do całkowitego żywienia pozajelitowego.11

Primene 10%, zawierający 0,189 g L-cysteiny na 100 ml roztworu, jest dedykowany do odżywiania pozajelitowego dzieci, niemowląt, noworodków urodzonych o czasie lub wcześniaków, o normalnej masie ciała lub z niedowagą, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.12

Wskazania do stosowania cysteiny w żywieniu pozajelitowym dorosłych

U pacjentów dorosłych z prawidłową funkcją nerek cysteina jest składnikiem standardowych roztworów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Przykładem może być Vamin 14 Electrolyte-Free, który zawiera L-cysteinę (razem z L-cystyną) w ilości 420 mg na 1000 ml roztworu.13

Preparat ten jest wskazany do stosowania jako źródło aminokwasów w żywieniu pozajelitowym u dorosłych pacjentów, szczególnie u osób o umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniu na aminokwasy.14

Aminoplasmal 15%, zawierający acetylocysteinę odpowiadającą 0,370 g cysteiny na 1000 ml, jest wskazany do stosowania u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku powyżej 2 lat w sytuacjach, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.15

Dawkowanie cysteiny w różnych grupach pacjentów

Dawkowanie cysteiny różni się w zależności od wieku pacjenta, stanu klinicznego oraz specyficznych potrzeb żywieniowych. Poniżej przedstawiono zawartość cysteiny w wybranych preparatach do żywienia pozajelitowego:

Produkt leczniczy Zawartość cysteiny Wskazania
Aminomel Nephro 0,40 g na 1000 ml (jako acetylocysteina) Pacjenci z niewydolnością nerek poddawani hemodializie lub hemofiltracji
Nephrotect 0,40 g na 1000 ml (jako N-acetylo-L-cysteina) Pacjenci z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek
Primene 10% 0,189 g na 100 ml Noworodki, niemowlęta i dzieci
Aminoven Infant 10% 0,52 g na 1000 ml (jako N-acetylo-L-cysteina) Niemowlęta (wcześniaki i noworodki) oraz dzieci
Aminoplasmal Paed 10% 0,52 mg na 1 ml (jako acetylocysteina) Noworodki, niemowlęta i dzieci
Numeta G13%E Preterm 0,18 g na 300 ml Noworodki urodzone przedwcześnie
Vamin 14 Electrolyte-Free 420 mg na 1000 ml (jako L-cysteina + L-cystyna) Dorośli pacjenci
Aminoplasmal 15% 0,370 g na 1000 ml (jako acetylocysteina) Dorośli, młodzież i dzieci powyżej 2 lat

Kiedy należy zalecić pacjentowi stosowanie cysteiny w żywieniu pozajelitowym

Cysteina powinna być zalecana pacjentom w następujących sytuacjach klinicznych:

  • U pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek, poddawanych hemodializie lub hemofiltracji, gdy wymagane jest żywienie pozajelitowe16 17
  • U wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane18 19
  • U niemowląt i dzieci wymagających żywienia pozajelitowego20 21
  • U dorosłych pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego, gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane22 23

Cysteina jako składnik roztworu aminokwasów do żywienia pozajelitowego powinna być podawana w połączeniu z odpowiednimi ilościami węglowodanów i tłuszczów, będących źródłami energii, oraz witaminami, elektrolitami i pierwiastkami śladowymi, w celu zapewnienia pełnowartościowego żywienia.24 25

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl