Wskazania do stosowania
Atorwastatyna
Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA z grupy statyn, jest wskazana przede wszystkim w leczeniu hipercholesterolemii pierwotnej u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 10 roku życia, heterozygotycznej i homozygotycznej rodzinnej hipercholesterolemii oraz hiperlipidemii złożonej typu IIa i IIb wg klasyfikacji Fredricksona. W przypadku homozygotycznej postaci rodzinnej hipercholesterolemii atorwastatyna stosowana jest jako terapia uzupełniająca do aferezy LDL lub gdy inne metody są niedostępne. Ponadto, lek jest rekomendowany w prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z wysokim ryzykiem, w tym u osób po incydentach sercowo-naczyniowych, z cukrzycą typu 2, przewlekłą chorobą nerek oraz zespołem metabolicznym. Terapia atorwastatyną powinna być prowadzona jako uzupełnienie diety i modyfikacji stylu życia, zwłaszcza gdy stężenia LDL-C pozostają powyżej wartości docelowych mimo niefarmakologicznych interwencji.
- Wskazania do stosowania atorwastatyny: zastosowanie podstawowe
- Wskazania w homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej
- Wskazania w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych
- Wskazania w terapii skojarzonej
- Warunki, w których zaleca się stosowanie atorwastatyny
- Jako uzupełnienie leczenia dietetycznego
- W profilaktyce sercowo-naczyniowej
- Porównanie wskazań do stosowania atorwastatyny w różnych grupach pacjentów
- Kiedy polecić pacjentom terapię atorwastatyną?
Wskazania do stosowania atorwastatyny: zastosowanie podstawowe
Atorwastatyna to substancja czynna z grupy statyn (inhibitorów reduktazy HMG-CoA), która jest stosowana głównie w leczeniu zaburzeń lipidowych, zwłaszcza hipercholesterolemii. Podstawowe wskazania do stosowania atorwastatyny obejmują następujące stany kliniczne:1
- Hipercholesterolemia pierwotna – stosowana u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku 10 lat lub starszych
- Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna – genetycznie uwarunkowana choroba charakteryzująca się wysokim stężeniem cholesterolu LDL
- Hiperlipidemia złożona (mieszana) – odpowiadająca hiperlipidemii typu IIa i IIb według klasyfikacji Fredricksona
2
Wskazania w homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej
Atorwastatyna jest również wskazana w leczeniu homozygotycznej postaci rodzinnej hipercholesterolemii u pacjentów dorosłych, która stanowi znacznie cięższą postać choroby niż wariant heterozygotyczny. W tym przypadku atorwastatyna jest stosowana:3
- Jako terapia dodana do innych sposobów leczenia hipolipemizującego (np. afereza cholesterolu LDL)
- Gdy inne metody terapeutyczne są niedostępne
4
Wskazania w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych
Szczególnie istotnym wskazaniem do stosowania atorwastatyny jest profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. Atorwastatyna w tym przypadku jest zalecana:5
- U pacjentów dorosłych, u których ryzyko pierwszego zdarzenia sercowo-naczyniowego oceniane jest jako duże
- U pacjentów, którzy wymagają kompleksowego podejścia do redukcji wszystkich czynników ryzyka sercowo-naczyniowego
- Jako element strategii zapobiegania zdarzeniom sercowo-naczyniowym w połączeniu z innymi działaniami redukującymi czynniki ryzyka
6
Wskazania w terapii skojarzonej
Atorwastatyna jest również stosowana w preparatach złożonych, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z współistniejącymi chorobami, takimi jak nadciśnienie tętnicze czy choroba niedokrwienna serca. Leki złożone zawierające atorwastatynę mogą być przepisywane:7
- W leczeniu nadciśnienia tętniczego z towarzyszącą hipercholesterolemią
- U pacjentów z przewlekłą stabilną chorobą niedokrwienną serca i zaburzeniami lipidowymi
- U pacjentów z dławicą piersiową typu Prinzmetala i hipercholesterolemią
- U pacjentów z wysokim ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, którzy potrzebują terapii skojarzonej
8
Szczególne wskazania dla preparatów złożonych
Preparaty złożone zawierające atorwastatynę, takie jak Atozet (atorwastatyna + ezetymib), są wskazane w określonych przypadkach:9
- U pacjentów, u których monoterapia statyną nie zapewnia wystarczającej kontroli lipidów
- U pacjentów już leczonych statyną i ezetymibem osobno, jako lek zastępczy upraszczający schemat leczenia
- W zmniejszeniu ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych u pacjentów z chorobą wieńcową i ostrym zespołem wieńcowym w wywiadzie
10
W przypadku preparatu Parvaxor (atorwastatyna + peryndopryl) wskazaniem jest:11
- Terapia substytucyjna u pacjentów skutecznie leczonych atorwastatyną i peryndoprylem podawanymi jednocześnie, jako część postępowania zmniejszającego ryzyko sercowo-naczyniowe
Warunki, w których zaleca się stosowanie atorwastatyny
Atorwastatyna jest zalecana do stosowania w ściśle określonych warunkach:12
Jako uzupełnienie leczenia dietetycznego
Atorwastatyna powinna być stosowana jako uzupełnienie odpowiedniej diety i zalecana jest w przypadkach, gdy:13
- Odpowiedź na leczenie dietetyczne jest niewystarczająca
- Niefarmakologiczne metody leczenia nie przynoszą oczekiwanych rezultatów
- Stężenia lipidów pozostają znacząco podwyższone mimo modyfikacji stylu życia
W profilaktyce sercowo-naczyniowej
W prewencji chorób sercowo-naczyniowych atorwastatyna jest zalecana:14
- Pacjentom z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym określonym na podstawie skal ryzyka (np. SCORE, Framingham)
- W ramach kompleksowego postępowania ukierunkowanego na wszystkie modyfikowalne czynniki ryzyka
- Po szczegółowej ocenie profilu ryzyka pacjenta
15
Porównanie wskazań do stosowania atorwastatyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Wskazanie kliniczne | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Dorośli | Hipercholesterolemia pierwotna | Każde podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego, LDL-C, apolipoproteiny B, triglicerydów |
| Dorośli | Hipercholesterolemia rodzinna (heterozygotyczna) | Genetycznie uwarunkowane wysokie stężenie LDL-C |
| Dorośli | Hipercholesterolemia rodzinna (homozygotyczna) | Jako terapia dodana do aferezy LDL lub gdy taka terapia jest niedostępna |
| Dorośli | Hiperlipidemia złożona (mieszana) | Typ IIa i IIb wg klasyfikacji Fredricksona |
| Dorośli z wysokim ryzykiem CV | Prewencja zdarzeń sercowo-naczyniowych | U pacjentów z wysokim ryzykiem pierwszego zdarzenia CV |
| Młodzież i dzieci ≥10 lat | Hipercholesterolemia pierwotna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna | Po nieskutecznym leczeniu dietetycznym i niefarmakologicznym |
Kiedy polecić pacjentom terapię atorwastatyną?
Atorwastatynę należy polecić pacjentowi po przeprowadzeniu szczegółowej oceny profilu lipidowego oraz indywidualnej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego, uwzględniając następujące sytuacje kliniczne:16
W leczeniu hipercholesterolemii
- Gdy stężenie cholesterolu LDL jest wyższe niż docelowe wartości określone w aktualnych wytycznych, pomimo zastosowania diety i modyfikacji stylu życia
- U pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią, u których stężenia lipidów są znacznie podwyższone od urodzenia
- Gdy występuje hiperlipidemia złożona z podwyższonym stężeniem triglicerydów i cholesterolu LDL
- U pacjentów z rozpoznaną homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, w połączeniu z innymi metodami leczenia
17
W profilaktyce sercowo-naczyniowej
- U pacjentów z wysokim lub bardzo wysokim ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, nawet przy prawidłowych lub nieznacznie podwyższonych stężeniach lipidów
- U osób po przebytym incydencie sercowo-naczyniowym (zawał serca, udar mózgu, rewaskularyzacja wieńcowa)
- U pacjentów z cukrzycą typu 2 i dodatkowymi czynnikami ryzyka
- U osób z przewlekłą chorobą nerek i podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym
18
W sytuacjach szczególnych
- U pacjentów z zespołem metabolicznym i towarzyszącymi zaburzeniami lipidowymi
- U osób z chorobą wieńcową i podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL
- U pacjentów z chorobą tętnic obwodowych i zaburzeniami lipidowymi
- U osób z rodzinnym wywiadem wczesnego występowania chorób sercowo-naczyniowych
19
Atorwastatyna stanowi ważny element w całościowym podejściu do leczenia zaburzeń lipidowych oraz profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych. Decyzja o włączeniu leku powinna być zawsze poprzedzona dokładną oceną profilu ryzyka pacjenta oraz rozważeniem potencjalnych korzyści i zagrożeń związanych z terapią.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.