Dawkowanie i sposób podawania
Ampicylina

Dawkowanie i sposób podawania ampicyliny

Dawkowanie ampicyliny powinno być dobrane indywidualnie z uwzględnieniem wieku, masy ciała i funkcji nerek pacjenta, a także ciężkości i miejsca zakażenia oraz zidentyfikowanego lub przypuszczalnego mikroorganizmu patogennego. Prawidłowe dawkowanie jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności terapeutycznej i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.¹

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat

Dawkowanie ampicyliny u dorosłych pacjentów zależy od drogi podania oraz ciężkości zakażenia. Standardowe schematy dawkowania obejmują:²

• Podanie domięśniowe: 500 mg 4 razy na dobę³
• Wstrzyknięcie dożylne: 500 mg do 2 g, 4-6 razy na dobę⁴
• Ciągła infuzja dożylna: 6-12 g na dobę⁵
• Przerywana infuzja dożylna: 2 g, 4-6 razy na dobę⁶

Dla poszczególnych rodzajów zakażeń zaleca się następujące dawkowanie: ^{40 kg: 1 – 2 g co 6 godzin. Zakażenia przewodu pokarmowego: 500 mg co 6 godzin. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godziny. Infekcyjne zapalenie wsierdzia i bakteriemia o etiologii enterokokowej: 2 g co 4 godziny.”>7}

• Zakażenia układu moczowego: 500 mg co 6 godzin
• Rzeżączkowe zapalenie układu moczowego: 2 dawki po 500 mg podane w odstępie 12 godzin
• Pozaszpitalne zapalenie płuc: 1-2 g co 6 godzin
• Zakażenia przewodu pokarmowego: 500 mg co 6 godzin
• Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godziny
• Infekcyjne zapalenie wsierdzia i bakteriemia o etiologii enterokokowej: 2 g co 4 godziny

Maksymalna dawka dla dorosłych wynosi 14 g na dobę.⁸

Dawkowanie u dzieci i niemowląt

U dzieci do 12 lat o masie ciała poniżej 40 kg dawkowanie zależy od wieku, masy ciała oraz rodzaju i ciężkości zakażenia:^{9 10}

• Większość zakażeń bakteryjnych: zwykle 12,5 mg/kg mc. co 6 godzin
• Pozaszpitalne zapalenie płuc: 25-50 mg/kg mc. co 6 godzin

Dawkowanie u noworodków i niemowląt:<sup data-drug="Ampicillin Adamed" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Noworodki 11 ¹²

W leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych stosuje się następujące dawkowanie:¹³

• Noworodki 0-7 doba życia: 150-300 mg/kg mc. na dobę w 3 dawkach podzielonych
• Noworodki 8-28 dzień życia: 300-400 mg/kg mc. na dobę w 3-4 dawkach podzielonych
• Niemowlęta i dzieci: 300-400 mg/kg mc. na dobę w 4-6 dawkach podzielonych

Maksymalna dawka dobowa u dzieci wynosi 12 g.¹⁴

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, szczególnie z ciężką niewydolnością nerek, konieczne jest dostosowanie dawkowania: ^{30 mL/min. nie ma konieczności dostosowywania dawki. U pacjentów z ciężkim zaburzeniami czynności nerek, ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego 30 mL/min lub niższym, zaleca się zmniejszenie dawki, ponieważ należy oczekiwać akumulacji ampicyliny:”>15}

• Przy klirensie kreatyniny >30 ml/min: nie ma konieczności dostosowywania dawki
• Przy klirensie kreatyniny 20-30 ml/min: zwykle stosowaną dawkę należy zmniejszyć do ⅔¹⁶
• Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min: zwykle stosowaną dawkę należy zmniejszyć do ⅓¹⁷

Należy stosować ogólną zasadę, aby u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek nie przekraczać dawki 1 g ampicyliny co 8 godzin.¹⁸

Dawkowanie profilaktyczne

W profilaktyce zakażeń, ampicylina może być stosowana w następujących schematach:^{19 20}

• Profilaktyka zapalenia wsierdzia: 2 g dożylnie jako pojedyncza dawka 30-60 minut przed zabiegiem; dla dzieci 50 mg/kg
• Profilaktyka okołoporodowa zakażeń S. agalactiae: pierwsza dawka 2 g dożylnie, następnie 1 g co 4 godziny do porodu
• W przedwczesnym przedporodowym pęknięciu błon płodowych: w skojarzeniu z erytromycyną, 2 g dożylnie co 4 godziny przez pierwsze 48 godzin, następnie przejście na amoksycylinę

Dawkowanie ampicyliny w skojarzeniu z sulbaktamem

Sulbaktam w połączeniu z ampicyliną rozszerza spektrum działania przeciwbakteryjnego ampicyliny poprzez inhibicję beta-laktamaz. Dawkowanie kombinacji tych substancji wymaga szczególnej uwagi.²¹

Dawkowanie ampicyliny z sulbaktamem u dorosłych

Zakres dawkowania ampicyliny z sulbaktamem wynosi od 1,5 g do 12 g na dobę w dawkach podzielonych co 6 lub 8 godzin. Nie należy przekraczać całkowitej dawki sulbaktamu wynoszącej 4 g na dobę. Zakażenia o lżejszym przebiegu można leczyć, podając lek co 12 godzin.^{22 23}

Dawkowanie w zależności od ciężkości zakażenia:^{24 25}

Częstość dawkowania jest ustalana w zależności od ciężkości choroby oraz czynności nerek pacjenta. Leczenie jest zazwyczaj kontynuowane przez 48 godzin po ustąpieniu gorączki lub innych nieprawidłowych objawów. Leczenie zwykle trwa od 5 do 14 dni, ale w ciężkich zakażeniach czas leczenia można wydłużyć lub podać dodatkowe dawki ampicyliny.^{26 27}

Profilaktyka i szczególne przypadki

W zapobieganiu zakażeniom chirurgicznym należy podać 1,5-3 g produktu ampicylina+sulbaktam podczas znieczulania, co zapewni odpowiedni okres do osiągnięcia terapeutycznych stężeń produktu leczniczego w surowicy krwi i tkankach podczas zabiegu. Dawkę można powtarzać co 6-8 godzin; podawanie leku zazwyczaj kończy się po 24 godzinach od zakończenia większości zabiegów chirurgicznych, chyba że wskazany jest kolejny cykl terapeutyczny.^{28 29}

W leczeniu niepowikłanej rzeżączki można podawać ampicylinę z sulbaktamem w pojedynczej dawce 1,5 g. Aby przedłużyć stężenie ampicyliny i sulbaktamu w osoczu krwi, należy jednocześnie podać doustnie 1 g probenecydu.^{30 31}

Dawkowanie ampicyliny z sulbaktamem u dzieci

Dawka w leczeniu większości zakażeń u dzieci, niemowląt i noworodków wynosi 150 mg/kg mc. na dobę (odpowiada to dawce 50 mg/kg mc. sulbaktamu na dobę oraz 100 mg/kg mc. ampicyliny na dobę), zwykle co 6 lub 8 godzin.^{32 33}

U noworodków i wcześniaków w pierwszym tygodniu życia zalecana dawka wynosi 75 mg/kg mc. na dobę (odpowiada to dawce 25 mg/kg mc. sulbaktamu na dobę oraz 50 mg/kg mc. ampicyliny na dobę) w dawkach podzielonych co 12 godzin.^{34 35}

Dawkowanie ampicyliny z sulbaktamem u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min) zaburzenia eliminacji dotyczą w podobnym stopniu sulbaktamu i ampicyliny, tak więc stosunek stężenia obu związków w osoczu pozostaje niezmieniony. U tych pacjentów dawka powinna być podawana rzadziej, zgodnie z doświadczeniem nabytym w leczeniu ampicyliną.<sup data-drug="Ampicilin+Sulbactam AptaPharma" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 36 <sup data-drug="Ampicillin/Sulbactam Bausch Health" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 37

Zalecane dawkowanie u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek:^{30: 6-8 godzin Klirens kreatyniny [mL/min] 15 do 30: 12 godzin Klirens kreatyniny [mL/min] 5 do 14: 24 godziny Klirens kreatyniny [mL/min] 38}

Sulbaktam i ampicylina są usuwane z krwi podczas hemodializy w równym stopniu, dlatego produkt należy podawać bezpośrednio po dializie i następnie w odstępach 48-godzinnych do czasu kolejnej dializy.³⁹

Dawkowanie ampicyliny w postaci doustnej (sultamycylina)

Sultamycylina jest wspólnym prolekiem sulbaktamu i ampicyliny, który po podaniu doustnym rozkłada się w organizmie na te dwie substancje czynne.⁴⁰

Dawkowanie sultamycyliny u dorosłych

Zalecana dawka sultamycyliny u osób dorosłych (w tym u pacjentów w podeszłym wieku) wynosi od 375 do 750 mg (1 lub 2 tabletki) i podawana jest doustnie dwa razy na dobę.⁴¹

U dorosłych leczenie kontynuuje się zwykle przez 48 godzin po ustąpieniu gorączki i innych objawów chorobowych. Okres leczenia wynosi zwykle od 5 do 14 dni, ale w razie konieczności można go przedłużyć.⁴²

W leczeniu niepowikłanej rzeżączki sultamycylinę można podać doustnie w pojedynczej dawce 2,25 g (6 tabletek). W celu wydłużenia czasu utrzymywania się wysokiego stężenia sulbaktamu i ampicyliny w surowicy należy jednocześnie podać 1 g probenecydu.⁴³

Dawkowanie sultamycyliny u dzieci

W leczeniu większości zakażeń u dzieci o masie ciała poniżej 30 kg dawka sultamycyliny wynosi, w zależności od ciężkości zakażenia i oceny lekarza, od 25 do 50 mg/kg mc. na dobę, w dwóch dawkach podzielonych podawanych doustnie. U dzieci o masie ciała powyżej 30 kg stosuje się dawkowanie jak u dorosłych.⁴⁴

Dawkowanie sultamycyliny u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) zaburzenia eliminacji dotyczą w równym stopniu sulbaktamu i ampicyliny, tak więc stosunek stężenia obu związków w osoczu pozostaje niezmieniony. U tych pacjentów sultamycylinę należy podawać rzadziej, tak jak zwykle postępuje się podczas leczenia ampicyliną.⁴⁵

Sposób podawania

Ampicylina parenteralna

Ampicylina w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji może być podawana:⁴⁶

• Domięśniowo – przy podawaniu domięśniowym trzeba przestrzegać zwykle stosowanych ograniczeń dotyczących objętości
• Dożylnie – jako wstrzyknięcie lub w postaci infuzji przerywanej lub ciągłej

Ampicylina może być podawana w formie powolnej iniekcji dożylnej przez 5-10 minut. Szybkie podanie może wywołać drgawki.⁴⁷

W przypadku infuzji dożylnej, preparat podaje się przez 20-30 minut. W przypadku infuzji ciągłych należy w miarę możliwości stosować pompę infuzyjną.⁴⁸

Ampicylina z sulbaktamem parenteralna

Preparat ampicylina+sulbaktam może być podawany:^{49 50}

• Dożylnie – dawkę można podać w bolusie trwającym co najmniej 3 minuty lub stosując większe rozcieńczenia (50-100 mL) w infuzji dożylnej trwającej 15-30 minut
• Domięśniowo – zaleca się głębokie wstrzyknięcie domięśniowe

W przypadku podania domięśniowego, aby uniknąć bólu, do rozpuszczenia proszku można zastosować 0,5% jałowy roztwór chlorowodorku lidokainy.^{51 52}

Sultamycylina doustna

Sultamycylina w postaci tabletek podawana jest doustnie.⁵³