Leki zawierające w składzie
wyciąg z owocu niepokalanka zwyczajnego

Wyciąg z owocu niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus-castus) to substancja roślinna wykorzystywana w lecznictwie głównie w terapii zaburzeń hormonalnych u kobiet. Działa poprzez wpływ na gospodarkę hormonalną, szczególnie na poziom prolaktyny, regulując jej wydzielanie przez przysadkę mózgową. Mechanizm działania polega na wiązaniu się składników aktywnych niepokalanka z receptorami dopaminergicznymi D2, co hamuje nadmierne wydzielanie prolaktyny.

Najważniejsze zastosowania obejmują łagodzenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS), regulację nieregularnych cykli miesiączkowych oraz zmniejszanie dolegliwości związanych z mastopatią. Wyciąg stosowany jest również w łagodzeniu objawów menopauzy oraz w przypadkach hiperprolaktynemii czynnościowej.

W Polsce dostępne są preparaty zawierające wyciąg z niepokalanka pod nazwami handlowymi: Agnucaston, Cyclodynon, Femiflavon, Premens, Vitex Agnus-castus, czy Agnella. Występują one najczęściej w formie tabletek, kropli lub kapsułek.

Największą zaletą stosowania wyciągu z niepokalanka jest jego naturalny charakter i stosunkowo dobra tolerancja przez organizm. W porównaniu do syntetycznych leków hormonalnych powoduje mniej działań niepożądanych, a efekty terapeutyczne, zwłaszcza w łagodzeniu objawów PMS, są potwierdzone badaniami klinicznymi. Dodatkowo, substancja może być stosowana długoterminowo bez istotnego ryzyka poważnych powikłań.

Wśród niebezpieczeństw stosowania wyciągu z niepokalanka należy wymienić możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, szczególnie u osób uczulonych na rośliny z rodziny jasnotowatych. Preparat może wchodzić w interakcje z lekami hormonalnymi, w tym antykoncepcją hormonalną, oraz lekami dopaminergicznymi. Nie zaleca się jego stosowania w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u pacjentek z nowotworami hormonozależnymi. W rzadkich przypadkach może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy lub wysypkę skórną.