Właściwości farmakokinetyczne
Xanax 500 mcg

Alprazolam, substancja czynna Xanaxu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza na poziomie około 80%, co wpływa na jego biodostępność i dystrybucję. Metabolizm alprazolamu zachodzi głównie w wątrobie poprzez oksydację, prowadząc do powstania dwóch metabolitów: alfa-hydroksyalprazolamu o aktywności biologicznej około połowę mniejszej niż związek macierzysty oraz pochodnej benzofenonu, która jest praktycznie nieaktywna. Stężenia metabolitów w osoczu są znacznie niższe niż stężenie alprazolamu, a ich okresy półtrwania są zbliżone do okresu półtrwania substancji macierzystej.

Właściwości farmakokinetyczne leku Xanax (alprazolam)

Właściwości farmakokinetyczne alprazolamu, substancji czynnej produktu leczniczego Xanax, obejmują szereg procesów zachodzących w organizmie od momentu przyjęcia leku aż do jego całkowitej eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną alprazolamu w postaci tabletek (0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg i 2 mg).1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym alprazolam jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko, w czasie od 1 do 2 godzin po przyjęciu pojedynczej dawki.2

Dystrybucja

Po wchłonięciu alprazolam ulega dystrybucji w organizmie. Charakteryzuje się stosunkowo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza. W warunkach in vitro alprazolam wiąże się z białkami surowicy w około 80%, co wpływa na jego biodostępność i dystrybucję w tkankach.3

Metabolizm

Alprazolam podlega intensywnym procesom metabolicznym w wątrobie, gdzie głównym szlakiem przemian jest oksydacja. W wyniku procesów metabolicznych powstają dwa główne metabolity:4

  • Alfa-hydroksyalprazolam – metabolit o aktywności biologicznej około połowę mniejszej niż macierzysty związek (alprazolam)5
  • Pochodna benzofenonu – metabolit praktycznie pozbawiony aktywności biologicznej6

Stężenie obu metabolitów w osoczu jest bardzo małe w porównaniu do stężenia związku macierzystego.7 Okresy półtrwania metabolitów alprazolamu są porównywalne z okresem półtrwania samego alprazolamu.8

Eliminacja

Głównym szlakiem eliminacji alprazolamu i jego metabolitów jest wydalanie przez nerki.9 Substancja czynna charakteryzuje się okresem półtrwania (t₁/₂) wynoszącym 12-15 godzin u osób dorosłych.10

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku: U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania alprazolamu, który wynosi średnio 16 godzin.11 Jest to istotna informacja kliniczna, która może wpływać na dawkowanie i częstość podawania leku w tej grupie pacjentów, ze względu na ryzyko kumulacji substancji aktywnej.

Tabela 1. Podsumowanie głównych parametrów farmakokinetycznych alprazolamu
Parametr Wartość
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tₘₐₓ) 1-2 godziny
Wiązanie z białkami osocza 80%
Okres półtrwania (t₁/₂) u osób dorosłych 12-15 godzin
Okres półtrwania (t₁/₂) u osób w podeszłym wieku średnio 16 godzin
Główny szlak metaboliczny Oksydacja w wątrobie
Główne metabolity Alfa-hydroksyalprazolam, pochodna benzofenonu
Główna droga eliminacji Wydalanie przez nerki
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl