Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ursofalk 500 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Ursofalk

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu ursodeoksycholowego (UDCA), substancji czynnej preparatu Ursofalk, obejmują kompleksową ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału rakotwórczego, genotoksyczności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój pourodzeniowy. Dane te stanowią istotny element w ocenie profilu bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem go do obrotu i stosowania u ludzi.¹

Toksyczność ostra

Przeprowadzone badania toksyczności ostrej na modelach zwierzęcych nie wykazały działania toksycznego kwasu ursodeoksycholowego. Jest to istotna informacja wskazująca na stosunkowo niski potencjał toksyczny UDCA w przypadku jednorazowego podania nawet wysokich dawek.²

Toksyczność przewlekła

W badaniach długoterminowych przeprowadzonych na małpach, zaobserwowano hepatotoksyczne działanie dużych dawek kwasu ursodeoksycholowego. Toksyczność ta manifestowała się zarówno zmianami czynnościowymi, w tym zmianami aktywności enzymów wątrobowych, jak i zmianami morfologicznymi. Wśród obserwowanych zmian morfologicznych wyróżniono:

• Proliferację przewodów żółciowych – patologiczne namnażanie się komórek tworzących przewody żółciowe
• Ogniskowe zapalenie wrotne – zlokalizowane zmiany zapalne w okolicy przestrzeni wrotnych wątroby
• Martwicę komórek wątrobowych – śmierć hepatocytów

Istotne jest, że mechanizm obserwowanej toksyczności najprawdopodobniej związany jest z obecnością kwasu litocholowego, który jest metabolitem kwasu ursodeoksycholowego. U małp kwas litocholowy nie ulega detoksykacji, natomiast u ludzi proces ten przebiega efektywnie. Doświadczenie kliniczne potwierdza, że zaobserwowane w modelach zwierzęcych wyniki nie mają znaczenia klinicznego dla ludzi.³

Działanie rakotwórcze i mutagenne

Kompleksowe badania z długim okresem obserwacji, przeprowadzone na modelach gryzoni (myszy i szczury) nie dostarczyły dowodów na rakotwórcze działanie kwasu ursodeoksycholowego. Oznacza to, że długotrwała ekspozycja na UDCA nie powodowała zwiększonej częstości występowania nowotworów u badanych zwierząt.⁴

Jednocześnie, przeprowadzone testy genotoksyczności kwasu ursodeoksycholowego zarówno w warunkach in vitro (w probówce, na hodowlach komórkowych) jak i in vivo (na organizmach żywych) dały wyniki negatywne. Oznacza to, że UDCA nie wykazuje potencjału uszkadzania materiału genetycznego, co jest istotnym czynnikiem w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.⁵

Wpływ na rozrodczość i rozwój pourodzeniowy

Badania wpływu kwasu ursodeoksycholowego na rozrodczość i rozwój pourodzeniowy wykazały ograniczony potencjał toksyczny w tym zakresie. Zaobserwowano:

• Nieprawidłowości dotyczące budowy ogona u szczurów – występowały jedynie po zastosowaniu bardzo wysokiej dawki 2000 mg kwasu ursodeoksycholowego na kg masy ciała
• Efekt embriotoksyczny u królików – obserwowany przy dawce 100 mg kwasu ursodeoksycholowego na kg masy ciała, jednak bez toksycznego działania na płód

Istotne jest, że kwas ursodeoksycholowy nie wpływał negatywnie na płodność szczurów. Nie zaobserwowano również upośledzenia rozwoju w okresie okołoporodowym i poporodowym, co sugeruje, że UDCA ma akceptowalny profil bezpieczeństwa w kontekście wpływu na rozrodczość.⁶