Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Tramal Retard 150 mg (tramadolu chlorowodorek) może wchodzić w liczne, istotne klinicznie interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą wpływać zarówno na efekt terapeutyczny leku, jak i znacząco zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu pacjenta. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tramadolu w praktyce klinicznej.¹

Interakcje z inhibitorami MAO

Jednoczesne stosowanie produktu Tramal Retard z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów leczonych inhibitorami MAO w okresie 14 dni przed zastosowaniem opioidu petydyny obserwowano zagrażające życiu zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego, ośrodka oddechowego i krążenia. Nie można wykluczyć występowania podobnych, niebezpiecznych reakcji przy jednoczesnym stosowaniu tramadolu i inhibitorów MAO.²

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Tramal Retard może nasilać objawy niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami działającymi hamująco na OUN. Ma to szczególne znaczenie kliniczne w przypadku jednoczesnego stosowania:³

• Leków uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub leki pochodne
• Gabapentynoidów (gabapentyna i pregabalina)

Łączne stosowanie wymienionych leków z tramadolem prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych, takich jak: nadmierne uspokojenie, depresja oddechowa, niedociśnienie, głęboka sedacja, śpiączka, a nawet zgon, co wynika z addytywnego działania depresyjnego na OUN. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków należy ograniczyć zarówno dawkę, jak i czas trwania leczenia skojarzonego.⁴

Interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne lub wcześniejsze podanie cymetydyny (inhibitora enzymatycznego) nie prowadzi do istotnych klinicznie interakcji. Natomiast w przypadku karbamazepiny (induktora enzymatycznego) obserwowano osłabienie działania przeciwbólowego tramadolu oraz skrócenie czasu jego działania.⁵

Inne leki hamujące cytochrom CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, mogą hamować metabolizm tramadolu (jego N-demetylację), a także prawdopodobnie metabolizm jego aktywnego O-demetylowanego metabolitu. Znaczenie kliniczne tych interakcji nie zostało dotychczas w pełni zbadane.⁶

Interakcje z lekami o działaniu agonistyczno-antagonistycznym

Jednoczesne stosowanie tramadolu z lekami o działaniu agonistyczno-antagonistycznym na receptory opioidowe (np. buprenorfina, nalbufina, pentazocyna) jest niewskazane ze względu na teoretyczną możliwość osłabienia działania przeciwbólowego czystego agonisty, jakim jest tramadol.⁷

Interakcje związane z progiem drgawkowym

Tramadol może wywoływać napady drgawek oraz zwiększać ryzyko ich wystąpienia przy jednoczesnym stosowaniu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, takimi jak:⁸

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Leki przeciwpsychotyczne
• Inne leki obniżające próg drgawkowy, takie jak buproprion, mirtazapina, tetrahydrokanabinol

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Jednoczesne stosowanie tramadolu z lekami serotoninergicznymi może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu potencjalnie zagrażającego życiu. Do leków tych należą:⁹

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Inhibitory MAO
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Mirtazapina

Interakcje z lekami przeciwkrzepliwymi

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tramadolu z pochodnymi kumaryny (np. warfaryną). W literaturze medycznej opisywano przypadki zwiększenia wartości wskaźnika INR z towarzyszącymi dużymi krwawieniami i wybroczynami u niektórych pacjentów przyjmujących jednocześnie oba leki.¹⁰

Interakcje z antagonistami receptorów serotoninowych

W nielicznych pracach badawczych opisano zwiększone zapotrzebowanie na tramadol u pacjentów z bólem pooperacyjnym, u których przed lub po zabiegu operacyjnym zastosowano, jako lek przeciwwymiotny, antagonistę receptorów serotoninowych 5-HT3 – ondansetron.¹¹

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas stosowania tramadolu stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta. Alkohol, podobnie jak tramadol, wywiera działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, przy czym efekty te mają charakter addytywny.¹²

Łączne stosowanie tramadolu i alkoholu może prowadzić do:

• Nasilenia sedacji – znaczącego zwiększenia uczucia senności i spadku czujności
• Depresji oddechowej – niebezpiecznego osłabienia funkcji oddechowych
• Zaburzeń świadomości – od lekkiego splątania do głębokiej śpiączki
• Zaburzeń koordynacji ruchowej – zwiększających ryzyko upadków i wypadków
• Niedociśnienia – mogącego prowadzić do omdleń i zaburzeń krążenia

Z powyższych powodów należy bezwzględnie informować pacjentów o zakazie spożywania alkoholu podczas terapii tramadolem. W przypadku pacjentów z wywiadem nadużywania alkoholu należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu tramadolu oraz rozważyć alternatywne metody leczenia bólu.¹³

Tabela interakcji