Specjalne ostrzeżenia
Temozolomide Fair-Med
Temozolomid, stosowany zwłaszcza w skojarzeniu z radioterapią i steroidami, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak zakażenia oportunistyczne (w tym opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii), które mogą prowadzić do zgonu. Profilaktyka przeciwko PCP jest zalecana u wszystkich pacjentów poddawanych 42-dniowemu schematowi leczenia, niezależnie od liczby limfocytów, aż do ustąpienia limfopenii do stopnia ≤ 1. Należy również monitorować ryzyko reaktywacji WZW typu B oraz uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby, wykonując testy czynnościowe wątroby w połowie i po zakończeniu każdego cyklu leczenia. W przypadku nieprawidłowości w funkcji wątroby konieczna jest ponowna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii. Dodatkowo, temozolomid może powodować mielotoksyczność, w tym pancytopenię i niedokrwistość aplastyczną, co wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi (granulocyty ≥ 1,5 x 10^9/l, płytki ≥ 100 x 10^9/l) oraz dostosowania dawki w przypadku spadku granulocytów < 1,0 x 10^9/l lub płytek < 50 x 10^9/l.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Temozolomide FAIR-MED
- Zakażenia oportunistyczne i reaktywacja zakażeń
- Opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- Zapalenie płuc spowodowane Pneumocystis jirovecii (PCP)
- Wirusowe zapalenie wątroby typu B
- Hepatotoksyczność
- Nowotwory złośliwe wtórne
- Leczenie przeciwwymiotne
- Parametry laboratoryjne i mielosupresja
- Szczególne grupy pacjentów
- Dzieci i młodzież
- Pacjenci w podeszłym wieku (> 70 lat)
- Stosowanie u mężczyzn
- Zawartość laktozy
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Temozolomide FAIR-MED
Zastosowanie temozolomidu wiąże się z szeregiem zagrożeń, które wymagają szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego. Należy wdrożyć odpowiednie środki monitorowania i działania zapobiegawcze w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych.1
Zakażenia oportunistyczne i reaktywacja zakażeń
Podczas terapii temozolomidem obserwowano przypadki zakażeń oportunistycznych oraz reaktywacji wcześniejszych zakażeń. Szczególną uwagę należy zwrócić na:2
Opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
W trakcie stosowania produktu leczniczego zawierającego temozolomid w skojarzeniu z radioterapią, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu steroidów, odnotowano przypadki opryszczkowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem pacjenta.3
Zapalenie płuc spowodowane Pneumocystis jirovecii (PCP)
Pacjenci otrzymujący temozolomid w skojarzeniu z radioterapią według 42-dniowego schematu podawania wykazują szczególne ryzyko rozwoju zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii. W związku z tym konieczne jest wdrożenie profilaktyki przeciwko PCP u wszystkich pacjentów poddawanych takiemu schematowi leczenia, niezależnie od liczby limfocytów. Profilaktykę należy kontynuować do czasu, gdy limfopenia osiągnie stopień ≤ 1.4
Ryzyko zapalenia płuc PCP może wzrastać przy dłuższym schemacie podawania temozolomidu. Szczególnej kontroli wymagają pacjenci jednocześnie leczeni steroidami. U pacjentów stosujących temozolomid, zwłaszcza w skojarzeniu z deksametazonem lub innymi steroidami, zgłaszano przypadki niewydolności oddechowej zakończonej zgonem.5
Wirusowe zapalenie wątroby typu B
Zaobserwowano przypadki reaktywacji zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu pacjenta. Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z dodatnimi wynikami badań serologicznych w kierunku WZW typu B (włączając pacjentów z aktywnym zapaleniem wątroby) konieczna jest konsultacja specjalistyczna z hepatologiem. W trakcie terapii należy regularnie monitorować stan zdrowia tych pacjentów i wdrażać odpowiednie postępowanie.6
Hepatotoksyczność
U pacjentów leczonych temozolomidem odnotowano uszkodzenie wątroby, w tym niewydolność wątroby zakończoną zgonem. Przed rozpoczęciem leczenia obowiązkowe jest wykonanie testów czynnościowych wątroby. W przypadku nieprawidłowych wyników, lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z terapią, uwzględniając możliwość wystąpienia niewydolności wątroby zakończonej zgonem.7
Monitorowanie funkcji wątroby podczas terapii powinno przebiegać według następującego schematu:
- U pacjentów w 42-dniowym cyklu leczenia testy czynnościowe wątroby należy powtórzyć w połowie cyklu8
- U wszystkich pacjentów testy czynnościowe wątroby należy wykonać po zakończeniu każdego cyklu leczenia9
Jeśli u pacjenta wystąpią istotne nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby, lekarz powinien ponownie ocenić bilans korzyści i ryzyka kontynuacji leczenia. Należy pamiętać, że toksyczność temozolomidu w stosunku do wątroby może wystąpić z opóźnieniem, nawet kilka tygodni lub dłuższy czas po ostatnim podaniu leku.10
Nowotwory złośliwe wtórne
Bardzo rzadko zgłaszano przypadki zespołu mielodysplastycznego oraz innych wtórnych nowotworów złośliwych, w tym białaczki szpikowej u pacjentów leczonych temozolomidem.11
Leczenie przeciwwymiotne
Nudności i wymioty są bardzo częstymi działaniami niepożądanymi związanymi z leczeniem temozolomidem. Schemat postępowania przeciwwymiotnego powinien być dostosowany do sytuacji klinicznej:12
- Dorośli pacjenci z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym: zaleca się podanie leków przeciwwymiotnych przed zastosowaniem pierwszej dawki temozolomidu w leczeniu skojarzonym. Profilaktyka przeciwwymiotna jest również wysoce wskazana podczas monoterapii.13
- Pacjenci z glejakiem złośliwym wykazującym wznowę lub progresję: jeśli podczas poprzednich cykli leczenia występowały ciężkie wymioty (Stopień 3. lub 4.), może być konieczne wdrożenie intensywnego leczenia przeciwwymiotnego.14
Parametry laboratoryjne i mielosupresja
Leczenie temozolomidem może prowadzić do zahamowania czynności szpiku kostnego, w tym długotrwałej pancytopenii, która może skutkować niedokrwistością aplastyczną, w niektórych przypadkach prowadzącą do zgonu. Ocena toksyczności hematologicznej może być utrudniona przez równoczesne stosowanie leków mogących powodować niedokrwistość aplastyczną, takich jak karbamazepina, fenytoina oraz sulfametoksazol/trimetoprym.15
Przed rozpoczęciem leczenia temozolomidem pacjent musi spełniać następujące kryteria hematologiczne:16
- Całkowita liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥ 1,5 x 109/l
- Liczba płytek krwi ≥ 100 x 109/l
Monitorowanie morfologii krwi w trakcie leczenia powinno odbywać się według następującego schematu:Modyfikacja dawkowania w przypadku mielosupresji
Jeśli podczas któregokolwiek cyklu leczenia całkowita liczba granulocytów obojętnochłonnych zmniejszy się do wartości < 1,0 x 109/l lub liczba płytek spadnie poniżej 50 x 109/l, w następnym cyklu dawkę temozolomidu należy zredukować o jeden poziom. Dostępne poziomy dawkowania to: 200 mg/m2 pc., 150 mg/m2 pc. i 100 mg/m2 pc., przy czym najmniejsza zalecana dawka wynosi 100 mg/m2 pc.18 Doświadczenie kliniczne w stosowaniu temozolomidu u dzieci poniżej 3 roku życia jest bardzo ograniczone. Również dane dotyczące stosowania u starszych dzieci i młodzieży są bardzo nieliczne.19 U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia neutropenii i trombocytopenii jest wyższe w porównaniu z młodszymi pacjentami. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania temozolomidu w tej grupie wiekowej i regularnie monitorować parametry morfologii krwi.20 Mężczyźni leczeni temozolomidem powinni unikać poczęcia dziecka podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po otrzymaniu ostatniej dawki leku. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się konsultację w sprawie możliwości kriokonserwacji nasienia.21 Temozolomide FAIR-MED zawiera laktozę bezwodną w następujących ilościach w zależności od mocy kapsułek:22 Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.23Szczególne grupy pacjentów
Dzieci i młodzież
Pacjenci w podeszłym wieku (> 70 lat)
Stosowanie u mężczyzn
Zawartość laktozy
Moc kapsułki
Zawartość laktozy bezwodnej
5 mg
399,3 mg
20 mg
384,3 mg
100 mg
61,7 mg
140 mg
86,4 mg
180 mg
111,1 mg
250 mg
154,3 mg
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Temozolomide Fair
- Działania niepożądane – Temozolomide Fair
- Interakcje leku – Temozolomide Fair
- Profil bezpieczeństwa leku – Temozolomide Fair
- Przeciwwskazania – Temozolomide Fair
- Przedawkowanie – Temozolomide Fair
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair
- Skład i postać leku – Temozolomide Fair
- Specjalne ostrzeżenia – Temozolomide Fair
- Właściwości farmakodynamiczne – Temozolomide Fair
- Właściwości farmakokinetyczne – Temozolomide Fair
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Temozolomide Fair
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Temozolomide Fair
- Wskazania do stosowania – Temozolomide Fair