Specjalne ostrzeżenia
Temozolomide Fair-Med

Temozolomid, stosowany zwłaszcza w skojarzeniu z radioterapią i steroidami, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak zakażenia oportunistyczne (w tym opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii), które mogą prowadzić do zgonu. Profilaktyka przeciwko PCP jest zalecana u wszystkich pacjentów poddawanych 42-dniowemu schematowi leczenia, niezależnie od liczby limfocytów, aż do ustąpienia limfopenii do stopnia ≤ 1. Należy również monitorować ryzyko reaktywacji WZW typu B oraz uszkodzenia wątroby, w tym niewydolności wątroby, wykonując testy czynnościowe wątroby w połowie i po zakończeniu każdego cyklu leczenia. W przypadku nieprawidłowości w funkcji wątroby konieczna jest ponowna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii. Dodatkowo, temozolomid może powodować mielotoksyczność, w tym pancytopenię i niedokrwistość aplastyczną, co wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi (granulocyty ≥ 1,5 x 10^9/l, płytki ≥ 100 x 10^9/l) oraz dostosowania dawki w przypadku spadku granulocytów < 1,0 x 10^9/l lub płytek < 50 x 10^9/l.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Temozolomide FAIR-MED

Zastosowanie temozolomidu wiąże się z szeregiem zagrożeń, które wymagają szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego. Należy wdrożyć odpowiednie środki monitorowania i działania zapobiegawcze w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych.1

Zakażenia oportunistyczne i reaktywacja zakażeń

Podczas terapii temozolomidem obserwowano przypadki zakażeń oportunistycznych oraz reaktywacji wcześniejszych zakażeń. Szczególną uwagę należy zwrócić na:2

Opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

W trakcie stosowania produktu leczniczego zawierającego temozolomid w skojarzeniu z radioterapią, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu steroidów, odnotowano przypadki opryszczkowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem pacjenta.3

Zapalenie płuc spowodowane Pneumocystis jirovecii (PCP)

Pacjenci otrzymujący temozolomid w skojarzeniu z radioterapią według 42-dniowego schematu podawania wykazują szczególne ryzyko rozwoju zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii. W związku z tym konieczne jest wdrożenie profilaktyki przeciwko PCP u wszystkich pacjentów poddawanych takiemu schematowi leczenia, niezależnie od liczby limfocytów. Profilaktykę należy kontynuować do czasu, gdy limfopenia osiągnie stopień ≤ 1.4

Ryzyko zapalenia płuc PCP może wzrastać przy dłuższym schemacie podawania temozolomidu. Szczególnej kontroli wymagają pacjenci jednocześnie leczeni steroidami. U pacjentów stosujących temozolomid, zwłaszcza w skojarzeniu z deksametazonem lub innymi steroidami, zgłaszano przypadki niewydolności oddechowej zakończonej zgonem.5

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Zaobserwowano przypadki reaktywacji zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu pacjenta. Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z dodatnimi wynikami badań serologicznych w kierunku WZW typu B (włączając pacjentów z aktywnym zapaleniem wątroby) konieczna jest konsultacja specjalistyczna z hepatologiem. W trakcie terapii należy regularnie monitorować stan zdrowia tych pacjentów i wdrażać odpowiednie postępowanie.6

Hepatotoksyczność

U pacjentów leczonych temozolomidem odnotowano uszkodzenie wątroby, w tym niewydolność wątroby zakończoną zgonem. Przed rozpoczęciem leczenia obowiązkowe jest wykonanie testów czynnościowych wątroby. W przypadku nieprawidłowych wyników, lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z terapią, uwzględniając możliwość wystąpienia niewydolności wątroby zakończonej zgonem.7

Monitorowanie funkcji wątroby podczas terapii powinno przebiegać według następującego schematu:

  • U pacjentów w 42-dniowym cyklu leczenia testy czynnościowe wątroby należy powtórzyć w połowie cyklu8
  • U wszystkich pacjentów testy czynnościowe wątroby należy wykonać po zakończeniu każdego cyklu leczenia9

Jeśli u pacjenta wystąpią istotne nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby, lekarz powinien ponownie ocenić bilans korzyści i ryzyka kontynuacji leczenia. Należy pamiętać, że toksyczność temozolomidu w stosunku do wątroby może wystąpić z opóźnieniem, nawet kilka tygodni lub dłuższy czas po ostatnim podaniu leku.10

Nowotwory złośliwe wtórne

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki zespołu mielodysplastycznego oraz innych wtórnych nowotworów złośliwych, w tym białaczki szpikowej u pacjentów leczonych temozolomidem.11

Leczenie przeciwwymiotne

Nudności i wymioty są bardzo częstymi działaniami niepożądanymi związanymi z leczeniem temozolomidem. Schemat postępowania przeciwwymiotnego powinien być dostosowany do sytuacji klinicznej:12

  • Dorośli pacjenci z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym: zaleca się podanie leków przeciwwymiotnych przed zastosowaniem pierwszej dawki temozolomidu w leczeniu skojarzonym. Profilaktyka przeciwwymiotna jest również wysoce wskazana podczas monoterapii.13
  • Pacjenci z glejakiem złośliwym wykazującym wznowę lub progresję: jeśli podczas poprzednich cykli leczenia występowały ciężkie wymioty (Stopień 3. lub 4.), może być konieczne wdrożenie intensywnego leczenia przeciwwymiotnego.14

Parametry laboratoryjne i mielosupresja

Leczenie temozolomidem może prowadzić do zahamowania czynności szpiku kostnego, w tym długotrwałej pancytopenii, która może skutkować niedokrwistością aplastyczną, w niektórych przypadkach prowadzącą do zgonu. Ocena toksyczności hematologicznej może być utrudniona przez równoczesne stosowanie leków mogących powodować niedokrwistość aplastyczną, takich jak karbamazepina, fenytoina oraz sulfametoksazol/trimetoprym.15

Przed rozpoczęciem leczenia temozolomidem pacjent musi spełniać następujące kryteria hematologiczne:16

  • Całkowita liczba granulocytów obojętnochłonnych ≥ 1,5 x 109/l
  • Liczba płytek krwi ≥ 100 x 109/l

Monitorowanie morfologii krwi w trakcie leczenia powinno odbywać się według następującego schematu:Modyfikacja dawkowania w przypadku mielosupresji

Jeśli podczas któregokolwiek cyklu leczenia całkowita liczba granulocytów obojętnochłonnych zmniejszy się do wartości < 1,0 x 109/l lub liczba płytek spadnie poniżej 50 x 109/l, w następnym cyklu dawkę temozolomidu należy zredukować o jeden poziom. Dostępne poziomy dawkowania to: 200 mg/m2 pc., 150 mg/m2 pc. i 100 mg/m2 pc., przy czym najmniejsza zalecana dawka wynosi 100 mg/m2 pc.18

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Doświadczenie kliniczne w stosowaniu temozolomidu u dzieci poniżej 3 roku życia jest bardzo ograniczone. Również dane dotyczące stosowania u starszych dzieci i młodzieży są bardzo nieliczne.19

Pacjenci w podeszłym wieku (> 70 lat)

U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia neutropenii i trombocytopenii jest wyższe w porównaniu z młodszymi pacjentami. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania temozolomidu w tej grupie wiekowej i regularnie monitorować parametry morfologii krwi.20

Stosowanie u mężczyzn

Mężczyźni leczeni temozolomidem powinni unikać poczęcia dziecka podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po otrzymaniu ostatniej dawki leku. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się konsultację w sprawie możliwości kriokonserwacji nasienia.21

Zawartość laktozy

Temozolomide FAIR-MED zawiera laktozę bezwodną w następujących ilościach w zależności od mocy kapsułek:22

Moc kapsułki Zawartość laktozy bezwodnej
5 mg 399,3 mg
20 mg 384,3 mg
100 mg 61,7 mg
140 mg 86,4 mg
180 mg 111,1 mg
250 mg 154,3 mg

Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.23

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl