Właściwości farmakodynamiczne leku Taptiqom

Taptiqom, zawierający 15 mikrogramów/ml tafluprostu i 5 mg/ml tymololu (w postaci tymololu maleinianu), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w leczeniu jaskry i zwężających źrenicę, beta-adrenolityków (kod ATC: S01ED51). Produkt dostępny jest w postaci kropli do oczu w pojemnikach jednodawkowych, gdzie każdy pojemnik (0,3 ml) zawiera 4,5 mikrograma tafluprostu i 1,5 mg tymololu, a pojedyncza kropla (około 30 µl) dostarcza około 0,45 mikrograma tafluprostu i 0,15 mg tymololu.¹

Mechanizm działania

Taptiqom jest stałym połączeniem dwóch substancji czynnych – tafluprostu i tymololu. Obie te substancje działają synergistycznie, obniżając ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP). Dzięki połączeniu dwóch substancji o różnych mechanizmach działania, uzyskuje się dodatkowy efekt hipotensyjny w porównaniu z monoterapią każdym z tych leków.²

Działanie tafluprostu

Tafluprost jest fluorowanym analogiem prostaglandyny F2α. Jego aktywny biologicznie metabolit – wolny kwas tafluprostu (tafluprostowy) – charakteryzuje się bardzo silnym i wybiórczym działaniem agonistycznym wobec ludzkiego receptora prostaglandynowego FP. Badania farmakodynamiczne przeprowadzone na małpach wykazały, że tafluprost obniża ciśnienie śródgałkowe poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej drogą naczyniówkowo-twardówkową.³

Działanie tymololu

Tymololu maleinian jest nieselektywnym środkiem blokującym receptory adrenergiczne beta. Dokładny mechanizm jego działania prowadzący do redukcji ciśnienia wewnątrzgałkowego nie został w pełni wyjaśniony, jednak badania z zastosowaniem fluoresceiny i tonografii wskazują, że głównym mechanizmem jest prawdopodobnie zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej. W niektórych badaniach zaobserwowano również nieznaczne zwiększenie odpływu cieczy wodnistej.⁴

Skuteczność kliniczna

Badanie porównawcze z terapią skojarzoną

W 6-miesięcznym badaniu klinicznym obejmującym 400 pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania lub nadciśnieniem ocznym, u których średnie IOP bez leczenia wynosiło 24-26 mmHg, porównywano skuteczność produktu Taptiqom (stosowanego raz na dobę rano) z jednoczesnym podawaniem 0,0015% roztworu tafluprostu (raz na dobę rano) i 0,5% roztworu tymololu (dwa razy na dobę). Wykazano, że Taptiqom jest równoważny (non-inferior) w odniesieniu do efektu działania terapii skojarzonej dla wszystkich punktów czasowych i wszystkich wizyt, przy zastosowaniu marginesu równoważności wynoszącego 1,5 mmHg. W obu grupach średnie zmniejszenie IOP w ciągu dnia wobec wartości wyjściowej wynosiło 8 mmHg w głównym punkcie oceny po 6 miesiącach, z zakresem redukcji od 7 do 9 mmHg w różnych punktach czasowych podczas wizyt kontrolnych.⁵

Badanie porównawcze z monoterapią

W kolejnym 6-miesięcznym badaniu z udziałem 564 pacjentów porównywano skuteczność produktu Taptiqom z monoterapiami u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania lub nadciśnieniem ocznym, u których średnie IOP bez leczenia wynosiło 24-27 mmHg. Do badania włączono pacjentów, u których kontrola ciśnienia wewnątrzgałkowego była niewystarczająca podczas monoterapii:

• 0,0015% roztworem tafluprostu (IOP podczas leczenia 20 mmHg lub większe)
• 0,5% roztworem tymololu (IOP podczas leczenia 22 mmHg lub większe)

Pacjenci zostali losowo przydzieleni do leczenia produktem Taptiqom lub kontynuacji monoterapii. Średnie zmniejszenie IOP w ciągu dnia podczas leczenia Taptiqomem było statystycznie istotnie większe od redukcji uzyskanej przy stosowaniu tafluprostu (raz na dobę rano) lub tymololu (dwa razy na dobę) podczas wizyt po 6 tygodniach, 3 miesiącach (główne kryterium oceny skuteczności) oraz 6 miesiącach. Po 3 miesiącach średnie zmniejszenie IOP w ciągu dnia wobec wartości wyjściowej wynosiło 9 mmHg w grupie leczonej Taptiqomem, w porównaniu do 7 mmHg obserwowanego w obu grupach monoterapii. W trakcie wizyt kontrolnych redukcja IOP w ciągu dnia w grupie leczonej Taptiqomem wahała się od 8 do 9 mmHg, w grupie monoterapii tafluprostem od 7 do 9 mmHg, a w grupie monoterapii tymololem od 7 do 9 mmHg.⁶

Skuteczność u pacjentów z wysokim ciśnieniem

Zbiorcza analiza danych pacjentów leczonych produktem Taptiqom z obu kluczowych badań, u których wyjściowe IOP wynosiło 26 mmHg (średnia wartość w ciągu dnia) lub więcej (n=168), wykazała szczególnie wysoką skuteczność preparatu. U tych pacjentów średnie zmniejszenie IOP w ciągu dnia wynosiło 10 mmHg w głównych punktach oceny (po 3 lub 6 miesiącach), z wahaniami od 9 do 12 mmHg w różnych punktach czasowych w ciągu dnia.⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego Taptiqom we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży.⁸

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych