Działania niepożądane leku Tamivil

Lek Tamivil (oseltamiwir) jest stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy. Jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego one wystąpią. Znajomość potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem leku jest istotna zarówno dla optymalizacji terapii, jak i dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.¹

Profil bezpieczeństwa ogólny

Ogólny profil bezpieczeństwa oseltamiwiru został ustalony na podstawie obszernych badań klinicznych obejmujących ponad 6000 dorosłych i młodzieży oraz prawie 1500 dzieci leczonych tym lekiem z powodu grypy, a także niemal 4000 dorosłych i młodzieży oraz ponad 250 dzieci otrzymujących go w celach profilaktycznych.²

Wśród dorosłych i młodzieży najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi podczas leczenia były nudności i wymioty, a w przypadku profilaktyki – nudności. Większość tych reakcji miała charakter jednorazowy, występowała w pierwszej lub drugiej dobie leczenia i ustępowała samoistnie w ciągu 1-2 dni. U dzieci najczęściej obserwowano wymioty. Co istotne, u większości pacjentów wymienione działania niepożądane nie były przyczyną przerwania terapii oseltamiwirem.³

Ciężkie działania niepożądane

Do rzadkich, ale ciężkich działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu oseltamiwiru do obrotu należą:⁴

• Reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne – ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne
• Zaburzenia wątroby – w tym piorunujące zapalenie wątroby, zaburzenia czynnościowe wątroby i żółtaczka
• Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych
• Zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka – ciężkie reakcje skórne
• Krwawienie z przewodu pokarmowego
• Zaburzenia neuropsychiatryczne

Działania niepożądane u dorosłych i młodzieży

Profil bezpieczeństwa u pacjentów przyjmujących oseltamiwir w ramach profilaktyki (75 mg raz na dobę przez maksymalnie 6 tygodni) był zbliżony pod względem jakościowym do obserwowanego w badaniach dotyczących leczenia, mimo dłuższego czasu przyjmowania produktu w badaniach profilaktyki.⁵

Działania niepożądane u dzieci

W badaniach klinicznych wzięło udział łącznie 1473 dzieci, w tym dzieci w wieku 1-12 lat bez chorób współistniejących oraz dzieci w wieku 6-12 lat chorujące na astmę. 851 dzieci otrzymywało oseltamiwir w postaci zawiesiny. W badaniach dotyczących profilaktyki uczestniczyło 158 dzieci, które przyjmowały zalecaną dawkę oseltamiwiru raz na dobę.⁶

Szczególne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku i pacjenci z chorobami współistniejącymi

Profil bezpieczeństwa u pacjentów z grupy ryzyka (pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby z przewlekłą chorobą serca lub układu oddechowego) był jakościowo zbliżony do obserwowanego u dorosłych i młodzieży bez schorzeń współistniejących.⁷

Pacjenci z obniżoną odpornością

W 12-tygodniowym badaniu profilaktyki z udziałem 475 pacjentów z obniżoną odpornością, w tym 18 dzieci w wieku do 12 lat i starszych, profil bezpieczeństwa u 238 pacjentów przyjmujących oseltamiwir był zgodny z wcześniej obserwowanym w badaniach klinicznych profilaktyki z zastosowaniem tego leku.⁸

Dzieci z astmą oskrzelową

Profil działań niepożądanych u dzieci z astmą oskrzelową był jakościowo zbliżony do obserwowanego u dzieci bez schorzeń współistniejących.⁹

Zaburzenia neuropsychiatryczne

Grypa może być związana z różnymi objawami neurologicznymi i behawioralnymi, w tym halucynacjami, majaczeniami i zmianami zachowania, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu. Objawy te mogą wystąpić w przebiegu zapalenia mózgu lub encefalopatii, ale również bez ciężkiego schorzenia podstawowego.¹⁰

Po wprowadzeniu oseltamiwiru do obrotu raportowano przypadki drgawek i majaczenia (w tym zmian świadomości, splątania, zaburzeń behawioralnych, omamów, halucynacji, wzburzenia, niepokoju, koszmarów) u pacjentów chorych na grypę przyjmujących ten lek. W bardzo nielicznych przypadkach prowadziły one do samookaleczenia lub zgonu. Objawy te występowały i ustępowały nagle i szybko, głównie u dzieci i młodzieży. Należy podkreślić, że udział oseltamiwiru w wystąpieniu tych zaburzeń nie został jednoznacznie ustalony, a podobne reakcje neuropsychiatryczne obserwowano również u pacjentów z grypą, którzy nie otrzymywali oseltamiwiru.¹¹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

U pacjentów z chorobą grypopodobną przyjmujących oseltamiwir odnotowano przypadki zaburzeń wątroby i dróg żółciowych, w tym zapalenie wątroby i podwyższoną aktywność enzymów wątrobowych. Wśród tych przypadków znajdowały się również piorunujące zapalenie wątroby ze skutkiem śmiertelnym i/lub niewydolność wątroby.¹²

Tabela działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Tamivil (oseltamiwir) u dorosłych, młodzieży i dzieci wraz z częstością ich występowania.¹³

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Ciężkie reakcje alergiczne

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem oseltamiwiru są ciężkie reakcje alergiczne, takie jak reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne. Chociaż występują rzadko, mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁴

Zaburzenia wątroby

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia zaburzeń wątroby i dróg żółciowych podczas terapii oseltamiwirem. Podwyższone poziomy enzymów wątrobowych mogą świadczyć o uszkodzeniu wątroby. W skrajnych przypadkach może rozwinąć się piorunujące zapalenie wątroby prowadzące do niewydolności tego narządu, co stanowi stan zagrażający życiu.¹⁵

Ciężkie reakcje skórne

Obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka to rzadkie, ale bardzo poważne działania niepożądane dotyczące skóry i błon śluzowych. Są to potencjalnie zagrażające życiu stany, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii oseltamiwirem i wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹⁶

Zaburzenia neuropsychiatryczne – ryzyko

Szczególne obawy budzi możliwość wystąpienia zaburzeń neuropsychiatrycznych podczas stosowania oseltamiwiru, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Spektrum objawów obejmuje zmiany świadomości, splątanie, zaburzenia behawioralne, omamy, halucynacje, wzburzenie, niepokój i koszmary senne. W bardzo rzadkich przypadkach mogą one prowadzić do samookaleczenia lub nawet zgonu.¹⁷

Należy podkreślić, że podobne reakcje neuropsychiatryczne obserwowano również u pacjentów chorych na grypę, którzy nie przyjmowali oseltamiwiru, co sugeruje, że sama choroba może przyczyniać się do ich występowania. Trudno jednoznacznie określić udział leku w wywołaniu tych objawów.¹⁸

Krwawienia z przewodu pokarmowego

Rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem oseltamiwiru są krwawienia z przewodu pokarmowego oraz krwotoczne zapalenie jelita grubego. Stany te mogą prowadzić do znacznej utraty krwi i wymagają szybkiej interwencji medycznej.¹⁹

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu leku Tamivil do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.²⁰

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²¹

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• E-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt leczniczy.²²