Dawkowanie i sposób podawania leku Tacrolimus STADA

TACROLIMUS STADA to specjalistyczny preparat immunosupresyjny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu do stosowania raz na dobę. Terapia tym produktem wymaga ścisłego monitorowania przez odpowiednio wykwalifikowany personel medyczny wyposażony w niezbędny sprzęt. Przepisywanie leku oraz modyfikacje w schemacie leczenia immunosupresyjnego mogą być dokonywane wyłącznie przez lekarzy posiadających doświadczenie w zakresie farmakoterapii immunosupresyjnej oraz opiece nad pacjentami po transplantacjach narządów.¹

Istotne zasady zamiany postaci takrolimusu

Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku zamiany produktów zawierających takrolimus. Nie należy zastępować różnych postaci farmaceutycznych takrolimusu do podawania doustnego bez nadzoru klinicznego. Nieumyślna, niezamierzona lub nienadzorowana przez lekarza zamiana pomiędzy preparatami takrolimusu o różnym profilu uwalniania może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, włączając w to odrzucanie przeszczepionego narządu lub zwiększenie częstości reakcji niepożądanych spowodowanych niewystarczającą lub nadmierną immunosupresją.²

Pacjent powinien otrzymywać jeden produkt zawierający takrolimus, zgodnie z odpowiadającym mu dobowym schematem dawkowania. Zmiana preparatu z takrolimusem lub modyfikacja schematu dawkowania powinna być przeprowadzana wyłącznie pod ścisłym nadzorem specjalisty transplantologa. Po każdej zmianie preparatu konieczne jest monitorowanie stężenia leku we krwi i dostosowanie dawki w celu utrzymania odpowiedniej ekspozycji systemowej na takrolimus.³

Zalecenia dotyczące dawkowania

Przedstawione poniżej zalecenia dotyczące dawek początkowych należy traktować jako wskazówki. W początkowej fazie pooperacyjnej TACROLIMUS STADA podaje się zwykle w połączeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi. Dawkowanie powinno być ustalane indywidualnie na podstawie klinicznej oceny ryzyka odrzucania przeszczepu i tolerancji leku, z uwzględnieniem monitorowania stężenia takrolimusu we krwi.⁴

Warto zaznaczyć, że u pacjentów po przeszczepieniu nerki i wątroby leczonych takrolimusem de novo, wartość AUC_0–24 w pierwszym dniu terapii kapsułkami o przedłużonym uwalnianiu była odpowiednio 30% i 50% mniejsza niż przy stosowaniu kapsułek o natychmiastowym uwalnianiu w analogicznych dawkach. Od 4. dnia leczenia ekspozycja ogólnoustrojowa wyrażona najmniejszym skutecznym stężeniem takrolimusu jest porównywalna dla obu postaci farmaceutycznych.⁵

Zaleca się staranne i częste kontrolowanie najmniejszego skutecznego stężenia takrolimusu w ciągu pierwszych 2 tygodni po transplantacji, aby upewnić się, że ekspozycja ogólnoustrojowa na lek bezpośrednio po zabiegu jest wystarczająca. Należy pamiętać, że takrolimus charakteryzuje się małym klirensem, dlatego dostosowanie dawki może trwać nawet kilka dni, zanim uzyska się stałe stężenie leku we krwi.⁶

Czas trwania immunosupresji nie jest ograniczony, ponieważ konieczne jest utrzymywanie jej w celu zapobiegania odrzucaniu przeszczepu.⁷

Profilaktyka odrzucania przeszczepu nerki

Leczenie produktem TACROLIMUS STADA należy rozpocząć od dawki 0,20 mg/kg mc./dobę do 0,30 mg/kg mc./dobę podawanej raz na dobę, rano. Podawanie powinno rozpocząć się w ciągu 24 godzin od zakończenia zabiegu chirurgicznego. W okresie po przeszczepieniu zazwyczaj dawki produktu są zmniejszane. W niektórych przypadkach możliwe jest odstawienie innych jednocześnie stosowanych leków immunosupresyjnych i stosowanie preparatu TACROLIMUS STADA w monoterapii.⁸

Profilaktyka odrzucania przeszczepu wątroby

Leczenie produktem TACROLIMUS STADA należy rozpocząć od dawki 0,10 mg/kg mc./dobę do 0,20 mg/kg mc./dobę podawanej raz na dobę, rano. Podawanie powinno rozpocząć się od około 12 do 18 godzin po zakończeniu zabiegu chirurgicznego. Podobnie jak przy przeszczepieniu nerki, dawki produktu są zazwyczaj zmniejszane w okresie potransplantacyjnym, a w niektórych przypadkach możliwe jest odstawienie innych leków immunosupresyjnych i stosowanie TACROLIMUS STADA w monoterapii.⁹

Zamiana postaci farmaceutycznych takrolimusu

Przy zmianie leczenia z takrolimusu w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu (przyjmowanego dwa razy na dobę) na leczenie takrolimusem w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (przyjmowanym raz na dobę), podstawowa dawka dobowa powinna pozostać w stosunku 1:1 (mg:mg). TACROLIMUS STADA należy przyjmować rano.¹⁰

Warto zauważyć, że u stabilnych pacjentów, u których dokonano takiej zamiany, ogólnoustrojowa ekspozycja na takrolimus (AUC_0–24) w przypadku stosowania formy o przedłużonym uwalnianiu jest o około 10% mniejsza niż przy stosowaniu formy o natychmiastowym uwalnianiu. Zależność między najmniejszymi skutecznymi stężeniami takrolimusu we krwi (C₂₄) a ogólnoustrojową ekspozycją na lek (AUC_0–24) jest podobna dla obu postaci farmaceutycznych.¹¹

Przy zamianie postaci farmaceutycznych należy oznaczać najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu we krwi przed zmianą leczenia oraz w ciągu 2 tygodni po dokonanej zmianie. Następnie należy kontynuować monitorowanie stężenia i w razie potrzeby dostosować dawkę, aby utrzymać podobną ekspozycję ogólnoustrojową.¹²

Zmiana leczenia cyklosporyną na takrolimus

Należy zachować ostrożność podczas zmiany leczenia cyklosporyną na leczenie takrolimusem. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania cyklosporyny i takrolimusu. Leczenie produktem TACROLIMUS STADA można rozpocząć dopiero po oznaczeniu stężenia cyklosporyny we krwi oraz ocenie stanu klinicznego pacjenta. W przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia cyklosporyny, należy opóźnić podanie takrolimusu. W praktyce leczenie takrolimusem rozpoczyna się po upływie 12-24 godzin od odstawienia cyklosporyny. Po zmianie terapii należy nadal monitorować stężenie cyklosporyny we krwi, ponieważ jej klirens może ulegać zmianie.¹³

Leczenie odrzucania przeszczepu alogenicznego

W leczeniu epizodów odrzucania przeszczepu stosowano zwiększone dawki takrolimusu, uzupełniające leczenie kortykosteroidami oraz krótkotrwałe podawanie przeciwciał mono-/poliklonalnych. W przypadku wystąpienia objawów toksyczności, takich jak ciężkie działania niepożądane, może być konieczne zmniejszenie dawki produktu TACROLIMUS STADA.¹⁴

Przy zmianie z innych leków immunosupresyjnych na TACROLIMUS STADA stosowany raz na dobę, leczenie należy rozpocząć od doustnej dawki początkowej zalecanej odpowiednio w przeszczepieniu nerki i wątroby w profilaktyce odrzucania przeszczepu.¹⁵

U dorosłych pacjentów po przeszczepieniu serca, przy zmianie terapii na TACROLIMUS STADA, leczenie należy rozpocząć od doustnej dawki 0,15 mg/kg mc./dobę podawanej raz na dobę, rano.¹⁶

Chociaż brak doświadczenia klinicznego w stosowaniu produktu TACROLIMUS STADA u pacjentów po przeszczepieniach płuc, trzustki lub jelita, takrolimus w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu był stosowany w następujących dawkach początkowych:

• pacjenci po przeszczepieniu płuc: 0,10-0,15 mg/kg mc./dobę
• pacjenci po przeszczepieniu trzustki: 0,2 mg/kg mc./dobę
• pacjenci po przeszczepieniu jelita: 0,3 mg/kg mc./dobę

¹⁷

Monitorowanie stężenia leku

Dawkowanie należy dostosowywać przede wszystkim na podstawie indywidualnej oceny klinicznej odrzucania i tolerowania przeszczepu u poszczególnych pacjentów, wspomaganej monitorowaniem najmniejszego skutecznego stężenia takrolimusu w pełnej krwi.¹⁸

Jako pomoc w ocenie optymalnego dawkowania dostępnych jest kilka metod immunologicznych do oznaczania stężenia takrolimusu w pełnej krwi. Porównując dane literaturowe z wartościami stężeń oznaczonymi u pacjentów, należy zachować rozwagę i uwzględniać zastosowaną metodykę oznaczania. W obecnej praktyce klinicznej stężenia w pełnej krwi oznacza się najczęściej metodami immunologicznymi.¹⁹

Najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu we krwi należy monitorować w okresie potransplantacyjnym. Pomiary powinny być wykonywane około 24 godziny po podaniu dawki produktu TACROLIMUS STADA, bezpośrednio przed podaniem kolejnej dawki. Zaleca się częste oznaczanie stężenia w ciągu pierwszych 2 tygodni po przeszczepieniu, a następnie okresowe kontrole podczas leczenia podtrzymującego.²⁰

Szczególnie dokładne monitorowanie stężenia takrolimusu we krwi jest konieczne podczas:

• zmiany postaci farmaceutycznej
• dostosowywania dawek
• modyfikacji terapii immunosupresyjnej
• jednoczesnego podawania substancji, które mogą wpływać na stężenie takrolimusu w pełnej krwi

²¹

Częstość oznaczania stężenia leku powinna być dostosowana do potrzeb klinicznych. Należy pamiętać, że takrolimus charakteryzuje się małym klirensem, dlatego dostosowanie dawkowania może trwać nawet kilka dni, zanim osiągnie się docelowe stałe stężenie leku.²²

Dane z badań klinicznych wskazują, że u większości pacjentów powodzenie w leczeniu można osiągnąć, gdy najmniejsze stężenia takrolimusu we krwi utrzymują się poniżej 20 ng/ml. Podczas interpretacji zmian w stężeniach leku należy zawsze uwzględniać stan kliniczny pacjenta.²³

W praktyce klinicznej najmniejsze skuteczne stężenia leku w pełnej krwi zazwyczaj utrzymywały się w następujących zakresach:

• Biorcy wątroby: 5-20 ng/ml we wczesnym okresie po przeszczepieniu; 5-15 ng/ml podczas późniejszego leczenia podtrzymującego
• Biorcy nerek: 10-20 ng/ml we wczesnym okresie po przeszczepieniu; 5-15 ng/ml podczas późniejszego leczenia podtrzymującego
• Biorcy serca: 10-20 ng/ml we wczesnym okresie po przeszczepieniu; 5-15 ng/ml podczas późniejszego leczenia podtrzymującego

²⁴

Szczegółowe dawkowanie dla różnych grup pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki w celu utrzymania najmniejszego skutecznego stężenia takrolimusu we krwi w zalecanym zakresie docelowym.²⁵

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Czynność nerek nie wpływa na właściwości farmakokinetyczne takrolimusu, dlatego dostosowanie dawki nie jest konieczne. Jednakże z uwagi na potencjalne działanie nefrotoksyczne, zaleca się dokładne monitorowanie czynności nerek, w tym:

• seryjne oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy
• obliczanie klirensu kreatyniny
• monitorowanie ilości wydalanego moczu

²⁶

Pacjenci różnych ras

W porównaniu z rasą kaukaską pacjenci rasy czarnej mogą wymagać stosowania większych dawek takrolimusu w celu uzyskania podobnych najmniejszych skutecznych stężeń leku.²⁷

Płeć

Brak jest danych wskazujących na potrzebę stosowania innych dawek u kobiet i mężczyzn w celu uzyskania podobnych najmniejszych skutecznych stężeń leku.²⁸

Pacjenci w podeszłym wieku

Obecnie nie ma dostępnych danych wskazujących na konieczność dostosowywania dawki u osób w podeszłym wieku.²⁹

Dzieci i młodzież

Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania i skuteczności produktu leczniczego TACROLIMUS STADA u dzieci w wieku poniżej 18 lat. Ze względu na niewystarczającą ilość dostępnych danych nie można przedstawić zaleceń odnośnie dawkowania w tej grupie wiekowej.³⁰

Sposób podawania

TACROLIMUS STADA jest doustną postacią farmaceutyczną takrolimusu przeznaczoną do stosowania raz na dobę. Zaleca się podawanie dobowej dawki produktu raz na dobę, rano.³¹

TACROLIMUS STADA kapsułki o przedłużonym uwalnianiu twarde należy przyjmować natychmiast po wyjęciu z blistra. Pacjenta należy poinformować, aby nie połykał środka pochłaniającego wilgoć. Kapsułki powinny być połykane w całości, popijając płynem (najlepiej wodą).³²

W celu uzyskania maksymalnego wchłaniania, TACROLIMUS STADA należy przyjmować na czczo lub co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem lub po upływie 2-3 godzin po posiłku.³³

W przypadku pominięcia porannej dawki, należy ją przyjąć tak szybko jak to możliwe, w tym samym dniu. Nie należy przyjmować podwójnej dawki następnego dnia rano.³⁴

Jeśli stan pacjenta nie pozwala na doustne przyjęcie produktu leczniczego bezpośrednio po transplantacji, leczenie takrolimusem można rozpocząć podając go dożylnie w dawce wynoszącej około 1/5 zalecanej dawki doustnej w danym wskazaniu.³⁵