Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania ksylometazoliny

Dane przedkliniczne uzyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wskazują na szczególne zagrożenia dla człowieka związane ze stosowaniem ksylometazoliny chlorowodorku.¹

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej wykazano, że najniższa toksyczna dawka ksylometazoliny wynosi 30 mg/kg masy ciała dla psa przy podaniu drogą doustną oraz 12,5 mg/kg masy ciała dla myszy przy podaniu dożylnym.²

Toksyczność po podaniu wielokrotnym – badania na szczurach

W 3-miesięcznym badaniu toksyczności na szczurach, ksylometazolina podawana drogą doustną w dawkach 6, 20 i 60 mg/kg/dobę wywoływała efekty zależne od dawki. Tylko w grupie zwierząt, które przeżyły, otrzymującej najniższą dawkę 6 mg/kg/dobę, nie zaobserwowano zmian wywoływanych bezpośrednio przez lek.³

We wszystkich badanych grupach szczurów odnotowano:

• Objawy nadciśnienia tętniczego⁴
• Nieznaczne zmniejszenie ilości przyjmowanych pokarmów⁵
• Zmniejszenie przyrostu masy ciała⁶
• Zwiększoną śmiertelność⁷

Toksyczność po podaniu wielokrotnym – badania na psach

W 3-miesięcznym badaniu toksyczności przeprowadzonym na psach, którym podawano ksylometazolinę drogą doustną w dawkach 1, 3 i 10 mg/kg/dobę, zaobserwowano następujące efekty:⁸

• Niewielkie objawy toksyczne już przy dawce 1 mg/kg/dobę⁹
• Zmiany w zapisie elektrokardiograficznym (EKG) po zastosowaniu każdej z badanych dawek¹⁰
• W grupie otrzymującej największe dawki (10 mg/kg/dobę) odnotowano:
  • Zmiany w wynikach badań biochemicznych krwi – podwyższenie aktywności enzymów: aminotransferazy alaninowej (GPT), kinazy fosfokreatynowej (CPK), dehydrogenazy mleczanowej (LDH)¹¹
  • Zwiększoną śmiertelność¹²
  • Zmiany patologiczne w sercu, nerkach, wątrobie i przewodzie pokarmowym¹³

Zmiany morfologiczne i czynnościowe

W badaniach przedklinicznych odnotowano zależne od dawki zmiany czynnościowe i morfologiczne związane z długotrwałym, wyraźnym zwężeniem naczyń krwionośnych podczas stosowania dawek wysokich i śmiertelnych.¹⁴ Te efekty są typowe dla alfa-adrenomimetyków, do których należy ksylometazolina.

Badania teratogenności

Przeprowadzone badania nie wykazały działania teratogennego ksylometazoliny u myszy i szczurów po podaniu drogą podskórną w dawkach do 7,5 mg/kg/dobę.¹⁵ Wyniki te sugerują bezpieczeństwo ksylometazoliny pod względem potencjalnego wpływu na rozwój płodu.